اجرای بازی‌های ابری ایکس‌باکس روی پلی‌استیشن ۵ جیلبریک‌شده با توسعه اپلیکیشن بومی PSBox

نقطه تعیین‌کننده در شکستن حصار امنیتی سونی، اجرای یک اکسپلویت کرنل مانند Relapse و نصب یک فعال‌ساز برنامه‌های غیررسمی (Homebrew) روی پلی‌استیشن ۵ است. این همان مرحله‌ای است که کنترل کامل سخت‌افزار را از دست سیستم‌عامل بسته سونی خارج می‌کند و به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد کدهایی را اجرا کنند که هرگز برای این کنسول تایید نشده‌اند.

با عبور از این سد، در تاریخ ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶، یک توسعه‌دهنده برزیلی با نام مستعار RafaelNGP، اپلیکیشنی بومی به نام PSBox Cloud Gaming را منتشر کرد که سرویس ابری ایکس‌باکس را مستقیما به قلب پلی‌استیشن ۵ می‌آورد.[1][2]

این دستاورد تنها یک میان‌بر تحت وب یا یک مرورگر ساده نیست. همان‌طور که در توضیحات رسمی این پروژه در گیت‌هاب آمده است، این برنامه یک «کلاینت بومی Xbox Cloud Gaming برای کنسول‌های جیلبریک‌شده PS5 است که امکان مرور کاتالوگ ابری و استریم بازی‌ها با کیفیت 1080p60 را با استفاده از کنترلر DualSense به عنوان دسته ایکس‌باکس فراهم می‌کند.»[3]

کاربران پس از نصب این برنامه در پوشه Homebrew، تنها با وارد کردن یک کد در آدرس microsoft.com/link از طریق گوشی موبایل خود وارد حساب کاربری می‌شوند و به کاتالوگ کامل Xbox Game Pass Ultimate دسترسی پیدا می‌کنند. این اتفاق به معنای اجرای بازی‌های انحصاری مایکروسافت روی سخت‌افزار رقیب دیرینه آن است، بدون آنکه نیازی به وارد کردن رمز عبور در خود کنسول باشد.[2][5]

فراتر از یک استریم ساده

از نظر فنی، اپلیکیشن PSBox بازی‌ها را با وضوح پایه ۱۰۸۰p و نرخ ۶۰ فریم بر ثانیه استریم می‌کند، که دقیقا همان خروجی استاندارد سرورهای ابری مایکروسافت برای تمام کاربران است. اما نقطه قوت و متمایزکننده این برنامه، استفاده از پردازنده گرافیکی قدرتمند پلی‌استیشن ۵ برای ارتقای تصویر (Upscaling) است.

کاربران می‌توانند با استفاده از فناوری‌های پیشرفته‌ای مانند AMD FSR 1 یا Anime4K، کیفیت تصویر استریم‌شده را به صورت محلی تا وضوح 4K افزایش دهند. برای اتصال‌های اینترنتی ضعیف‌تر نیز، امکان استریم با وضوح ۷۲۰p و پهنای باند ۱۰ تا ۱۲ مگابیت بر ثانیه در نظر گرفته شده است.[1][2]

توسعه‌دهنده این پروژه به سرعت در حال گسترش قابلیت‌های آن است و در نسخه ۰.۹.۵ که تنها چند روز پس از نسخه اولیه منتشر شد، پشتیبانی از ویژگی Xbox Remote Play نیز به آن اضافه شده است.

این بدان معناست که اگر کاربری همزمان یک کنسول ایکس‌باکس و یک پلی‌استیشن ۵ جیلبریک‌شده داشته باشد، می‌تواند بازی‌ها را مستقیما از کنسول مایکروسافت خود به پلی‌استیشن استریم کند. این ویژگی نیازی به اشتراک گیم‌پس ندارد و برای کاربرانی که می‌خواهند تمام بازی‌های خود را روی یک نمایشگر تجربه کنند، یک مزیت بزرگ محسوب می‌شود.[1][5]

یکی دیگر از شگفتی‌های این پروژه، یکپارچگی کامل آن با کنترلر DualSense سونی است که به عنوان یک دسته استاندارد ایکس‌باکس شناسایی می‌شود و از اتصال همزمان چهار کنترلر پشتیبانی می‌کند. این برنامه حتی قابلیت‌هایی مانند لرزش و پشتیبانی از میکروفون داخلی برای گفت‌وگوی صوتی را نیز به همراه دارد. توسعه‌دهنده این برنامه اعلام کرده است که بخش‌هایی از کدنویسی این پروژه با کمک هوش مصنوعی Claude از شرکت Anthropic انجام شده است، که نشان‌دهنده قدرت ابزارهای هوش مصنوعی در تسریع مهندسی معکوس است.[1][3]

با این حال، این مسیر بدون چالش نیست. اجرای این برنامه نیازمند یک کنسول جیلبریک‌شده است که معمولا به معنای از دست دادن دسترسی به شبکه رسمی PlayStation Network و پذیرش خطرات امنیتی است. علاوه بر این، برخی از آزمایش‌کنندگان اولیه گزارش داده‌اند که در حین اجرای بازی‌ها با مشکلاتی مانند افت کیفیت تصویر، ظاهر شدن آرتیفکت‌های صورتی‌رنگ و اختلال در سیستم لرزش کنترلر مواجه شده‌اند. ویدیوها در این برنامه توسط پردازنده مرکزی با فرمت H.264 رمزگشایی می‌شوند، بنابراین در حال حاضر خبری از پشتیبانی HDR نیست.[2][4]

تقابل اکوسیستم‌های بسته

این پروژه در واقع نقطه تلاقی دو استراتژی کاملا متفاوت در دنیای بازی‌های ویدیویی است. سونی پلی‌استیشن ۵ را به عنوان یک پلتفرم کاملا بسته و کنترل‌شده طراحی کرده است که تنها نرم‌افزارهای تاییدشده اجازه ورود به آن را دارند. در مقابل، مایکروسافت با توسعه سرویس ابری خود، تلاش می‌کند بازی‌های ایکس‌باکس را فارغ از نوع سخت‌افزار، روی هر نمایشگری در دسترس قرار دهد. اجرای PSBox روی پلی‌استیشن ۵، این دو دیدگاه متضاد را در یک نقطه غیررسمی به هم پیوند می‌دهد و انحصار سخت‌افزاری را به چالش می‌کشد.[4]

مایکروسافت تاکنون هیچ اپلیکیشن رسمی برای استریم بازی‌های ابری روی پلی‌استیشن ۵ منتشر نکرده است و با توجه به رقابت شدید در بازار کنسول‌ها، بعید به نظر می‌رسد که سونی هرگز اجازه حضور چنین برنامه‌ای را در فروشگاه رسمی خود بدهد.

با این حال، جامعه توسعه‌دهندگان مستقل با استفاده از اکسپلویت‌های پیچیده‌ای مانند Relapse که فریم‌ورهای ۷.۰۰ تا ۱۳.۶۰ را هدف قرار می‌دهند، نشان داده‌اند که مرزهای سخت‌افزاری تا چه حد می‌توانند انعطاف‌پذیر باشند. این اتفاق پس از اجرای موفقیت‌آمیز شبیه‌سازهای نینتندو سوییچ و بازی‌های کلاسیک روی کنسول نسل نهمی سونی، یک پیروزی بزرگ دیگر برای طرفداران نرم‌افزارهای آزاد است.[3]

در نهایت، پایداری این پروژه به واکنش مایکروسافت بستگی دارد. توسعه‌دهنده PSBox در صفحه گیت‌هاب پروژه که تحت لایسنس GPL-3.0 منتشر شده، به صراحت هشدار داده است که مایکروسافت می‌تواند در هر زمانی با تغییر پروتکل‌ها یا مسدود کردن دسترسی‌ها، این کلاینت غیررسمی را از کار بیندازد. تا آن زمان، این اپلیکیشن به عنوان یک اثبات مفهوم قدرتمند عمل می‌کند که نشان می‌دهد سخت‌افزارهای قفل‌شده، پتانسیلی بسیار بیشتر از آنچه سازندگانشان دیکته می‌کنند، در خود نهفته دارند و مرزهای میان کنسول‌ها در حال کم‌رنگ شدن است.[2]