جهش ۱۷ درصدی فروش قرص ویگووی فراتر از انتظارات؛ نووو نوردیسک چشم‌انداز سالانه خود را ارتقا داد

شرکت داروسازی نووو نوردیسک در پی تقاضای کم‌سابقه در سه‌ماهه سوم برای نسخه خوراکی داروی پرفروش ویگووی (Wegovy)، برآورد رشد درآمد و سود عملیاتی خود برای سال ۲۰۲۶ را افزایش داد. طبق گزارش مالی این غول داروسازی دانمارک، حجم فروش قرص روزانه لاغری ۱۷ درصد فراتر از پیش‌بینی‌های تحلیل‌گران وال‌استریت ثبت شده است.[4][6]

این تعدیل مثبت، سومین مرتبه‌ای است که نووو نوردیسک طی سال جاری میلادی چشم‌انداز مالی خود را به‌سمت بالا بازنگری می‌کند. مدیران ارشد شرکت اکنون رشد کل فروش سالانه را بین ۲۴ تا ۲۸ درصد پیش‌بینی می‌کنند، در حالی که دامنه قبلی روی ۲۲ تا ۲۷ درصد تعیین شده بود.[3][5]

برآورد رشد سود عملیاتی شرکت نیز با اتکا به بهبود کارایی خطوط تولید و حاشیه سود بالاتر فرمولاسیون خوراکی، به دامنه ۲۱ تا ۲۵ درصد ارتقا یافته است. انتشار این آمار، سهام نووو نوردیسک در بورس کپنهاگ را در ساعات اولیه معاملات روز چهارشنبه ۴٫۲ درصد بالا برد.[3]

یک تحلیل‌گر ارشد حوزه سلامت در موسسه ایندرس (Inderes) در این زمینه گفت: «گذار بیماران از تزریق‌های هفتگی به مصرف قرص روزانه، قشر کاملاً جدیدی از متقاضیان را وارد چرخه درمان کرده است. ما شاهد پایبندی بی‌سابقه‌ای به درمان در میان گروه‌هایی هستیم که پیش از این حاضر به استفاده از روش‌های تزریقی نبودند.»[4]

تغییر پویایی بازار با عرضه داروی خوراکی

عرضه قرص ویگووی نقطه‌عطفی کلیدی در کل بازار آگونیست‌های گیرنده GLP-1 محسوب می‌شود. تا پیش از این، صنعت داروهای لاغری به‌طور کامل به قلم‌های خودکار تزریق وابسته بود؛ ابزارهایی که فرایند ساخت پیچیده‌ای دارند و همواره گرفتار تنگناهای حاد زنجیره تأمین بوده‌اند.[1][2]

نووو نوردیسک با هدایت بخش قابل‌توجهی از مصرف‌کنندگان به‌سوی داروی خوراکی، توانسته است گلوگاه جهانی کمبود ظرفیت پرکنی استریل (Fill-Finish) را عملاً دور بزند. داروی خوراکی روی خطوط تولید دوز جامد استاندارد به عمل می‌آید که هم هزینه عملیاتی پایین‌تری دارند و هم افزایش تیراژ آن‌ها بسیار آسان‌تر است.[5][6]

آمارهای سه‌ماهه سوم نشان می‌دهد که ۴۲ درصد از نسخه‌های جدید داروی ویگووی در ایالات متحده برای قرص روزانه، و نه قلم تزریقی، تجویز شده است. این رقم جهش چشمگیری را نسبت به سهم ۱۸ درصدی نسخه خوراکی در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ ثبت کرده است.[6]

بازارهای اروپایی نیز پس از تأیید نهایی این داروی خوراکی توسط رگولاتوری اتحادیه اروپا در اواخر سال گذشته، روندی مشابه را تجربه می‌کنند. در آلمان و بریتانیا، نرخ پذیرش اولیه فرمولاسیون خوراکی بیش از ۳۰ درصد فراتر از محاسبات اولیه شرکت بوده است.[3][5]

دفاع از سهم بازار در برابر الای لیلی

عملکرد درخشان قرص ویگووی، مزیتی راهبردی و حیاتی برای نووو نوردیسک در نبرد سنگین تجاری با رقیب آمریکایی‌اش، الای لیلی (Eli Lilly)، ایجاد کرده است. داروی رقیب الای لیلی یعنی زپ‌باوند (Zepbound)، همچنان فقط در قالب تزریق هفتگی در دسترس بیماران قرار دارد.[5]

اگرچه زپ‌باوند در کارآزمایی‌های بالینی افت وزن اندکی بالاتری را نسبت به ویگووی ثبت کرده، اما سهولت استفاده از قرص روزانه مزیتی تعیین‌کننده به شمار می‌رود. گزارش پزشکان نشان می‌دهد که هراس از تزریق، دلیل اصلی انصراف بیماران از ادامه درمان‌های مبتنی بر GLP-1 ظرف سه ماه نخست است.[1][5]

در گزارش تحلیلی بورس یورونکست آمده است: «نووو نوردیسک در واقع برتری جزئی در میزان اثربخشی را با یک مزیت مصرفی بسیار بزرگ، یعنی سهولت مصرف، معاوضه کرده است. در اقتصاد سلامت متمرکز بر مصرف‌کننده، پروتکل درمانیِ ساده‌تر معمولاً بزرگ‌ترین سهم بازار را از آن خود می‌کند.»[5]

نووو نوردیسک برای حفظ این پیشتازی، ۴٫۲ میلیارد دلار بودجه اضافی را برای توسعه تأسیسات تولید مواد اولیه دارویی (API) در دانمارک و ایالات متحده اختصاص داده است. هدف‌گذاری این سرمایه‌گذاری، دو برابر کردن ظرفیت تولید قرص شرکت تا پایان سال ۲۰۲۷ است.[2][3]

گسترش پوشش بیمه‌ای در ایالات متحده

موفقیت مالی سه‌ماهه سوم شرکت علاوه بر سهولت مصرف، از گسترش چتر بیمه‌ای داروهای لاغری نیز نیرو گرفته است. ظرف شش ماه گذشته، سه شرکت بزرگ بیمه درمانی در ایالات متحده قرص ویگووی را به فهرست داروهای تحت پوشش و ترجیحی خود اضافه کرده‌اند.[6]

این تصمیم بیمه‌گران به‌شدت تحت تأثیر نتایج بالینی اخیر قرار گرفته که ثابت می‌کند ویگووی خطر بروز عوارض عمده قلبی‌عروقی را تا ۲۰ درصد کاهش می‌دهد. اکنون سازمان‌های بیمه‌گر این دارو را نه صرفاً یک ابزار زیبایی برای کاهش وزن، بلکه درمانی پیشگیرانه برای بیماری‌های قلبی تلقی می‌کنند.[1][2]

تغییر دسته‌بندی درمانی این دارو، دست نووو نوردیسک را برای امضای قراردادهای قیمتی بسیار سودآورتر با کارگزاران مدیریت خدمات دارویی (PBM) باز گذاشته است؛ به‌طوری‌که میانگین قیمت خالص تحقق‌یافته به ازای هر نسخه در سه‌ماهه سوم ۴٫۵ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد کرد.[3][6]

علیرغم افزایش قیمت خالص برای شرکت، پرداخت نقدی از جیب بیماران تحت پوشش عملاً کاهش یافته است. طبق داده‌های شرکت، هم‌اکنون ۷۸ درصد از بیماران دارای بیمه تجاری در ایالات متحده برای تأمین ماهانه داروی ویگووی کمتر از ۵۰ دلار می‌پردازند.[6]

تاب‌آوری زنجیره تأمین در مقیاس جهانی

گذار به‌سمت تولید داروی خوراکی، نمای ریسک زنجیره تأمین نووو نوردیسک را از پایه دگرگون کرده است. میزان اتکای کارخانه‌ها به سرنگ‌های شیشه‌ای تخصصی و دستگاه‌های پیچیده مونتاژ تزریق، طی دوازده ماه گذشته به حداقل ممکن رسیده است.[1][5]

میزان تاب‌آوری این سیستم جدید طی اختلالات اخیر در بازار جهانی پلاستیک به آزمون گذاشته شد؛ بحرانی که زنجیره مونتاژ قلم‌های خودکار تزریقی چند رقیب بزرگ را متوقف کرد، در حالی که خطوط تولید قرص نووو نوردیسک بدون هیچ وقفه‌ای با حداکثر ظرفیت کار کردند.[5]

علاوه بر این، ادغام خرید ۱۶٫۵ میلیارد دلاری غول خدمات ساخت دارویی کاتالنت (Catalent) که در اوایل سال جاری میلادی نهایی شده بود، اکنون به‌طور کامل در شبکه تولید شرکت تثبیت شده و سه کارخانه پیشین کاتالنت منحصراً برای ساخت قرص‌های GLP-1 بازطراحی شده‌اند.[2][3]

سخنگوی نووو نوردیسک در نشست اعلام گزارش مالی تأکید کرد: «فرایند ادغام کاتالنت بدون نقص پیاده‌سازی شد و اثرات هم‌افزایی آن هم‌اکنون در حاشیه سود سه‌ماهه سوم نمایان است. ما اکنون تمام زنجیره تولید را از صفر تا صد در اختیار داریم.»[3]

سبد داروهای آتی و نسل بعدی درمان‌ها

با اینکه نسل فعلی قرص ویگووی عامل اصلی رشد درآمدهای جاری است، نووو نوردیسک برنامه‌ریزی برای عرضه نسل بعدی درمان‌های خوراکی خود را آغاز کرده و در جریان جلسه توجیهی، پیشرفت داروی آزمایشی خود موسوم به آمیکرتین (Amycretin) را تشریح کرد.[1][4]

AI

آمیکرتین که هم‌زمان گیرنده‌های GLP-1 و آمیلین را هدف قرار می‌دهد، هم‌اکنون در فاز دوم کارآزمایی‌های بالینی قرار دارد. داده‌های اولیه نشان می‌دهد این قرص دوگانه می‌تواند ظرف ۱۲ هفته منتهی به کاهش وزن ۱۳ درصدی شود؛ بازدهی چشمگیری که توان رقابت با قوی‌ترین درمان‌های تزریقی را دارد.[4][5]

هزینه‌های تحقیق و توسعه نووو نوردیسک در سه‌ماهه سوم با افزایش ۱۹ درصدی به ۱٫۲ میلیارد دلار رسید. بخش عمده این بودجه مستقیماً به تسریع آزمون‌های بالینی فرمولاسیون‌های خوراکی در سراسر سبد درمان بیماری‌های متابولیک شرکت اختصاص یافته است.[3]

این شرکت همچنین در حال کار روی درمان‌های ترکیبی است که ویگووی را با سایر داروهای محافظت قلبی در قالب یک قرص روزانه واحد ادغام می‌کند. این راهبرد با هدف ارتقای پایبندی دارویی در سالمندانی طراحی شده که به‌طور هم‌زمان از چند بیماری مزمن رنج می‌برند.[1][6]

پیامدهای کلان برای اقتصاد دانمارک

ابعاد بی‌سابقه رشد نووو نوردیسک اقتصاد کلان دانمارک را نیز تحت تأثیر قرار داده است. ارزش بازار این شرکت اکنون از کل تولید ناخالص داخلی کشور دانمارک فراتر رفته و تعادل پولی متفاوتی را در این کشور شمال اروپا رقم زده است.[3][5]

سرازیر شدن حجم عظیمی از ارزهای خارجی حاصل از صادرات جهانی ویگووی، بانک مرکزی دانمارک را وادار کرده نرخ بهره را در سطوحی پایین نگه دارد تا از افزایش بیش از حد ارزش کرون در برابر یورو جلوگیری کند؛ رویکردی که به‌طور ناخواسته تقاضا در بازار مسکن این کشور را تحریک کرده است.[5]

در بخش پایانی گزارش یورونکست اشاره شده است: «نووو نوردیسک دیگر فقط یک بنگاه داروسازی نیست، بلکه یک متغیر اثرگذار بر اقتصاد کلان است. تصمیمات تولیدی و پیش‌بینی‌های فروش این شرکت مستقیماً سیاست‌های پولی ملی و نرخ اشتغال دانمارک را تعیین می‌کند.»[5]

با ورود به سه‌ماهه چهارم، مدیریت نووو نوردیسک انتظار دارد که با گشایش ظرفیت‌های صنعتی جدید، شتاب فروش بیش از پیش تقویت شود. طبق اعلام رسمی، در حال حاضر هیچ‌گونه کمبود یا محدودیتی در تأمین دوزهای مختلف قرص ویگووی در بازار آمریکا وجود ندارد.[2][6]

رفع محدودیت‌های عرضه، دستاوردی مهم برای دارویی است که از زمان ورود اولیه به بازار همواره با معضل کمبود تیراژ مواجه بود. اکنون پزشکان می‌توانند بدون نگرانی از تمام شدن موجودی داروخانه‌ها، این قرص را برای بیماران تجویز کنند.[1][6]

آزمون نهایی نووو نوردیسک، حفظ این آهنگ رشد هنگامی خواهد بود که الای لیلی نسخه خوراکی داروی لاغری خود را روانه بازار کند. با این حال، غول دانمارکی فعلاً مزیتی مطلق در دست‌یافتنی‌ترین بخش از پرسودترین بازار تاریخ صنعت داروسازی جهان به دست آورده است.[4][5]