بررسی فیفا برای گسترش جام جهانی ۲۰۳۰ به ۶۴ تیم: استدلالی برای یک جدول جهانی عظیم

جام جهانی ۴۸ تیمی هنوز شروع نشده، اما فیفا از هم‌اکنون به دنبال جهش بزرگ بعدی است. جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، از پیشنهادی برای گسترش جام جهانی ۲۰۳۰ به ۶۴ تیم حمایت می‌کند؛ حرکتی که مقیاس، لجستیک و تعادل رقابتی بزرگترین رویداد ورزشی جهان را به طور اساسی تغییر خواهد داد.[1][2]

این پیشنهاد که در ابتدا توسط کنفدراسیون فوتبال آمریکای جنوبی (CONMEBOL) مطرح شد، باعث می‌شود تقریباً یک سوم از ۲۱۱ کشور عضو فیفا به این تورنمنت صدمین سالگرد راه یابند. اینفانتینو به رسانه‌های سوئیسی تأیید کرد که فرمت ۶۴ تیمی "قطعاً موضوعی است که بررسی و بحث خواهد شد"، و استدلال کرد که جام جهانی باید متعلق به تمام جهان باشد، نه فقط قدرت‌های سنتی اروپا و آمریکای جنوبی.[1][4]

در اینجا دو مسیر در خطر است: آینده فوتبال بین‌المللی و بقای سیاسی قدرتمندترین فرد آن. اینفانتینو در حال حاضر با فشار شدید یوفا و کونکاکاف بر سر یک سرمایه‌گذاری خصوصی جداگانه که اکنون لغو شده، دست و پنجه نرم می‌کند. او با حمایت از گسترش ۶۴ تیمی، چشم‌اندازی بسیار سودآور و بسیار فراگیر را به فدراسیون‌های کوچک‌تر در سراسر آفریقا، آسیا و آمریکای جنوبی ارائه می‌دهد که آرای آن‌ها تعیین‌کننده ریاست فیفا است.[2][3]

در زمین بازی، یک تورنمنت ۶۴ تیمی یکی از بزرگترین مشکلات فرمت ۴۸ تیمی آینده را حل می‌کند: ریاضیات جدول. جام جهانی ۲۰۲۶ شامل ۱۲ گروه چهار تیمی خواهد بود، به این معنی که هشت تیم برتر سوم به مرحله حذفی صعود می‌کنند. این مکانیسم دست و پا گیر اغلب به فوتبال دفاعی پاداش می‌دهد. اما یک جدول ۶۴ تیمی، تقارن کامل را به تورنمنت باز می‌گرداند: ۱۶ گروه چهار تیمی، که تنها دو تیم برتر به مرحله یک شانزدهم نهایی منظم صعود می‌کنند.[1]

اما این تقارن با یک هزینه لجستیکی سرسام‌آور همراه است. یک جام جهانی ۶۴ تیمی به ۱۲۸ مسابقه نیاز دارد – دقیقاً دو برابر تعداد مسابقات تورنمنت‌های ۳۲ تیمی که بین سال‌های ۱۹۹۸ تا ۲۰۲۲ برگزار شد. تورنمنت ۲۰۳۰ در حال حاضر یک رویداد پیچیده و چند قاره‌ای است که عمدتاً توسط اسپانیا، پرتغال و مراکش میزبانی می‌شود، با مسابقات صدمین سالگرد در آرژانتین، پاراگوئه و اروگوئه. افزودن ۱۶ تیم و ۲۴ مسابقه دیگر به این گستره، زیرساخت‌های استادیوم، کمپ‌های تمرینی و ظرفیت هتل‌های شهرهای میزبان را به حداکثر فشار می‌رساند.[2][4]

بحث رقابتی نیز به همین اندازه قطبی است. منتقدان، از جمله چندین مقام ارشد اروپایی، استدلال می‌کنند که گسترش جدول با ۱۶ تیم دیگر به ناچار کیفیت مرحله گروهی را کاهش می‌دهد، ناهماهنگی‌های غیررقابتی ایجاد می‌کند و خطر فرسودگی بازیکنان را در یک تقویم از قبل شلوغ افزایش می‌دهد. آن‌ها هشدار می‌دهند که اعتبار جام جهانی به انحصاری بودن آن بستگی دارد.[1][3]

اینفانتینو و حامیان گسترش برای مقابله با این روایت به نتایج اشاره می‌کنند. آن‌ها تورنمنت ۲۰۲۲ را برجسته می‌کنند، جایی که تیم‌هایی از هر قاره امتیاز کسب کردند و کشورهای آفریقایی موفقیت بی‌سابقه‌ای در مرحله حذفی داشتند. استدلال ساده است: اگر فدراسیون‌های نوظهور از جام جهانی محروم شوند، مزایای مالی و قرار گرفتن در معرض رقابت لازم برای پر کردن شکاف با اروپا را از دست می‌دهند.[1][5]

در نهایت، پیشنهاد ۶۴ تیمی نشان‌دهنده یک تغییر فلسفی برای این ورزش است. این طرح جام جهانی را از یک گردهمایی انحصاری از نخبگان مطلق به یک جشنواره جهانی عظیم و فراگیر تبدیل می‌کند. با توجه به اینکه کمیته‌های مربوطه فیفا قرار است این پیشنهاد را پس از تورنمنت ۲۰۲۶ در آمریکای شمالی بررسی کنند، خطوط نبرد بین کسانی که می‌خواهند تمرکز نخبگان تورنمنت را حفظ کنند و کسانی که می‌خواهند درها را به روی بقیه جهان باز کنند، ترسیم شده است.[1][4]