تمدید آموزش مجازی در کیش؛ کلاس‌های غیرحضوری برای ۹۵۰۰ دانش‌آموز ادامه دارد

در راهروهای خلوت اداره آموزش و پرورش کیش در شامگاه ۱۶ مهرماه، بخشنامه‌ای روی تابلوی اعلانات قرار گرفت که برنامه هفتگی هزاران خانواده را تغییر داد. عباس رجائی‌فرد، رئیس این اداره، با در دست داشتن ابلاغیه جدید شورای تأمین، خبر از تمدید یک‌هفته‌ای آموزش‌های از راه دور داد.[1][2]

این تصمیم به معنای آن است که زنگ هیچ‌یک از ۵۰ مدرسه جزیره در صبح شنبه ۱۸ مهرماه به صدا درنیامد. در عوض، ۹ هزار و ۵۰۰ دانش‌آموز کیشوند، سال تحصیلی خود را از پشت صفحات نمایشگر و در بستر شبکه «شاد» ادامه می‌دهند.[2][3]

آموزش در استان هرمزگان و به‌ویژه جزیره کیش، طی دو هفته پیش از این تاریخ نیز به‌صورت غیرحضوری جریان داشته است. تمدید این شرایط برای سومین هفته متوالی، خانواده‌ها را ملزم می‌کند تا زیرساخت‌های اینترنتی خانه‌های خود را برای استفاده روزانه کودکان ارتقا دهند.[3]

طبق دستورالعمل ابلاغی، مدیران مدارس موظف شده‌اند تا با رعایت کامل ضوابط، تمهیدات لازم را برای استمرار منظم فعالیت‌های آموزشی و پرورشی اتخاذ کنند. این یعنی معلمان باید طبق برنامه هفتگی مصوب، در ساعات مقرر در کلاس‌های مجازی حاضر شوند.[1]

برای ۶۰۰ معلم و مربی شاغل در جزیره، این تمدید به معنای ادامه تولید محتوای الکترونیکی و تدریس تعاملی از راه دور است. آن‌ها باید علاوه بر تدریس، حضور و غیاب روزانه را ثبت کرده و تکالیف دانش‌آموزان را به‌صورت مستمر ارزیابی کنند.[2][3]

الزامات تدریس در بستر شبکه شاد

حضور ۳۵۰ کلاس درس جزیره کیش در فضای مجازی، نیازمند پهنای باند پایدار و دسترسی مداوم به پلتفرم‌های آموزشی است. شبکه شاد به عنوان بستر اصلی این ارتباط انتخاب شده و معلمان موظفند تمامی فایل‌های صوتی، تصویری و متنی خود را در این سامانه بارگذاری کنند.[1][2]

یکی از چالش‌های اصلی در این دوره، حفظ تمرکز دانش‌آموزان مقطع ابتدایی در کلاس‌های آنلاین است. کارشناسان آموزشی به والدین توصیه می‌کنند که زمان‌های استراحت کوتاهی را بین ساعات کلاس برای کودکان در نظر بگیرند تا از خستگی مفرط و آسیب‌های چشمی جلوگیری شود.[1]

علاوه بر این، پشتیبانی فنی از شبکه شاد در این روزها به بالاترین سطح خود رسیده است تا قطعی‌های احتمالی مانع از برگزاری کلاس‌ها نشود. مدیران مدارس نیز موظفند در صورت بروز هرگونه مشکل در اتصال، محتوای ضبط‌شده را در اختیار دانش‌آموزان قرار دهند تا هیچ‌کس از سرفصل‌ها عقب نماند.[2]

در کنار آموزش دروس اصلی، عباس رجائی‌فرد تأکید کرده است که فعالیت‌های پرورشی و اجرایی مدرسه نیز نباید متوقف شود. مربیان پرورشی در تلاشند تا با برگزاری مسابقات آنلاین و چالش‌های تعاملی، روحیه نشاط را در میان دانش‌آموزان حفظ کنند.[1]

تأثیر تصمیمات شورای تأمین بر روند آموزش

دلیل اصلی این تصمیم، ابلاغیه شورای تأمین استان هرمزگان عنوان شده است که با توجه به شرایط خاص منطقه و با اولویت قرار دادن سلامت و امنیت دانش‌آموزان صادر گردیده است. مقامات محلی تأکید دارند که در چنین شرایطی، آموزش نباید به هیچ وجه متوقف شود.[1][3]

تجربه دو هفته گذشته نشان داده است که انتقال سریع به بستر مجازی، نیازمند هماهنگی دقیق میان کادر اجرایی مدارس و والدین است. خانواده‌ها اکنون نقش پررنگ‌تری در نظارت بر روند یادگیری فرزندان خود ایفا می‌کنند و باید محیطی آرام و بدون حواس‌پرتی را در خانه فراهم سازند.[2]

برای خانواده‌های شاغل، تمدید تعطیلی فیزیکی مدارس به معنای نیاز به برنامه‌ریزی مجدد برای نگهداری از کودکان در ساعات کاری است. برخی از والدین مجبور به استفاده از مرخصی‌های ساعتی یا تنظیم شیفت‌های کاری خود شده‌اند تا بتوانند در زمان برگزاری کلاس‌ها در کنار فرزندانشان حضور داشته باشند.[3]

از سوی دیگر، هزینه‌های مربوط به تأمین دستگاه‌های هوشمند مناسب برای چند فرزند در یک خانواده، از جمله دغدغه‌هایی است که در این روزها مطرح می‌شود. با این حال، استفاده از ترافیک اینترنت رایگان برای شبکه شاد، بخشی از بار مالی مصرف داده را برای خانواده‌ها کاهش داده است.[1][2]

چالش‌های تدریس مجازی برای معلمان

برای ۶۰۰ معلم جزیره کیش، تدریس مجازی به معنای تغییر کامل روش‌های انتقال مفاهیم است. آن‌ها باید در کمترین زمان ممکن، طرح درس‌های حضوری خود را به محتوای دیجیتال، اسلایدهای تعاملی و ویدیوهای آموزشی تبدیل کنند تا جذابیت کلاس برای دانش‌آموزان حفظ شود.[2]

ارزیابی مستمر دانش‌آموزان یکی دیگر از دغدغه‌های کادر آموزشی در این روزهاست. معلمان با استفاده از آزمون‌های آنلاین و درخواست ارسال تکالیف به‌صورت روزانه، تلاش می‌کنند تا میزان درک مطلب محصلان را بسنجند و بازخوردهای لازم را به والدین ارائه دهند.[1][3]

در مقطع ابتدایی، این چالش‌ها دوچندان است؛ چرا که نوآموزان کلاس اولی هنوز ارتباط عاطفی لازم را با محیط مدرسه و معلم خود برقرار نکرده‌اند. آموزش حروف الفبا و مهارت‌های پایه نوشتن از طریق صفحه نمایش، نیازمند همراهی تمام‌عیار مادران و پدران در خانه است.[1]

مدیران ۵۰ آموزشگاه فعال در کیش نیز وظیفه دارند تا با تشکیل گروه‌های پشتیبانی در شبکه‌های اجتماعی، به سؤالات و ابهامات والدین پاسخ دهند. این ارتباط مستمر باعث می‌شود تا استرس ناشی از تغییر شیوه آموزش به حداقل برسد و روند یادگیری با آرامش بیشتری طی شود.[2][3]

نگاهی به وضعیت کلی استان هرمزگان

تصمیم به غیرحضوری شدن مدارس تنها محدود به جزیره کیش نبوده و بخش‌های وسیعی از استان هرمزگان را نیز در بر گرفته است. شرایط ویژه حاکم بر این استان مرزی در هفته‌های اخیر، مقامات را بر آن داشته تا احتیاط حداکثری را در خصوص تجمعات دانش‌آموزی اعمال کنند.[3]

شبکه شاد که در دوران همه‌گیری کرونا به عنوان پلتفرم ملی آموزش مجازی معرفی شد، اکنون بار دیگر به زیرساخت حیاتی آموزش در این استان تبدیل شده است. با وجود برخی کندی‌ها در ساعات اوج مصرف، این سامانه توانسته است ارتباط میان هزاران دانش‌آموز و معلم را برقرار نگه دارد.[1][2]

کارشناسان معتقدند که مستندسازی تجربیات این دوره می‌تواند به بهبود کیفیت پلتفرم‌های بومی کمک شایانی کند. شناسایی نقاط ضعف شبکه در زمان ترافیک بالا و تلاش برای رفع آن‌ها، دستاورد مهمی است که در دل این محدودیت‌ها به دست می‌آید.[1]

آمادگی برای بازگشت به کلاس‌های حضوری

هنوز مشخص نیست که آیا این روند پس از ۲۴ مهرماه نیز تمدید خواهد شد یا دانش‌آموزان به نیمکت‌های خود بازمی‌گردند. تصمیم‌گیری در این خصوص به ارزیابی مجدد شرایط توسط شورای تأمین و نهادهای ذی‌ربط در پایان هفته جاری بستگی دارد.[2][3]

در صورت بازگشت به آموزش حضوری، مدارس باید آمادگی لازم را برای مرور سریع دروس تدریس‌شده در فضای مجازی داشته باشند. معلمان برنامه‌ریزی کرده‌اند تا در اولین روزهای بازگشایی فیزیکی، رفع اشکال و ارزیابی دقیقی از میزان یادگیری دانش‌آموزان به عمل آورند.[1]

تا آن زمان، بستر مجازی تنها پل ارتباطی میان مدارس جزیره کیش و خانه‌های دانش‌آموزان باقی خواهد ماند. موفقیت این دوره یک‌هفته‌ای، آزمونی دوباره برای تاب‌آوری سیستم آموزشی در برابر تغییرات ناگهانی و توانایی معلمان در مدیریت بحران‌های آموزشی است.[2][3]

تداوم این شرایط نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری بر روی زیرساخت‌های آموزش دیجیتال دیگر یک انتخاب فانتزی نیست، بلکه یک ضرورت قطعی برای تضمین حق آموزش در شرایط اضطراری محسوب می‌شود.[1][3]