ابلاغیه جدید وزارت علوم: آموزش دانشگاه‌ها حضوری است؛ آموزش مجازی نیازمند مجوز کارگروه استانی

شرط اصلی برای هرگونه تغییر در شیوه آموزش دانشگاه‌ها در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، دریافت تاییدیه رسمی از کارگروه مدیریت استانی است؛ شرطی که اکنون با ابلاغیه جدید وزارت علوم به صورت قطعی به اجرا درآمده است. ابوالفضل واحدی، معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در نامه‌ای خطاب به روسای دانشگاه‌های دولتی و غیردولتی، سیاست قطعی این وزارتخانه را برگزاری کاملاً حضوری کلاس‌ها اعلام کرد. بر اساس این دستورالعمل، اگر دانشگاهی بخواهد از تاریخ ۴ مهرماه به بعد از شیوه‌نامه آموزش الکترونیکی استفاده کند، باید ابتدا درخواست خود را در کارگروه استانی مطرح کرده و پس از تایید، آن را برای تصویب نهایی به شورای مرکزی در تهران ارسال نماید.[1]

برای دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی (کارشناسی ارشد و دکتری)، آموزش در ۱۰۰ درصد موارد به صورت حضوری خواهد بود و هیچ‌گونه کلاس مجازی برای این مقاطع در نظر گرفته نشده است. سیدمهدی ابطحی، معاون پژوهشی وزیر علوم، در این باره تاکید کرد که حضور فعال دانشجویان تحصیلات تکمیلی برای پیشبرد طرح‌های پژوهشی و آزمایشگاهی حیاتی است. به گفته وی، در حال حاضر ۱۴ هزار طرح ارتباط با صنعت در دانشگاه‌ها جریان دارد که موفقیت آن‌ها در گرو حضور فیزیکی محققان و دانشجویان در آزمایشگاه‌ها است.[3]

با این حال، در مقطع کارشناسی، قوانین اندکی انعطاف‌پذیرتر طراحی شده‌اند. دانشگاه‌ها این اختیار را دارند که تا سقف ۲۵ درصد از حجم آموزش خود را به صورت غیرحضوری ارائه دهند، مشروط بر آنکه زیرساخت‌های لازم را داشته باشند و مجوزهای استانی را دریافت کنند. شروع کلاس‌ها در اکثر دانشگاه‌های کشور از جمله دانشگاه‌های تربیت مدرس، علامه طباطبائی و علم و صنعت از روز شنبه ۲۸ شهریور ۱۴۰۵ آغاز شده است، در حالی که دانشگاه‌های تهران و شیراز تاریخ ۴ مهر ۱۴۰۵ را برای شروع کلاس‌های خود تعیین کرده‌اند.[1][2][3]

با وجود تاکید بر آموزش حضوری، برخی از دانشگاه‌ها به دلیل آماده نبودن خوابگاه‌ها یا شرایط خاص اجرایی، هفته‌های اول ترم را به صورت مجازی برگزار می‌کنند. به عنوان مثال، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی کلاس‌های خود را از ۲۸ شهریور تا ۱ مهرماه به صورت برخط برگزار کرده و آموزش حضوری را از ۴ مهرماه آغاز می‌کند. همچنین دانشگاه مازندران بر اساس تصمیم کارگروه استانی، دو هفته ابتدایی نیمسال را مجازی کرده است و دانشگاه نوشیروانی بابل نیز تا تاریخ ۱۱ مهرماه کلاس‌های خود را به صورت غیرحضوری ارائه می‌دهد.[1][2]

این تصمیمات در پی تاکیدات حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، در اجلاس روسای دانشگاه‌ها در تاریخ ۲۱ شهریورماه اتخاذ شده است. ابوالفضل واحدی در این باره تصریح کرد: «دانشگاه‌ها بر اساس تقویم آموزشی که دارند فعالیت خود را آغاز می‌کنند ولی عمده دانشگاه‌ها فعالیت خود را از ۲۸ شهریور و یا ۴ مهر ۱۴۰۵ آغاز می‌کنند. سیاست اصولی وزارت علوم آموزش به صورت حضوری است». این رویکرد نشان‌دهنده تلاش دولت برای بازگرداندن کامل نشاط علمی به محیط‌های دانشگاهی پس از دوره‌های طولانی آموزش ترکیبی در سال‌های گذشته است.[1][2][4]

برای دانشجویان ورودی جدید (نو دانشجویان)، تقویم آموزشی کاملاً متفاوت خواهد بود. این گروه از دانشجویان پس از اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری توسط سازمان سنجش و تکمیل فرآیند ثبت‌نام، از دهه پایانی آبان‌ماه ۱۴۰۵ وارد دانشگاه‌ها خواهند شد و عملاً شروع سال تحصیلی آن‌ها با تاخیری دو ماهه همراه است. در بخش امکانات رفاهی نیز، دانشگاه‌ها در حال آماده‌سازی فشرده هستند؛ به عنوان نمونه، دانشگاه شهید بهشتی اعلام کرده است که حدود ۱۶۰۰ ظرفیت خوابگاهی خود را که پیش‌تر آسیب دیده بود، به طور کامل بازسازی و آماده استفاده دانشجویان کرده است.[1]

علاوه بر تغییرات آموزشی، سازوکار مالی تغذیه دانشجویان نیز در سال تحصیلی جدید دگرگون شده است. بر اساس قوانین جدید بودجه، یارانه تغذیه دانشجویی دیگر به حساب دانشگاه واریز نمی‌شود، بلکه مستقیماً از سوی سازمان برنامه و بودجه به حساب پیمانکار و تامین‌کننده غذا پرداخت می‌گردد. با این حال، دانشگاه‌ها همچنان مسئولیت نظارت بر کیفیت غذا را بر عهده دارند و می‌توانند در صورت تخلف، تامین‌کننده را جریمه کنند. سازمان برنامه و بودجه همچنین در آماده‌سازی سریع خوابگاه‌ها همکاری ویژه‌ای داشته است تا آموزش حضوری با کیفیت بالاتری انجام شود.[1][3]

در نهایت، دانشجویان باید پیش از مراجعه به شهرهای محل تحصیل خود، اطلاعیه‌های اختصاصی دانشگاه خود را به دقت مطالعه کنند. در حالی که دانشگاه‌هایی مانند ولی‌عصر (عج) رفسنجان آموزش حضوری مقطع کارشناسی را به ۱۸ مهرماه موکول کرده‌اند، دانشگاه‌های علوم پزشکی از همان روز نخست کلاس‌های خود را کاملاً حضوری برگزار می‌کنند. این تفاوت در زمان‌بندی‌ها ایجاب می‌کند که دانشجویان برنامه‌ریزی سفر و اسکان خود را منحصراً بر اساس تقویم مصوب دانشگاه مقصد تنظیم نمایند تا با درهای بسته خوابگاه‌ها یا کلاس‌های خالی مواجه نشوند.[1][2][4]