حسن حبیبی، کاپیتان و سرمربی پیشین تیم ملی فوتبال ایران درگذشت

جامعه ورزش و فوتبال ایران در سوگ یکی از بزرگ‌ترین و تأثیرگذارترین مفاخر خود نشست. حسن حبیبی، کاپیتان و سرمربی پیشین تیم ملی فوتبال ایران، شامگاه دوشنبه ۱۱ آبان ۱۴۰۵ پس از تحمل یک دوره طولانی بیماری در سن ۸۶ سالگی در بیمارستان شریعتی تهران درگذشت.

درگذشت این چهره ماندگار تنها یک روز پس از فوت حمید علیدوستی، دیگر ستاره نامدار و بااخلاق فوتبال ایران رخ داد و شوک مضاعفی به جامعه ورزشی وارد کرد. حبیبی که شاگردانش از او با عنوان احترام‌آمیز «عالیجناب» یاد می‌کردند، نماد اصالت، وقار و اخلاق در ورزش ایران بود.[1][2][3]

حسن حبیبی در ۱۸ بهمن ۱۳۱۸ در شهر کرمان چشم به جهان گشود، اما در سن چهار سالگی به همراه خانواده‌اش به تهران مهاجرت کرد و در محله چهارصددستگاه در جنوب پایتخت بزرگ شد. او فوتبال خود را مانند بسیاری از هم‌نسلانش از زمین‌های خاکی آغاز کرد و خیلی زود استعداد بی‌نظیر خود را نشان داد.[2][3]

درخشش در مستطیل سبز و افتخارات ملی

مسیر حرفه‌ای حبیبی با پیوستن به باشگاه شاهین آغاز شد و سپس با پوشیدن پیراهن تیم تاج (استقلال) ادامه یافت. با این حال، دوران طلایی و بخش عمده فوتبال باشگاهی او از سال ۱۳۴۳ در تیم پاس تهران سپری شد، جایی که او به عنوان یک مدافع وسط مقتدر و رهبری بلامنازع شناخته می‌شد.[2][3]

یکی از بزرگ‌ترین و تاریخی‌ترین افتخارات فوتبال ایران با نام حسن حبیبی گره خورده است. او در ۲۹ اردیبهشت ۱۳۴۷ در ورزشگاه لبریز از تماشاگر امجدیه تهران، بازوبند کاپیتانی تیم ملی را بر بازو بست و جام قهرمانی ملت‌های آسیا را برای نخستین بار در تاریخ ایران بالای سر برد.[2]

AI

افتخارات ملی او در دوران بازیگری به همین جا ختم نشد؛ حبیبی به همراه تیم ملی به مسابقات المپیک ۱۹۶۴ توکیو صعود کرد و مدال نقره بازی‌های آسیایی ۱۹۶۶ بانکوک را نیز به گردن آویخت. عملکرد درخشان و باثبات او باعث شد تا در سال ۱۳۴۸ از سوی مجله کیهان ورزشی به عنوان مرد سال فوتبال ایران برگزیده شود.[2]

کاپیتان پرآوازه فوتبال ایران سرانجام در ۱۸ بهمن ۱۳۴۹ در سن ۳۱ سالگی به طور رسمی از دنیای بازیگری در رده ملی و باشگاهی خداحافظی کرد. فدراسیون فوتبال برای تقدیر از زحمات او، یک بازی خداحافظی باشکوه ترتیب داد که در آن سر استنلی ماتیوس، اسطوره نامدار فوتبال انگلستان نیز با سن بالا حضور یافت تا صحنه‌هایی تاریخی ثبت شود.[2]

پیشگامی در عرصه مربیگری و دانش‌افزایی

حبیبی پس از آویختن کفش‌ها، بلافاصله وارد عرصه مربیگری شد و در این زمینه نیز یک پیشگام واقعی بود. او نخستین مربی تاریخ فوتبال ایران است که موفق به دریافت مدرک بین‌المللی مربیگری از فیفا شد و در کلاس‌های آموزشی بالاترین نمرات را در میان شرکت‌کنندگان کسب کرد.[2][3]

او با نشستن روی نیمکت تیم پاس تهران، توانایی‌های فنی و تاکتیکی خود را به اثبات رساند. حبیبی موفق شد این تیم را در رقابت با غول‌های پرهوادار آن زمان یعنی تاج و پرسپولیس، به دو مقام قهرمانی متوالی و مقتدرانه در لیگ تخت جمشید در سال‌های ۱۳۵۵ و ۱۳۵۶ برساند.[2]

با وقوع انقلاب ۱۳۵۷، حسن حبیبی به عنوان نخستین سرمربی تیم ملی فوتبال ایران در دوران جدید انتخاب شد. او در شرایطی بسیار دشوار و پرالتهاب هدایت تیم را بر عهده گرفت و موفق شد ایران را با اقتدار به مسابقات المپیک ۱۹۸۰ مسکو ببرد، هرچند ایران به دلایل سیاسی این مسابقات را تحریم کرد.[2][3]

در همان سال و همزمان با آغاز جنگ ایران و عراق، حبیبی تیم ملی را در مسابقات جام ملت‌های آسیا ۱۹۸۰ کویت هدایت کرد. با وجود شرایط سخت روحی بازیکنان و کمبود امکانات تدارکاتی، او توانست تیم ملی ایران را به مقام سومی این رقابت‌های معتبر قاره‌ای برساند.[2][3]

کشف استعدادها و پدر معنوی آرارات

یکی از درخشان‌ترین و ماندگارترین فصول زندگی ورزشی حسن حبیبی، دوران حضور طولانی‌مدت او در باشگاه آرارات تهران است. او از سال ۱۳۶۶ تا ۱۳۷۴ هدایت این تیم ریشه‌دار و متعلق به ارامنه ایران را بر عهده داشت و در جامعه ورزشی ارامنه به عنوان «پدر معنوی باشگاه آرارات» شناخته می‌شد.[2]

در این دوران هشت ساله که به «عصر طلایی آرارات» معروف است، حبیبی استعدادهای بی‌نظیری را کشف و به فوتبال ایران معرفی کرد. بازیکنان مطرحی همچون ادموند بزیک، مارکار آقاجانیان، ادموند اختر و سرژیک تیموریان تحت هدایت و اعتماد او رشد کردند و به ستاره‌های تأثیرگذار فوتبال ایران تبدیل شدند.[2]

باشگاه استقلال در پیامی رسمی به مناسبت درگذشت او تأکید کرد که این پیشکسوت ارزنده بیش از چند ده استعداد بزرگ را در فوتبال ایران کشف کرده است. بسیاری از این چهره‌ها امروز در کادر فنی تیم‌های ملی و باشگاهی ایران حضور دارند و راه و روش اخلاقی او را ادامه می‌دهند.[3]

حبیبی در دهه ۷۰ شمسی نیز هدایت تیم‌های ملی امید و جوانان ایران را بر عهده داشت و نقش مهمی در پشتوانه‌سازی ایفا کرد. او با نگاهی معلم‌گونه، صبورانه و اخلاق‌مدار، نسل جدیدی از بازیکنان را پرورش داد که سال‌ها بعد بدنه اصلی و قدرتمند تیم ملی بزرگسالان را تشکیل دادند.[2]

وداع با عالیجناب فوتبال ایران

درگذشت حسن حبیبی واکنش‌های گسترده و احساسی فراوانی را در میان اهالی ورزش، پیشکسوتان و رسانه‌ها به همراه داشت. باشگاه‌های بزرگ پایتخت و چهره‌های نامدار ورزش با انتشار پیام‌هایی جداگانه، به خانواده وی و جامعه ورزش تسلیت گفتند.[1]

AI

فدراسیون فوتبال ایران نیز در پیامی رسمی نوشت: «هنوز در شوک و بُهت فقدان حمید علی‌دوستی نازنین و شریف بودیم که خبر تلخ دیگری مثل آوار بر سرمان فرو ریخت. حسن حبیبی، حسن آقای فوتبال ایران، میراث‌دار قهرمانی‌های آسیا... این بار کوله‌اش را برای سفر ابدی بست و به شاگردش پیوست.»[1]

بر اساس اعلام رسمی خبرگزاری‌ها، مراسم تشییع پیکر این اسطوره بی‌بدیل فوتبال ایران روز پنجشنبه از ساعت ۹:۳۰ صبح در مجموعه ورزشی شهید شیرودی (امجدیه سابق) برگزار می‌شود. انتخاب این ورزشگاه قدیمی که یادآور نخستین قهرمانی تاریخی ایران در آسیا با کاپیتانی اوست، تصمیمی بسیار نمادین، خاطره‌انگیز و معنادار است.

پیکر مرحوم حبیبی پس از تشییع روی دستان دوستدارانش در ورزشگاه شیرودی، به قطعه نام‌آوران بهشت زهرا منتقل شده و در آنجا به خاک سپرده خواهد شد. همچنین مراسم ترحیم و یادبود وی روز شنبه شانزدهم آبان‌ماه در مسجد جامع امیرالمومنین تهران با حضور گسترده اهالی ورزش برگزار می‌شود.

میراث حسن حبیبی هرگز تنها در جام‌ها، مدال‌ها و عناوین قهرمانی‌اش خلاصه نمی‌شود؛ او نمادی روشن از تعهد، دانش‌افزایی مستمر و احترام متقابل در ورزش بود. نام او به عنوان یکی از ده چهره تأثیرگذار تاریخ فوتبال ایران، برای همیشه در حافظه جمعی و قلب جامعه ورزش کشور جاودانه خواهد ماند.[3]