سرمایه‌گذاری ۵.۷ میلیارد دلاری هند در ساخت ناوچه‌های رادارگریز برای توسعه ناوگان بومی

وزارت دفاع هند در تاریخ ۲ نوامبر قراردادی به ارزش ۵۳٬۸۶۶٫۵ کرور روپیه (معادل ۵٫۷ میلیارد دلار) برای ساخت هشت فروند ناوچه سبک (کوروِت) نسل جدید منعقد کرد که یکی از بزرگ‌ترین طرح‌های ساخت شناورهای نظامی در تاریخ این کشور به شمار می‌رود. واگذاری این قرارداد به دو شرکت داخلی «کشتی‌سازی و مهندسی گاردن ریچ» و «کارخانه کشتی‌سازی گوا»، نشان‌دهنده یک چرخش راهبردی جدی به سمت تولیدات دفاعی بومی است.[1][3]

این شناورهای رادارگریز جایگزین ناوچه‌های قدیمی‌تر تک‌منظوره خواهند شد و ماموریت‌های چندگانه‌ای از جمله جنگ ضدزیردریایی، دفاع ساحلی و حفاظت از خطوط مواصلاتی دریایی را بر عهده می‌گیرند. در شرایطی که حدود ۹۰ درصد از مبادلات تجاری هند از طریق دریا انجام می‌شود و این کشور بیش از ۱۱ هزار کیلومتر خط ساحلی دارد، امنیت پایدار دریایی رکنی حیاتی برای زنجیره اقتصادی آن است.[1][5]

بر پایه فرایند مناقصه رقابتی، شرکت گاردن ریچ مستقر در کلکته ساخت پنج فروند از این شناورها را به ارزش تقریبی ۳۲ هزار کرور روپیه تقبل کرده و کارخانه کشتی‌سازی گوا نیز سه فروند دیگر را خواهد ساخت. بر اساس جدول زمانی، نخستین بدنه این شناورها در اواخر سال ۲۰۲۹ به آب انداخته می‌شود و روند تحویل آنها به نیروی دریایی هند از سال ۲۰۳۱ آغاز خواهد شد.[3]

این برنامه از منظر ساختاری نقطه عطفی برای بخش دفاعی هند محسوب می‌شود؛ زیرا نخستین بار است که طراحی یک کلاس از ناوهای جنگی به‌طور کامل توسط تیم طراحی داخلی نیروی دریایی هند انجام شده و واگذاری پروژه‌ها به کارخانه‌های دولتی از طریق مناقصه آزاد و رقابتی صورت می‌گیرد، نه از طریق تخصیص و انتخاب مستقیم دولتی.[1][3]

وزارت دفاع هند پس از امضای این قرارداد اعلام کرد: «الحاق این شناورها توانمندی عملیاتی نیروی دریایی را در حفاظت از مسیرهای تجارت دریایی به میزان چشمگیری افزایش می‌دهد.» این وزارتخانه تاکید کرد که این سکوهای دریایی علاوه بر هدایت عملیات‌های ضدسطحی و ضدزیردریایی، به استقرار پایدار گشت‌های دریایی کمک خواهند کرد.[2]

تصویر تولیدشده با هوش مصنوعی

مشخصات فنی و ترکیب تسلیحاتی

ناوچه‌های نسل جدید دارای تناژ جابه‌جایی ۴۹۵۰ تن، طول ۱۲۷٫۴ متر و عرض بدنه ۱۷٫۶ متر خواهند بود. پیشرانه این شناورها از نوع ترکیبی دیزل و توربین گاز با مکانیزم کوپلینگ مشترک (cross-connect) است که دو پروانه با گام متغیر را به حرکت درآورده و حداکثر سرعت شناور را به ۲۶ نات می‌رساند.[1][3]

خدمه هر یک از این ناوچه‌ها شامل ۱۱ افسر و ۱۳۹ ملوان است. در طراحی بدنه، یک آشیانه بالگرد تعبیه شده که توانایی پذیرش بالگردهای چندمنظوره یا پهپادها را دارد و شعاع شناسایی و عملیات ضدزیردریایی ناوچه را به مسافتی بسیار فراتر از افق راداری آن گسترش می‌دهد.[3]

سامانه تسلیحاتی این ناوچه‌ها بر چندمنظورگی و پدافند لایه‌ای متمرکز است. هر شناور به ۱۶ فروند موشک سطح‌به‌هوای میان‌برد مجهز است که در دو بلوک پرتاب عمودی هشت‌سلولی مستقر می‌شوند. علاوه بر این، موشک‌های ضدکشتی میان‌برد و پرتابگرهای اژدر ۳۲۴ میلی‌متری نیز روی آنها نصب خواهد شد.[1][3]

برای درگیری‌های نزدیک، این شناورها از یک قبضه توپ ۷۶ میلی‌متری اتوملارا سوپر رپید و سامانه دفاع نزدیک AK-630 بهره می‌برند. این تسلیحات با تیربارهای پایدارشده ۱۲٫۷ میلی‌متری با کنترل از راه دور تکمیل می‌شوند که با یک سامانه کنترل آتش الکترواپتیکی یکپارچه شده‌اند.[3]

به منظور رهگیری و مقابله با تهدیدات زیرسطحی و هوایی، سامانه‌های جستجو و ردگیری فروسرخ الکترواپتیکی در کنار رادار چندمنظوره نظارت، رهگیری و هدایت آتش تعبیه شده است. این معماری حسگری به ناوچه‌ها امکان می‌دهد در محیط‌های آلوده به جنگ الکترونیک پیچیده به عملیات خود ادامه دهند.[3]

تحلیلگران نظامی اشاره می‌کنند که این ناوچه‌ها احتمالا نخستین شناورهای سطحی خواهند بود که به موشک ضدکشتی مجهز به پیشرانه توربوجت NASM-MR مجهز می‌شوند؛ موشکی که توسط سازمان پژوهش و توسعه دفاعی هند (DRDO) در حال توسعه است. این موشک زیرصوت، جایگزینی سبک‌تر و اقتصادی‌تر در مقایسه با موشک‌های کروز مافوق‌صوت براموس به شمار می‌رود که روی ناوشکن‌های سنگین هند نصب هستند.[3]

تصویر تولیدشده با هوش مصنوعی

محاسبات راهبردی در حوزه هند-آرام

این خرید ۵.۷ میلیارد دلاری بازتابی مستقیم از پویایی‌های امنیتی و توازن قدرت در منطقه اقیانوس هند است. در حالی که چین حضور دریایی خود را در گستره هند-آرام تقویت می‌کند و همکاری‌های نظامی‌اش را با پاکستان عمق می‌بخشد، دهلی‌نو سرعت توسعه ناوگان خود را برای حفظ موازنه و بازدارندگی منطقه‌ای بالا برده است.[1]

دریادار دینش تریپاتی، فرمانده نیروی دریایی هند، پیش‌تر در سال جاری اعلام کرده بود که هند در نظر دارد تا سال ۲۰۳۵ استعداد شناوری خود را به ۲۰۰ فروند شناور سطحی و زیرسطحی برساند؛ افزایشی چشمگیر در مقایسه با توان فعلی که شامل ۱۴۵ فروند شناور و زیردریایی است. هشت ناوچه جدید ستون فقرات طبقه رزمی میان‌وزن این ناوگان سطحی را تشکیل خواهند داد.[1]

این قرارداد با سایر طرح‌های بزرگ سرمایه‌گذاری هند برای ارتقای امنیت مرزهای آبی هم‌راستا است. دهلی‌نو هم‌اکنون در مراحل نهایی امضای قراردادی ۸ میلیارد دلاری با آلمان برای ساخت شش فروند زیردریایی متعارف پیشرفته مجهز به سامانه پیشرانه مستقل از هوا (AIP) قرار دارد.[1]

یاسپر ویک، سفیر آلمان در دهلی‌نو، در ماه سپتامبر پیرامون پیشرفت پروژه زیردریایی‌ها به خبرنگاران گفت: «از نظر اسناد، کار نهایی شده و طرف آلمانی با آن موافقت کرده است. اکنون نوبت طرف هندی است که مراحل داخلی تصمیم‌گیری خود را به سرانجام برساند.»[1]

هند همزمان در حال نوسازی ناوگان هوانوردی دریایی خود است. در تاریخ ۲۹ اکتبر، یک فروند جنگنده رافال مارین فرانسوی با موفقیت روی جدیدترین ناو هواپیمابر بومی هند، یعنی INS Vikrant، فرود آمد؛ آزمایشی کلیدی برای ارزیابی سازگاری پیش از نهایی‌سازی قرارداد ۷٫۵ میلیارد دلاری خرید ۲۶ فروند از این جنگنده‌ها.[1][5]

تصویر تولیدشده با هوش مصنوعی

اثرات اقتصادی و توانمندسازی صنایع داخلی

فراتر از ابعاد نظامی، وزارت دفاع هند این سرمایه‌گذاری ۵.۷ میلیارد دلاری را یک پیشران اقتصادی برای بازار داخلی توصیف کرده است. دولت برآورد می‌کند که فرایند ساخت این شناورها طی یک دهه آینده به‌طور مستقیم ۷٫۲ میلیون نفر-روز اشتغال در کارخانه‌های گاردن ریچ و گوا ایجاد کند.[2][5]

انتظار می‌رود اثرات ثانویه این پروژه بر بخش خصوصی به مراتب گسترده‌تر باشد؛ به طوری که حدود ۴۶ میلیون نفر-روز اشتغال برای صنایع وابسته و بنگاه‌های کوچک، خرد و متوسط تامین‌کننده مواد اولیه، زیرسامانه‌ها و قطعات تخصصی ایجاد خواهد شد.[2][5]

راجنات سینگ، وزیر دفاع هند، در شبکه‌های اجتماعی با اشاره به ابعاد اقتصادی این طرح تاکید کرد که پروژه مذکور جهشی بزرگ در زیست‌بوم کشتی‌سازی بومی هند پدید خواهد آورد. این برنامه، الگوی همکاری فشرده‌تری میان کارخانه‌های دولتی و شرکای صنعتی بخش خصوصی تعریف می‌کند.[2]

دهلی‌نو با اجباری کردن سهم بالای تجهیزات داخلی، در پی کاستن از وابستگی تاریخی خود به پیمانکاران دفاعی روسیه و غرب است. این برنامه شرکت‌های کشتی‌سازی محلی را وادار می‌کند توان یکپارچه‌سازی سامانه‌ها و مدیریت زمان پروژه‌ها را ارتقا دهند تا برنامه تحویل سال ۲۰۳۱ محقق شود.[3][5]

هر دو کارخانه کشتی‌سازی در نظر دارند از توانمندی‌های بخش خصوصی برای تسریع در روند ساخت استفاده کنند. گاردن ریچ تجربه ساخت ناوچه‌های رادارگریز کلاس نیگیری (پروژه 17A) را در کارنامه دارد و کارخانه گوا نیز در حال تکمیل دو فروند نهایی از ناوچه‌های کلاس تالوار برای ناوگان هند است.[3]

تصویر تولیدشده با هوش مصنوعی

ادغام عملیاتی و خریدهای آتی ناوگان

این ناوچه‌ها پس از الحاق، در قالب گروه‌های رزمی سطحی عمل خواهند کرد و علاوه بر اسکورت یگان‌های شناور بزرگ‌تر، ماموریت‌های مستقل گشت‌زنی ساحلی را انجام می‌دهند. مداومت عملیاتی و سامانه‌های حسگری پیشرفته آنها امکان حضور مستمر هند را در تنگه‌ها و گلوگاه‌های راهبردی فراهم می‌آورد.[3][5]

وزارت دفاع هند فراتر از این ناوچه‌ها، برنامه‌ریزی برای ساخت شناورهای رزمی سنگین‌تر را آغاز کرده است. در اواخر ماه اکتبر، شورای خرید تجهیزات دفاعی موافقت اولیه خود را با خرید شناورهای بزرگ‌تر اعلام کرد که به گفته کارشناسان شامل چهار فروند ناوشکن ۱۰ هزار تنی نسل جدید خواهد بود.[3]

علاوه بر این، نیروی دریایی هند در حال تقویت توان تهاجم آبی-خاکی خود است و اخیرا از چند کارخانه کشتی‌سازی برای ساخت چهار فروند ناو پشتیبانی و بارانداز آبی-خاکی (LPD) استعلام کرده است؛ پروژه‌ای که در آن شرکت اسپانیایی ناوانتیا با غول مهندسی هندی لارسن اند توبرو همکاری می‌کند.[3]

با آغاز برش صفحات فولادی برای ساخت این ناوچه‌ها، کارآمدی کارخانه‌های هندی در تحویل به‌موقع شناورهای پیچیده رادارگریز به آزمون گذاشته خواهد شد. اجرای موفق این قرارداد ۵.۷ میلیارد دلاری معیار اصلی ارزیابی اعتبار و سرعت گسترش قدرت دریایی هند در دهه پیش‌رو خواهد بود.[1][3]