حمله مجدد روسیه به مرکز توزیع کمک‌های بشردوستانه در زاپوریژیا ۲۶ کشته برجای گذاشت

نیروهای روسیه روز دوشنبه دست‌کم ۹ بمب هدایت‌شونده هواپایه را بر روی مدرسه‌ای در جنوب شرقی اوکراین ریختند که به عنوان مرکز توزیع کمک‌های بشردوستانه فعالیت می‌کرد؛ حمله‌ای که ۲۶ کشته بر جای گذاشت. این حمله در روستای کامیوشوواخا در استان زاپوریژیا، غیرنظامیانی را هدف گرفت که برای دریافت هفتگی مواد غذایی گرد هم آمده بودند و ۲۷ نفر دیگر نیز زیر آوار ناپدید شده‌اند.[1][2][5]

این تهاجم با تاکتیک مستند «ضربه دوم» صورت گرفت؛ به طوری که پس از اصابت نخستین مهمات به مدرسه، حملات بعدی پناهگاهی را هدف قرار دادند که بازماندگان و نیروهای امدادی به آنجا پناه برده بودند. دو امدادگر و چهار افسر پلیس حین تلاش برای کمک‌رسانی به مجروحان در میانه بمباران پیاپی جان خود را از دست دادند.[2][4][5]

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، این بمباران را اقدامی تروریستی و کاملاً عمدی خواند و اشاره کرد که ساکنان محلی هر دوشنبه برای دریافت اقلام ضروری در این مکان تجمع می‌کردند. زلنسکی گفت: «پس از اصابت اولیه، ۹ بمب هوایی دیگر پیاپی و دقیقاً روی همان پناهگاهی فرود آمد که مردم در آن پناه گرفته بودند.»[1][4]

این حمله مرگبار تنها چند ساعت پس از پایان یک آتش‌بس محلی با میانجی‌گری آمریکا در شهر اشغالی اولشکی رخ داد. آن آتش‌بس موقت که تخلیه غیرنظامیان را ممکن ساخت، امیدهای کم‌رنگی برای تنش‌زدایی گسترده‌تر ایجاد کرده بود، اما بمباران کامیوشوواخا این روند دیپلماتیک را در هم شکست.[3][5]

تاکتیک هدفمند حمله ثانویه

حمله هوایی بین ساعت ۱۰:۰۰ تا ۱۱:۰۰ صبح به وقت محلی آغاز شد؛ دقیقاً در همان ساعاتی که ساکنان روستاهای خط مقدم برای تحویل نان و بسته‌های غذایی گرد آمده بودند. میخائیلو سمیکین، رئیس اداره نظامی منطقه‌ای زاپوریژیا، تأیید کرد که نیروی هوایی روسیه در این حمله از بمب‌های سنگین هدایت‌شونده FAB-3000 استفاده کرده است.[6]

هنگامی که تیم‌های اورژانس برای بیرون کشیدن بازماندگان از زیر آوارهای اولیه وارد عمل شدند، نیروهای روسی موج دوم مهمات را مستقیماً به سمت پناهگاه مجتمع پرتاب کردند. این اصابت ثانویه سالن ورزشی و یک خودروی امداد و نجات آتش‌نشانی را نابود کرد و موجب کشته شدن دو امدادگر ۴۴ ساله به نام‌های دنیس کونووالنکو و اولکسی سوشچفسکی شد.[5]

مقامات محلی اعلام کردند که شماری از هماهنگ‌کنندگان توزیع کمک نیز در میان جان‌باختگان حضور دارند، از جمله اولها توردنکو، کارمند مرکز خدمات اداری، و تتیانا ایوانیونا، مدیر ستاد بشردوستانه. هر دو زن به صورت هفتگی برای سامان‌دهی کمک‌رسانی به روستاییانی که از تخلیه خانه‌های خود امتناع ورزیده بودند، به این منطقه سفر می‌کردند.[6]

سرهی کورتسکی، نخست‌وزیر اوکراین، با تأکید بر عمدی بودن زمان و مکان حمله گفت: «هیچ جای تردیدی وجود ندارد: روس‌ها به طور قطع می‌دانستند که مردم محلی دقیقاً در همین نقطه هر هفته کمک‌های بشردوستانه دریافت می‌کنند.»[5]

عملیات امداد و نجات تا دوشنبه شب ادامه یافت و نیروها با استفاده از چراغ‌قوه در میان بتن‌های فروریخته، دود غلیظ و خطر مداوم حملات پهپادی به جستجو پرداختند. سمیکین روز سه‌شنبه ۳ نوامبر را در سراسر منطقه زاپوریژیا عزای عمومی اعلام کرد؛ آن هم در شرایطی که تلاش‌ها برای یافتن ۲۷ فرد مفقودشده همچنان در جریان بود.[3][5]

فروپاشی امیدها برای کاهش تنش

کشتار در کامیوشوواخا در تضاد آشکار با گشایش دیپلماتیک نادری است که روزها پیش از آن در استان هم‌جوار خرسون حاصل شده بود؛ جایی که یک آتش‌بس موقت، با میانجی‌گری گزارش‌شده ملانیا ترامپ، بانوی اول سابق آمریکا، امکان تخلیه حدود ۲ هزار غیرنظامی را از شهر تحت محاصره اولشکی فراهم کرده بود.[3][5]

آتش‌بس اولشکی که از ۲۷ اکتبر آغاز شده و شامگاه یکشنبه پایان یافته بود، مهم‌ترین توقف درگیری محلی میان کی‌یف و مسکو از زمان آغاز تهاجم تمام‌عیار محسوب می‌شد. مقامات اوکراینی این عملیات تخلیه مشترک را به عنوان الگویی بالقوه برای کریدورهای بشردوستانه در دیگر نقاط خط مقدم توصیف کرده بودند.[3]

زلنسکی تأکید کرد که بمباران کامیوشوواخا حاوی پیامی روشن از سوی مسکو مبنی بر رد هرگونه پیشرفت حاصل از تخلیه اولشکی است. رئیس‌جمهور اوکراین گفت: «اگر روسیه واقعاً خواهان کاهش تنش بود، این فرصت پس از وقایع اولشکی وجود داشت که اقدامات بشردوستانه ادامه یابد؛ اما روسیه ترجیح می‌دهد به کشتار مردم ادامه دهد.»[1][4]

تاکتیک حمله دوبار پی‌درپی به یک هدف به منظور از پای درآوردن کادر درمان و نیروهای امدادی، در طول جنگ ۵۶ ماهه بارها توسط دادستان‌های اوکراینی مستندسازی شده است. خدمات اضطراری دولتی اوکراین گزارش داد که پرواز مداوم پهپادهای شناسایی روسیه برفراز آوارها، سرعت نجات افراد گرفتار را به شدت کاهش داده بود.[4][5]

تخریب این مدرسه، یک مرکز حیاتی تاب‌آوری را از جمعیت باقی‌مانده در جنوب شرقی شهر زاپوریژیا سلب می‌کند؛ منطقه‌ای که به طرز خطرناکی در نزدیکی درگیری‌های فعال قرار دارد. بدون توزیع هفتگی نان و مایحتاج اولیه، سالمندان تنها مانده در این منطقه با زمستانی به مراتب سخت‌تر مواجه خواهند شد.[4]

گسترش دامنه تنش در سراسر منطقه

فراتر از زاپوریژیا، نیروهای روسی روز دوشنبه کارزار هوایی خود را بر فراز چندین منطقه دیگر اوکراین تشدید کردند که نشان‌دهنده اتخاذ رویکردی تهاجمی‌تر پس از پایان آتش‌بس بود. در استان خارکیف در شرق، خدمات اضطراری از زخمی شدن دست‌کم ۱۷ نفر در پی حملات پهپادی و آسیب به یک مرکز سردخانه‌ای و منازل مسکونی خبر دادند.[3]

در بندر اودسا در حاشیه دریای سیاه نیز ۵ غیرنظامی دیگر زخمی شدند؛ جایی که یک انبار هدف قرار گرفت و منازل مجاور آسیب دیدند. ستاد کل ارتش اوکراین اعلام کرد که ارتش روسیه از وقفه موقت در اولشکی برای تقویت پدافندهای پهپادی و بازسازی ذخایر مهمات خط مقدم سوءاستفاده کرده است.[3]

این بمباران فیزیکی با یک حمله سایبری پیچیده به سامانه هشدار اضطراری اوکراین همراه شد که شامگاه یکشنبه پیام‌های جعلی برای ساکنان کی‌یف ارسال کرد. این هشدارهای نفوذیافته، که مسئولیت آن را گروه هکری هیت‌کور (Hitcore) وابسته به روسیه برعهده گرفت، به دروغ از خطر قریب‌الوقوع هسته‌ای و ناآرامی در پایتخت خبر داده بودند.[3]

در پاسخ به این بمباران‌های فزاینده، اوکراین طی شب گذشته موج عظیمی از پهپادها را به سوی زیرساخت‌های روسیه هدایت کرد. وزارت دفاع روسیه مدعی شد پدافند هوایی این کشور ۲۱۲ پهپاد اوکراینی را رهگیری کرده است، در حالی که رسانه‌های مستقل از اصابت به یک پایگاه بزرگ انتقال نفت اروپایی در استان سامارا گزارش دادند.[3]

ویاچسلاو فدوری‌شچف، استاندار سامارا، تأیید کرد که پدافند هوایی محلی در حال دفع حمله بوده است، هرچند جزییاتی درباره تأسیسات نفتی هدف‌قرارگرفته ارائه نکرد. این تبادلات مرزی نشان‌دهنده وخامت شتابان اوضاع امنیتی دقیقاً پس از انقضای موفق‌ترین وقفه بشردوستانه جنگ است.[3]

در شرایطی که بیم افزایش شمار کشته‌شدگان کامیوشوواخا می‌رود، کی‌یف فشار خود بر متحدان غربی را برای دریافت سامانه‌های دفاع هوایی پیشرفته‌تر و رهگیرهای دوربرد ادامه می‌دهد. زلنسکی خطاب به جامعه بین‌المللی گفت: «باید واکنشی به این اقدامات نشان داده شود؛ واکنشی از سوی جهان، پاسخی قوی و قاطعانه.»[4]