افزایش ۱۴۷ درصدی قیمت جهانی قهوه؛ بحران اقلیمی و قوانین اتحادیه اروپا عرضه را به بالاترین حد ۱۳ سال اخیر رساند

بازار جهانی قهوه در حال تجربه یک تغییر قیمت‌گذاری بزرگ است. طی چند سال گذشته، هزینه دانه‌های قهوه خام به شدت افزایش یافته و قیمت‌های معیار برای هر دو نوع عربیکا و روبوستا به بالاترین سطح چند ساله—و در برخی معیارها، چند دهه‌ای—رسیده است.[1][3]

رقم اصلی خیره‌کننده است: افزایش ۱۴۷ درصدی قیمت جهانی قهوه، که ناشی از تلاقی بحران‌های زیست‌محیطی، نظارتی و لجستیکی است. قراردادهای آتی عربیکا، که معیار نوشیدنی‌های کافه‌ای با کیفیت بالا هستند، اخیراً بین ۳.۲۰ تا ۳.۵۰ دلار در هر پوند در نوسان بودند، در حالی که روبوستا، دانه مقاوم‌تری که در اسپرسو و قهوه فوری استفاده می‌شود، نیز شاهد رالی‌های تاریخی خود بوده است.[3][7]

برای مصرف‌کنندگان، این موضوع مستقیماً به صندوق فروشگاه‌ها منتقل می‌شود. میانگین قیمت یک فنجان قهوه داغ در رستوران‌های ایالات متحده به طور پیوسته افزایش یافته است و برشته‌کاران بزرگ اروپایی هشدار می‌دهند که دوران قهوه ارزان عملاً به پایان رسیده است.[1][2]

برای درک مکانیسم این شوک قیمتی، تحلیلگران ابتدا به آب و هوا اشاره می‌کنند. قهوه محصولی بسیار حساس است که به شدت محدود به «کمربند قهوه» استوایی است، جایی که دما و بارندگی باید برای رشد گیاهان به طور قابل توجهی ثابت بماند.[8]

برزیل، بزرگترین تولیدکننده عربیکا در جهان، توسط الگوهای آب و هوایی نامنظم درهم کوبیده شده است. خشکسالی‌های شدید و به دنبال آن باران‌های سنگین و بی‌موقع، کار مزرعه را مختل کرده، کیفیت محصول را کاهش داده و برداشت را در مناطق اصلی کشت به تأخیر انداخته است.[4][7]

همزمان، ویتنام، تولیدکننده غالب روبوستا، از موج‌های گرمای شدید و دوره‌های طولانی خشکی رنج برده است. این شوک آب و هوایی دو نیمکره‌ای، ذخایر جهانی را به پایین‌ترین سطح خود در سال‌های اخیر رسانده و بازار را در برابر هرگونه اختلال بیشتر بسیار آسیب‌پذیر کرده است.[4][8]

فراتر از سطح مزرعه، یک تغییر نظارتی عمده در حال شکل دادن مجدد به زنجیره تأمین است. مقررات جنگل‌زدایی اتحادیه اروپا (EUDR) شرکت‌ها را ملزم می‌کند تا ثابت کنند محصولات کشاورزی آن‌ها از زمین‌هایی که اخیراً جنگل‌زدایی شده‌اند، منشأ نگرفته‌اند.[6]

در حالی که این مقررات مورد تحسین حامیان محیط زیست قرار گرفته است، EUDR ردیابی دقیق موقعیت جغرافیایی را برای هر محموله قهوه‌ای که وارد بازار اروپا می‌شود، الزامی می‌کند. این بارِ انطباق، نیازمند سرمایه‌گذاری قابل توجهی در فناوری ردیابی و مدیریت است، هزینه‌هایی که در نهایت در قیمت عمده‌فروشی دانه‌ها لحاظ می‌شود.[6]

تشدید این مسائل ساختاری، گلوگاه‌های حاد لجستیکی هستند. تنش‌های ژئوپلیتیکی، به ویژه اختلالات در دریای سرخ و تنگه هرمز، نرخ حمل و نقل و بیمه دریایی را در سطح جهانی افزایش داده است.[1][2]

این تأخیرهای حمل و نقل نه تنها هزینه جابجایی قهوه خام (سبز) در اقیانوس‌ها را افزایش می‌دهد، بلکه قیمت کودهای مبتنی بر نفت و سوخت دیزل مورد نیاز برای عملیات مزرعه و فرآوری را نیز بالا می‌برد.[2]

مالی‌سازی بازار قهوه نیز نوسانات را تشدید کرده است. با غیرقابل پیش‌بینی‌تر شدن پیش‌بینی‌های آب و هوا، معامله‌گران سفته‌باز پول زیادی را به قراردادهای آتی قهوه سرازیر کرده‌اند که منجر به نوسانات عظیم قیمت در طول روز شده است.[2][7]

در پاسخ به این نوسانات شدید، بورس بین قاره‌ای (Intercontinental Exchange) به طور دوره‌ای الزامات مارجین (وثیقه) را برای قراردادهای آتی قهوه افزایش داده است تا نقدینگی سفته‌بازانه را کاهش دهد، اما این اقدام گاهی اوقات حرکات نامنظم قیمت را تشدید می‌کند.[4]

در بخش خرده‌فروشی، تأثیر عمیق است. کافه‌های مستقل، که با حاشیه سود بسیار کمی کار می‌کنند، بین افزایش هزینه‌های عمده‌فروشی و مصرف‌کنندگان حساس به قیمت که ممکن است از پرداخت هزینه بیشتر برای روال روزانه خود سر باز زنند، گرفتار شده‌اند.[2][5]

برخی از کافه‌ها برای حفظ وفاداری مشتری، هزینه‌ها را جذب می‌کنند، در حالی که برخی دیگر به برشته‌کاری داخلی روی آورده‌اند تا حاشیه سودی را که به طور سنتی به برشته‌کاران عمده‌فروش می‌رسید، به دست آورند. تعداد کمی حتی ترکیب‌های خود را تغییر می‌دهند و روبوستای ارزان‌تر را جایگزین عربیکا می‌کنند، اگرچه افزایش قیمت خود روبوستا نیز آن پنجره آربیتراژ را محدود کرده است.[2][5]

غول‌های چندملیتی دیدگاه گسترده‌تری دارند. مدیران لاواتزا (Lavazza) علناً اعلام کرده‌اند که بازار در حال تجربه «نوسانات استثنایی» است و مصرف‌کنندگان باید حداقل برای دو سال دیگر خود را برای قیمت‌های بالا آماده کنند تا چرخه‌های برداشت جدید بتوانند به طور بالقوه بازار را تثبیت کنند.[1][6]

عدم قطعیت نهایی در آب و هوا نهفته است. در حالی که آژانس‌های کشاورزی بهبود احتمالی در عملکرد محصول آتی برزیل را پیش‌بینی می‌کنند، تهدید قریب‌الوقوع الگوی قوی ال نینو می‌تواند به راحتی آن دستاوردها را از بین ببرد و عرضه جهانی قهوه را در یک تعادل متزلزل باقی بگذارد.[4][7]