رفتن به محتوای اصلی
حریم خصوصی دیجیتالشرکت متا· 7 دقیقه مطالعه· در کسب‌وکار

جریمه ۸۰۵ میلیون یورویی متا در ایتالیا به دلیل نقض حریم خصوصی در پیشنهاد تصاویر فیس‌بوک

نهاد حفاظت از داده‌های ایتالیا شرکت متا را به دلیل دسترسی بدون اجازه به گالری تصاویر کاربران اندروید، ۸۰۵ میلیون یورو جریمه کرد. این حکم، متا را ملزم می‌کند تا قابلیت پیشنهاد عکس فیس‌بوک را غیرفعال کرده و برای دسترسی مجدد، رضایت صریح کاربران را دریافت کند.

به قلم پروین حیدری

این خبر را به اشتراک بگذارید

گوش‌ دهید

نهاد حفاظت از داده‌های ایتالیا (Garante) در اقدامی بی‌سابقه، شرکت متا را به دلیل نقض حریم خصوصی کاربران اندروید مبلغ ۸۰۵ میلیون یورو (معادل ۸۸۷ میلیون دلار) جریمه کرد. این جریمه سنگین به دلیل دسترسی اپلیکیشن فیس‌بوک به گالری تصاویر، ویدئوها و فراداده‌های مرتبط در گوشی‌های هوشمند کاربران ایتالیایی بدون دریافت رضایت صریح و آگاهانه آن‌ها اعمال شده است.[1][2]

این پرونده به طور خاص بر روی قابلیتی با عنوان «دریافت پیشنهاد از گالری هنگام مرور فیس‌بوک» متمرکز است که از سال ۲۰۲۳ به این پلتفرم اضافه شده بود. این ویژگی به گونه‌ای طراحی شده بود که در زمان استفاده کاربر از اپلیکیشن، عکس‌ها و ویدئوهای موجود در حافظه دستگاه را به عنوان محتوای پیشنهادی برای انتشار پست نمایش می‌داد.[3]

بر اساس گزارش نهاد ناظر ایتالیایی، این قابلیت به صورت پیش‌فرض برای کاربران فعال بوده است. متا برای دسترسی به گالری تصاویر، تنها به یک مجوز کلی در سطح اپلیکیشن بسنده کرده بود که چندین عملکرد مختلف را به طور همزمان پوشش می‌داد و به هیچ وجه شفافیت لازم را برای کاربر به همراه نداشت.[1][4]

اطلاعیه‌ای که فیس‌بوک پیش از دریافت این مجوز به کاربران نمایش می‌داد، تنها به فعال‌سازی «سایر قابلیت‌ها» اشاره می‌کرد. این ادبیات مبهم باعث می‌شد تا کاربران متوجه نشوند که با تأیید این پیام، در واقع به فیس‌بوک اجازه می‌دهند تا به صورت مداوم به تمامی آرشیو تصاویر و ویدئوهای شخصی آن‌ها دسترسی داشته باشد.[4]

ابعاد حقوقی و گستردگی تخلف

تحقیقات نشان می‌دهد که این تخلف حریم خصوصی حدود ۲۰ میلیون کاربر سیستم‌عامل اندروید را در کشور ایتالیا تحت تأثیر قرار داده است. گستردگی این دسترسی به حدی بوده است که نه کاربران و نه حتی نهادهای نظارتی نمی‌توانستند به طور دقیق بررسی کنند که فیس‌بوک دقیقاً از کدام اطلاعات و تصاویر استفاده کرده است.[1]

ابعاد جریمه متا: ۸۰۵ میلیون یورو جریمه، ۲۰ میلیون کاربر تحت تأثیر و ۶۰ روز مهلت برای تغییر رویه.

نهاد حفاظت از داده‌های ایتالیا این اقدام متا را نقض آشکار ماده ۱۲۲ قانون حریم خصوصی این کشور دانسته است. این ماده قانونی که در واقع برگردان دستورالعمل حریم خصوصی الکترونیکی اتحادیه اروپا به قوانین داخلی ایتالیا است، گوشی‌های هوشمند را به عنوان بخشی از حریم خصوصی افراد به رسمیت می‌شناسد.[4]

بر اساس این چارچوب حقوقی، هرگونه دسترسی به اطلاعات ذخیره‌شده در تلفن همراه کاربران، نیازمند دریافت رضایت آزادانه، مشخص و کاملاً آگاهانه است. این قانون تأکید می‌کند که حتی اگر داده‌های استخراج‌شده به سرورهای خارجی منتقل نشوند یا آسیب مستقیمی به کاربر وارد نکنند، نفس دسترسی بدون اجازه، یک تخلف قانونی محسوب می‌شود.

آغاز این پرونده به شکایتی برمی‌گردد که در ژوئیه ۲۰۲۵ توسط مرکز حمایت از مصرف‌کنندگان شهر بولزانو در ایتالیا ثبت شد. این گروه حامی حقوق مصرف‌کننده با انتشار هشدارهایی، از کاربران خواسته بود تا تنظیمات پیشنهاد گالری را در اپلیکیشن فیس‌بوک غیرفعال کنند و دسترسی‌های این برنامه را مورد بازبینی قرار دهند.

ضرب‌الاجل شصت روزه برای متا

رگولاتور ایتالیایی در حکم خود به متا ۶۰ روز فرصت داده است تا این قابلیت را به طور کامل و به صورت پیش‌فرض برای تمامی کاربران غیرفعال کند. این دستور حتی شامل کاربرانی می‌شود که پیش از این مجوز دسترسی کلی را به اپلیکیشن فیس‌بوک داده‌اند و متا حق ندارد بدون طی کردن مراحل جدید، از این دسترسی استفاده کند.[1]

متا موظف است برای استفاده مجدد از این ویژگی، یک درخواست رضایت کاملاً مجزا و مشخص طراحی کند. در این درخواست جدید باید به روشنی توضیح داده شود که این قابلیت دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد، چرا به گالری تصاویر نیاز دارد و کاربران چگونه می‌توانند در هر زمان که بخواهند آن را غیرفعال کنند.[3]

علاوه بر این، شرکت متا باید در یک بازه زمانی ۳۰ روزه، گزارش اولیه‌ای از اقدامات انجام‌شده برای اجرای این حکم را به نهاد ناظر ایتالیایی ارائه دهد. گزارش نهایی و تکمیلی نیز باید ظرف مدت ۹۰ روز آماده و تسلیم شود تا رگولاتور از اجرای دقیق و کامل دستورات اطمینان حاصل کند.

در صورتی که متا نتواند در مهلت ۶۰ روزه تعیین‌شده این تغییرات را اعمال کند، حق نخواهد داشت این ویژگی را برای هیچ کاربری که رضایت معتبر و جدید نداده است، فعال نگه دارد. این سخت‌گیری نشان‌دهنده عزم جدی نهادهای اروپایی برای مقابله با رویه‌های فریبنده در طراحی رابط کاربری است.[1]

تصویرسازی: متا اعلام کرده است که مبلغ این جریمه را نامتناسب می‌داند و به زودی درخواست تجدیدنظر خود را ثبت خواهد کرد.

واکنش متا و پیامدهای مالی

شرکت متا در واکنش به این حکم اعلام کرده است که قصد دارد به این جریمه اعتراض کند. سخنگوی این شرکت در بیانیه‌ای تأکید کرد که متا با ارزیابی نهاد ناظر از واقعیت‌های پرونده به شدت مخالف است و مبلغ ۸۰۵ میلیون یورویی تعیین‌شده را کاملاً نامتناسب و غیرمنطقی می‌داند.[1][4]

متا در دفاع از عملکرد خود استدلال کرده است که این ویژگی صرفاً یک ابزار ساده برای کمک به کاربران جهت اشتراک‌گذاری راحت‌تر عکس‌ها و ویدئوها در فیس‌بوک است. این شرکت مدعی است که کاربران پیش از فعال شدن این قابلیت، مجوزهای لازم را در سطح سیستم‌عامل دستگاه صادر کرده‌اند و امکان لغو آن نیز همواره وجود داشته است.[4]

با این حال، نهاد ناظر ایتالیایی در تعیین مبلغ جریمه، عواملی چون تعداد بسیار زیاد افراد تحت تأثیر، تداوم طولانی‌مدت این تخلف و همچنین عدم همکاری مناسب متا در طول روند تحقیقات را در نظر گرفته است. این جریمه معادل حدود ۰.۴۷ درصد از کل درآمد جهانی متا در سال گذشته میلادی است.[1]

تحلیلگران بازارهای مالی معتقدند که اگرچه رقم ۸۸۷ میلیون دلار در نگاه اول بسیار بزرگ به نظر می‌رسد، اما برای شرکتی با درآمد سالانه بیش از ۲۴۰ میلیارد دلار، این مبلغ تنها معادل سود خالص چند روز کاری است. با این وجود، تأثیر اصلی این حکم بر رویه‌های جمع‌آوری داده و مدل‌های کسب‌وکار متا خواهد بود.[5]

سایه سنگین جریمه‌های حریم خصوصی

این جریمه در ایتالیا تنها یکی از چالش‌های حقوقی متعددی است که متا در ماه‌های اخیر با آن روبرو شده است. در اواخر اکتبر ۲۰۲۶، دادگاهی در ایالت نیومکزیکو آمریکا نیز متا را به دلیل فریب دادن کاربران در زمینه سیاست‌های حریم خصوصی داده‌ها، به پرداخت جریمه بی‌سابقه ۲۵ میلیارد دلاری محکوم کرد.[2][3]

جریمه ۸۰۵ میلیون یورویی اخیر، یکی از سنگین‌ترین مجازات‌هایی است که تاکنون توسط یک نهاد نظارتی ایتالیایی علیه یک غول فناوری وضع شده است. پیش از این، شرکت آمازون در سال ۲۰۲۱ به دلیل نقض قوانین رقابت با جریمه‌ای ۱.۱ میلیارد یورویی مواجه شده بود که در دادگاه تجدیدنظر به ۷۵۲ میلیون یورو کاهش یافت.[1][3]

تصویرسازی: بر اساس قوانین اروپا، گوشی هوشمند و اطلاعات درون آن بخش جدایی‌ناپذیری از حریم خصوصی افراد محسوب می‌شود.

یکی از نکات مهم در این پرونده این است که نهاد ناظر ایتالیایی بررسی استفاده احتمالی متا از تصاویر گالری کاربران برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی را از این حکم مستثنی کرده است. متا هرگونه استفاده از این محتوا برای آموزش هوش مصنوعی را تکذیب کرده، اما رگولاتور حق بررسی جداگانه این موضوع را برای خود محفوظ دانسته است.

همچنین، نهاد حفاظت از داده‌های ایتالیا اعلام کرده است که یک قابلیت جدید مبتنی بر پردازش ابری تصاویر گالری را که متا در سال ۲۰۲۶ معرفی کرده، در یک پرونده کاملاً مجزا و مستقل مورد ارزیابی و موشکافی دقیق قرار خواهد داد تا از انطباق آن با قوانین اروپا اطمینان حاصل کند.

این حکم تاریخی به وضوح نشان می‌دهد که دوران استفاده از مجوزهای کلی و مبهم برای دسترسی به حساس‌ترین اطلاعات شخصی کاربران در اروپا به پایان رسیده است. شرکت‌های فناوری اکنون موظفند برای هر سطح از دسترسی به داده‌های خصوصی، دلیلی قانع‌کننده ارائه دهند و رضایت شفاف و بدون ابهام کاربران را جلب کنند.[1][4]

تأثیر بر اکوسیستم اندروید

تصمیم رگولاتور ایتالیایی می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای نحوه تعامل اپلیکیشن‌های شبکه اجتماعی با سیستم‌عامل اندروید به همراه داشته باشد. تا پیش از این، بسیاری از توسعه‌دهندگان با استفاده از ساختار یکپارچه مجوزهای اندروید، تلاش می‌کردند تا با یک بار دریافت تاییدیه، به بخش‌های مختلفی از حافظه دستگاه دسترسی دائمی پیدا کنند.

اکنون با این رویه قضایی جدید، اپلیکیشن‌ها مجبور خواهند شد تا معماری درخواست مجوز خود را بازطراحی کنند. آن‌ها باید به جای یک درخواست کلی در زمان نصب یا اولین اجرای برنامه، درخواست‌های دسترسی را به صورت مرحله‌ای و دقیقاً در زمان نیاز به یک قابلیت خاص به کاربر ارائه دهند.[1]

اکنون با این رویه قضایی جدید، اپلیکیشن‌ها مجبور خواهند شد تا معماری درخواست مجوز خود را بازطراحی کنند.

کارشناسان امنیت سایبری به کاربران توصیه می‌کنند که منتظر اعمال تغییرات از سوی متا نمانند و خودشان به صورت دستی مجوزهای دسترسی اپلیکیشن فیس‌بوک را بررسی کنند. کاربران اندروید می‌توانند با مراجعه به بخش تنظیمات حریم خصوصی دستگاه خود، دسترسی فیس‌بوک به گالری تصاویر را به طور کامل قطع کنند.[4]

این پرونده بار دیگر اهمیت آگاهی‌بخشی به مصرف‌کنندگان در عصر دیجیتال را برجسته می‌کند. زمانی که یک نهاد مدنی محلی مانند مرکز حمایت از مصرف‌کنندگان بولزانو می‌تواند با یک شکایت دقیق، یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری جهان را به پاسخگویی وادار کند، نقش مشارکت عمومی در حفظ حقوق دیجیتال بیش از پیش نمایان می‌شود.

نکات کلیدی

  1. نهاد حفاظت از داده‌های ایتالیا، متا را به دلیل دسترسی بدون اجازه به گالری تصاویر کاربران اندروید ۸۰۵ میلیون یورو جریمه کرد.
  2. این جریمه به قابلیت «پیشنهاد عکس هنگام مرور فیس‌بوک» مربوط است که از سال ۲۰۲۳ به صورت پیش‌فرض فعال بوده است.
  3. متا ۶۰ روز فرصت دارد تا این ویژگی را غیرفعال کرده و برای استفاده مجدد، رضایت صریح و جداگانه کاربران را دریافت کند.
  4. متا با نامتناسب خواندن این جریمه سنگین، اعلام کرده است که به زودی نسبت به این حکم اعتراض خواهد کرد.

آنچه نمی‌دانیم

  • آیا دادگاه تجدیدنظر ایتالیا مبلغ ۸۰۵ میلیون یورویی این جریمه را تأیید خواهد کرد یا مانند پرونده آمازون آن را کاهش می‌دهد؟
  • نتیجه تحقیقات جداگانه نهاد ناظر ایتالیایی درباره قابلیت جدید پردازش ابری تصاویر متا در سال ۲۰۲۶ چه خواهد بود؟
  • آیا سایر کشورهای اتحادیه اروپا نیز پرونده‌های مشابهی را علیه دسترسی فیس‌بوک به گالری کاربران به جریان خواهند انداخت؟

روند رویداد

  1. سال ۲۰۲۳

    متا قابلیت «دریافت پیشنهاد از گالری هنگام مرور فیس‌بوک» را برای کاربران اندروید معرفی و به صورت پیش‌فرض فعال کرد.

  2. ژوئیه ۲۰۲۵

    مرکز حمایت از مصرف‌کنندگان بولزانو با ثبت شکایتی، خواستار بررسی دسترسی فیس‌بوک به تصاویر کاربران شد.

  3. اکتبر ۲۰۲۶

    دادگاهی در نیومکزیکو آمریکا، متا را در پرونده‌ای جداگانه به دلیل نقض حریم خصوصی ۲۵ میلیارد دلار جریمه کرد.

  4. ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶

    نهاد ناظر ایتالیا جریمه ۸۰۵ میلیون یورویی متا را اعلام و ضرب‌الاجلی ۶۰ روزه برای تغییر رویه تعیین کرد.

نهادهای نظارتی اروپا 45%شرکت متا 30%حامیان حقوق مصرف‌کننده 25%
نهادهای نظارتی اروپا
تأکید بر لزوم دریافت رضایت صریح و شفاف برای هرگونه دسترسی به داده‌های حساس کاربران.
شرکت متا
دفاع از عملکرد سیستم و تأکید بر اینکه کاربران مجوزهای لازم را در سطح دستگاه صادر کرده‌اند.
حامیان حقوق مصرف‌کننده
مخالفت با رویه‌های فریبنده و درخواست برای کنترل بیشتر کاربران بر داده‌های شخصی.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • توسعه‌دهندگان مستقل اپلیکیشن‌های اندروید
  • کاربران عادی فیس‌بوک در ایتالیا

منابع

پوشش منابع

5 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

نهادهای نظارتی اروپا 45%شرکت متا 30%حامیان حقوق مصرف‌کننده 25%
  1. [1]The Guardianنهادهای نظارتی اروپا

    Italy fines Meta $887m for accessing Android users' photos and videos

    مطالعه در The Guardian →
  2. [2]CBS Newsنهادهای نظارتی اروپا

    Italy fines Meta $880 million over accessing users' photos

    مطالعه در CBS News →
  3. [3]Radio Fardaحامیان حقوق مصرف‌کننده

    ایتالیا شرکت متا را به دلیل دسترسی به تصاویر کاربران ۸۰۰ میلیون یورو جریمه کرد

    مطالعه در Radio Farda →
  4. [4]Security Affairsشرکت متا

    Italy fines Meta €805 million over Facebook’s access to Android users’ photo galleries

    مطالعه در Security Affairs →
  5. [5]Admiral Marketsحامیان حقوق مصرف‌کننده

    Meta Fined €805 Million in Italy: What It Means for Meta Stock

    مطالعه در Admiral Markets →
گوش‌ دهید

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار کسب‌وکار با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.