دیدار علی باقری کنی با وزیر خارجه چین؛ تاکید پکن بر راهکار سیاسی در خاورمیانه

علی باقری کنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، روز دوشنبه ۱۱ آبان ۱۴۰۵ در پکن با وانگ یی، دیپلمات ارشد و وزیر امور خارجه چین، دیدار و گفت‌وگو کرد. محور اصلی این رایزنی‌ها، بررسی تحولات پرشتاب خاورمیانه و تلاش برای یافتن راهکارهای دیپلماتیک جهت جلوگیری از گسترش درگیری‌های مسلحانه در منطقه بود.[1][2]

بر اساس بیانیه رسمی وزارت امور خارجه چین، وانگ یی در این دیدار تاکید کرد که گفت‌وگو و مذاکره، تنها مسیر عملی برای حل‌وفصل مناقشات جاری در غرب آسیا است. وی از تمامی طرف‌های درگیر در منطقه خواست تا به جای توسل مجدد به سلاح و تقابل نظامی، بر راهکارهای سیاسی و دیپلماتیک تمرکز کنند.[3][4]

وزیر امور خارجه چین در جریان این گفت‌وگوها، بار دیگر بر موضع حمایتی پکن از تهران تاکید ورزید. وانگ یی تصریح کرد که جمهوری خلق چین از تلاش‌های جمهوری اسلامی ایران برای حفاظت از حاکمیت ملی و امنیت خود در برابر تهدیدات خارجی، به طور کامل حمایت می‌کند.[3][4]

سفر مقام ارشد امنیتی ایران به پکن، هم‌زمان با حضور هیثم بن طارق، سلطان عمان، در پایتخت چین انجام شده است. عمان که به طور سنتی نقش میانجی‌گر کلیدی را در مناسبات میان ایران و کشورهای غربی ایفا می‌کند، در روزهای اخیر نیز در تلاش برای کاهش تنش‌ها فعال بوده است.[1]

هم‌زمانی این دو سفر به پکن، گمانه‌زنی‌ها درباره شکل‌گیری یک ابتکار دیپلماتیک چندجانبه با محوریت چین را تقویت کرده است. پکن در سال‌های اخیر با میانجی‌گری در توافق احیای روابط میان ایران و عربستان سعودی، نشان داده است که تمایل دارد نقش فعال‌تری در معماری امنیتی خاورمیانه ایفا کند.[1][2]

با وجود تاکید چین بر راهکارهای سیاسی، جزئیات دقیق طرح‌های پیشنهادی در این نشست پشت درهای بسته باقی مانده است. مشخص نیست که آیا پکن حامل پیام خاصی از سوی سایر قدرت‌های جهانی برای تهران بوده است یا صرفا بر تقویت روابط دوجانبه راهبردی در شرایط بحرانی تمرکز دارد.[3][4]

این تحرکات دیپلماتیک در شرایطی صورت می‌گیرد که منطقه خاورمیانه در یکی از ملتهب‌ترین دوره‌های تاریخی خود به سر می‌برد. تلاش‌های دیپلماتیک در پایتخت‌های مختلف، نشان‌دهنده نگرانی فزاینده جامعه جهانی از احتمال خروج بحران از کنترل و تبدیل آن به یک جنگ فراگیر منطقه‌ای است.[1][4]

در نهایت، موضع‌گیری صریح چین مبنی بر ضرورت بازگشت به میز مذاکره، پیامی روشن به تمامی بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای است. پکن به عنوان یکی از بزرگترین واردکنندگان انرژی از خلیج فارس، ثبات و امنیت این منطقه را گره‌خورده با منافع حیاتی و امنیت اقتصادی خود می‌داند و از هرگونه تشدید تنش پرهیز دارد.[1][3]