نخستین سخنرانی تلویزیونی مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر؛ اعلام دکترین «اقتدار نوین» و هشدار به مخالفان داخلی

آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای، سومین رهبر جمهوری اسلامی، شامگاه پنجشنبه در نخستین نطق تلویزیونی خود پس از به دست گرفتن رسمی قدرت، خطاب به ملت ایران سخنرانی کرد. این حضور رسانه‌ای به هفته‌ها گمانه‌زنی درباره رویکرد و لحن رهبری جدید پایان داد و تصویری روشن از سیاست‌های کلان نظام در دوران تازه ارائه کرد.[1][5]

او در این سخنرانی ۴۵ دقیقه‌ای که از تمامی شبکه‌های صدا و سیما پخش شد، دکترین جدیدی تحت عنوان «اقتدار نوین» را معرفی کرد. وی با لحنی قاطع تاکید کرد که انتقال قدرت در آرامش کامل و با حمایت قاطع مجلس خبرگان انجام شده و ساختار نظام اکنون مستحکم‌تر از همیشه است.[1][2]

رهبر جدید ایران با اشاره غیرمستقیم به تغییرات گسترده و اخیر در فرماندهی سپاه پاسداران و نهادهای امنیتی، این اقدامات را «جوان‌گرایی ضروری و تزریق خون تازه به رگ‌های انقلاب» خواند. تحلیلگران معتقدند این اظهارات هشداری آشکار به هرگونه مخالفت پنهان در درون هسته سخت قدرت و توجیهی برای تصفیه‌های اخیر است.[3][4]

بخش عمده‌ای از این سخنرانی به مسائل اقتصادی اختصاص داشت. وی با تایید فشارهای معیشتی بی‌سابقه بر مردم، مقصر اصلی را تحریم‌های غرب و «جنگ ترکیبی دشمن» دانست. او فرمان اجرای نسخه جدیدی از «اقتصاد مقاومتی» را صادر کرد که بر تمرکز بیشتر دولت بر منابع استراتژیک و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی تاکید دارد.[1][6]

واکنش بازار به این سخنرانی سریع و منفی بود. با مشخص شدن این موضوع که رهبری جدید هیچ برنامه فوری برای تنش‌زدایی دیپلماتیک با غرب یا احیای مذاکرات هسته‌ای ندارد، ارزش ریال در بازار آزاد تهران با افت مواجه شد و نرخ دلار از مرز ۷۳۰ هزار ریال عبور کرد.[4][5]

در عرصه سیاست خارجی، مجتبی خامنه‌ای بر ادامه حمایت قاطع از «محور مقاومت» تاکید کرد. او آتش‌بس شکننده فعلی در منطقه را صرفاً یک «توقف تاکتیکی» خواند و اعلام کرد که استراتژی کلان جمهوری اسلامی در مقابله با آمریکا و اسرائیل بدون هیچ‌گونه عقب‌نشینی ادامه خواهد یافت.[2][6]

تندترین بخش سخنرانی وی به مسائل داخلی و امنیت اجتماعی مربوط می‌شد. او با لحنی تهدیدآمیز هشدار داد که هرگونه «آشوب خیابانی»، «براندازی فرهنگی» یا تلاش برای تضعیف حجاب اجباری با «مشت آهنین» نظام مواجه خواهد شد، که نشان‌دهنده تحمل صفر در برابر اعتراضات مدنی مشابه سال‌های گذشته است.[3][4]

ناظران بین‌المللی این سخنرانی را نشانه‌ای از تلاش برای تثبیت سریع قدرت ارزیابی کردند. با این حال، برخی دیپلمات‌های غربی اشاره کردند که اتکای شدید او به نهادهای امنیتی و نظامی نشان‌دهنده نگرانی عمیق از فقدان مشروعیت مردمی و پایگاه اجتماعی در مقایسه با رهبران پیشین است.[5]

کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نیز این سخنرانی را با دقت زیر نظر داشتند. تاکید رهبر جدید بر تداوم ماموریت‌های منطقه‌ای نیروی قدس سپاه، پیام روشنی برای همسایگان ایران داشت که تغییر ملموسی در سیاست‌های مداخله‌جویانه تهران رخ نخواهد داد.[6]

با پایان یافتن این سخنرانی تاریخی، دوران جدیدی در سیاست ایران رسماً آغاز شد؛ دورانی که به نظر می‌رسد با انقباض بیشتر فضای سیاسی، تداوم چالش‌های اقتصادی، انزوای بین‌المللی و تمرکز بی‌سابقه قدرت در نهادهای امنیتی و نظامی همراه خواهد بود.[3][5]