ادعای تلاش عربستان برای تعلیق فوتبال ایران و حذف از جام ملت‌های آسیا

در فاصله چند ماه تا آغاز رقابت‌های مقدماتی و آماده‌سازی تیم‌ها برای جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷، موجی از اخبار نگران‌کننده در رسانه‌های ورزشی ایران به راه افتاده است. روز دوشنبه، ۳۰ شهریور ۱۴۰۵، چندین رسانه داخلی از جمله خبرگزاری فارس و دنیای اقتصاد، از تحرکات پنهان برخی کشورهای منطقه به رهبری عربستان سعودی پرده برداشتند. ادعا شده است که این کشورها در تلاشند تا با اعمال فشار بر فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا)، زمینه تعلیق فدراسیون فوتبال ایران را فراهم کنند.[1][2]

این خبر که به سرعت در شبکه‌های اجتماعی و محافل ورزشی دست به دست شد، زنگ خطری جدی برای کادر فنی تیم ملی و امیر قلعه‌نویی به شمار می‌رود. هدف نهایی این فشارها، حذف تیم ملی فوتبال ایران از میان ۲۴ تیم حاضر در جام ملت‌های آسیا عنوان شده است؛ تورنمنتی که قرار است دی‌ماه سال آینده به میزبانی خود عربستان برگزار شود. برای تیمی که رویای شکستن طلسم ۴۸ ساله قهرمانی در آسیا را در سر می‌پروراند، حتی مطرح شدن چنین شایعاتی می‌تواند تمرکز و آرامش اردو را به هم بریزد.[3][4]

منابع مطلع در گزارش‌های خود اشاره کرده‌اند که این پروژه شباهت زیادی به سناریویی دارد که پیش از این برای فوتبال روسیه در سطح بین‌المللی اجرا شد. پس از آغاز جنگ اوکراین در اسفند ۱۴۰۰، فشارهای سیاسی منجر به تعلیق تیم‌های ملی و باشگاهی روسیه از تمامی رقابت‌های فیفا و یوفا گردید که اکنون وارد سومین سال خود شده است. اکنون ادعا می‌شود که کشورهای حاشیه خلیج فارس با استناد به تنش‌های اخیر خاورمیانه و درگیری‌های نظامی، قصد دارند همان الگو را برای فوتبال ایران پیاده‌سازی کنند.[1][4]

با این وجود، بررسی وضعیت فعلی نشان می‌دهد که این ادعاها هنوز در حد گمانه‌زنی و گزارش‌های رسانه‌ای باقی مانده‌اند. پایگاه خبری خبر فوری در تحلیل این وضعیت می‌نویسد: «تا زمانی که فیفا یا AFC درباره تعلیق فدراسیون ایران اطلاعیه رسمی صادر نکرده‌اند، صحبت از حذف قطعی تیم ملی از جام ملت‌های آسیا زودهنگام است.» فدراسیون فوتبال ایران همچنان به عنوان یک عضو رسمی و فعال در ساختار فوتبال آسیا و جهان شناخته می‌شود و برنامه‌های آماده‌سازی تیم ملی طبق روال عادی در جریان است.[2][3]

کارشناسان حقوقی ورزشی معتقدند که تعلیق یک فدراسیون عضو فیفا نیازمند مستندات قانونی محکم و نقض صریح اساسنامه این نهاد بین‌المللی است. دخالت سیاست در ورزش یکی از خطوط قرمز فیفا محسوب می‌شود، اما اثبات اینکه شرایط فعلی منطقه مستلزم تعلیق فوتبال ایران است، فرآیندی پیچیده و طولانی خواهد بود. در غیاب هرگونه موضع‌گیری رسمی از سوی زوریخ یا کوالالامپور، صحبت از حذف قطعی تیم ملی زودهنگام و فاقد پشتوانه اجرایی است.[2]

در سوی دیگر میدان، سکوت فدراسیون فوتبال عربستان و مقامات AFC در قبال این شایعات، بر ابهامات افزوده است. عربستان که با سرمایه‌گذاری‌های چند میلیارد دلاری در حال تبدیل شدن به قطب جدید فوتبال آسیاست و میزبانی جام ملت‌های ۲۰۲۷ و جام جهانی ۲۰۳۴ را بر عهده دارد، تلاش می‌کند چهره‌ای کاملاً ورزشی از خود به نمایش بگذارد. ورود مستقیم به پروژه حذف یکی از قدرت‌های سنتی فوتبال آسیا که سابقه ۳ قهرمانی در این مسابقات را دارد، می‌تواند به اعتبار میزبانی این کشور لطمه وارد کند.[1][4]

واکنش افکار عمومی و هواداران فوتبال در ایران به این اخبار، ترکیبی از نگرانی و خشم بوده است. فوتبال همواره یکی از معدود دلخوشی‌های اجتماعی در ایران به شمار می‌رود و تیم ملی نمادی از همبستگی ملی است. انتشار اخباری مبنی بر تلاش کشورهای همسایه برای ضربه زدن به این نماد، حساسیت‌های ملی را برانگیخته و درخواست‌ها برای دیپلماسی فعال‌تر ورزشی از سوی فدراسیون فوتبال ایران را افزایش داده است.[3][4]

سرنوشت این پرونده در ماه‌های آینده و با نزدیک شدن به زمان برگزاری مسابقات مشخص خواهد شد. آنچه مسلم است، فدراسیون فوتبال ایران و دستگاه دیپلماسی کشور باید با هوشیاری کامل تحرکات منطقه‌ای را رصد کرده و از هرگونه بهانه‌جویی که ممکن است بهانه به دست مخالفان بدهد، جلوگیری کنند. تا زمانی که سوت آغاز جام ملت‌های آسیا در ریاض به صدا درنیاید، سایه این شایعات و فشارهای پنهان بر سر فوتبال ایران سنگینی خواهد کرد.[1][2][3]