راه‌اندازی پویش «سرپناه»؛ آغاز گلریزان‌های مشترک برای خانه‌دار شدن مددجویان در ۱۰ شهرستان همدان

سرنوشت ۱۶۸ خانواده نیازمند در استان همدان که خانه‌هایشان به دلیل کمبود منابع مالی در مرحله ۷۰ تا ۸۵ درصد پیشرفت فیزیکی متوقف مانده بود، اکنون با یک توافق بی‌سابقه تغییر می‌کند. کمیته امداد و سازمان بهزیستی با راه‌اندازی پویش ملی «سرپناه»، برای نخستین‌بار نیروهای خود را تجمیع کرده‌اند تا با برگزاری گلریزان در ۱۰ شهرستان، این واحدهای مسکونی را تکمیل کنند.[2]

برای خیرین و بنگاه‌های اقتصادی که قصد مشارکت دارند، این طرح یک مسیر شفاف و هدفمند ایجاد کرده است. به جای کمک‌های پراکنده، منابع مالی مستقیماً به پروژه‌های نیمه‌تمامی تزریق می‌شود که تنها چند قدم تا قابل سکونت شدن فاصله دارند و پایگاه‌های جمع‌آوری در تمامی مصلاهای نماز جمعه استان مستقر شده‌اند.[2]

این توافق مشترک روز شنبه ۱۸ مهر ۱۴۰۵ میان مدیران کل دو نهاد حمایتی استان همدان نهایی شد. هدف اصلی این است که با استفاده از ظرفیت خیرین، شرکت‌های اقتصادی و مسئولیت اجتماعی بنگاه‌ها، بار مالی سنگین تأمین مسکن از دوش دهک‌های یک تا چهار برداشته شود.[1]

افزایش پیوسته قیمت مصالح ساختمانی و تورم در بازار مسکن، دسترسی خانوارهای کم‌درآمد به سرپناه را در سال‌های اخیر به شدت دشوار کرده است. بسیاری از این خانواده‌ها با وجود دریافت تسهیلات اولیه، توان پرداخت اقساط بعدی یا خرید مصالح برای مراحل نازک‌کاری را از دست داده بودند.[3]

محمد قادری احسان‌پور، سرپرست بهزیستی استان همدان، در این نشست تأکید کرد که مدل‌های سنتی حمایتی دیگر پاسخگوی نیازهای پیچیده امروز نیست. او می‌گوید: «رویکرد ما باید از پرداخت‌های مستمری به سمت توانمندسازی پایدار تغییر کند و این هم‌افزایی از موازی‌کاری‌های اداری جلوگیری می‌کند.»[1]

در این طرح، کمیته امداد و بهزیستی وظیفه شناسایی، تأیید صلاحیت و اولویت‌بندی خانواده‌های نیازمند را بر عهده دارند. پس از پالایش پرونده‌ها، متقاضیانی که در طرح‌های مسکن ملی پروژه به آن‌ها تخصیص یافته اما توان تأمین آورده اولیه را ندارند، در اولویت دریافت کمک‌ها قرار می‌گیرند.[3]

هم‌افزایی این دو نهاد تنها به ساخت مسکن محدود نمی‌شود. مدیران استانی توافق کرده‌اند که با تجمیع منابع آموزشی، زنجیره‌ای کامل از مهارت‌آموزی در مراکز فنی و حرفه‌ای تا بازاریابی برای محصولات تولیدی مددجویان ایجاد کنند تا آن‌ها از مصرف‌کننده به تولیدکننده فعال تبدیل شوند.[1]

سیدحسن نعمتی، مدیرکل کمیته امداد استان همدان، به موفقیت‌های اولیه این طرح اشاره می‌کند. او می‌گوید: «استفاده از ظرفیت خیرین تنها محدود به اعتبارات نقدی نیست، بلکه ما با شناسایی خیرین در اقصی نقاط کشور موفق به جذب کمک‌های غیرنقدی و تهاتر برای تسریع در پروژه‌های مسکن شده‌ایم.»[2]

نمونه‌های عملیاتی این پویش از هم‌اکنون در شهرستان‌های استان قابل مشاهده است. در شهرستان اسدآباد، یک واحد مسکونی ۴۰ متری با مساعدت ۹ میلیارد ریالی خیرین تکمیل و به یک خانواده فاقد سرپناه تحویل داده شد که نشان‌دهنده سرعت اجرای این مدل مشارکتی است.[2]

علاوه بر تکمیل خانه‌های نیمه‌کاره، این پویش به سراغ ظرفیت‌های معطل‌مانده نیز رفته است. در شهرستان نهاوند، چهار قطعه زمین مرغوب که سال‌ها به دلیل مشکلات قراردادی بلااستفاده مانده بودند، شناسایی شده و ظرفیت احداث حداقل ۱۶ واحد مسکونی جدید را دارند.[2]

بخش خصوصی نیز وارد میدان شده است. در تویسرکان، تفاهم‌نامه‌ای با یک شرکت خصوصی برای احداث ۱۰۰ واحد مسکونی منعقد شده و بخشی از اعتبار اولیه آن نیز به حساب پروژه‌ها واریز شده است تا روند ساخت با سرعت بیشتری آغاز شود.[2]

این پویش در حالی اجرا می‌شود که پیش از این، موانع قانونی برای دریافت تسهیلات مسکن برداشته شده بود. مددجویان تحت پوشش بهزیستی و کمیته امداد اکنون می‌توانند برای تأمین سهم آورده خود در نهضت ملی مسکن از حمایت‌های ویژه و تسهیلات بانکی استفاده کنند.[3]

بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان همدان نیز به عنوان بازوی اجرایی وارد عمل شده است. این نهاد وظیفه هماهنگی‌های فنی، ارائه اطلاعات دقیق از وضعیت پروژه‌های تخصیص‌یافته و پشتیبانی از فرآیند ساخت‌وساز را بر عهده گرفته تا موانع اداری به حداقل برسد.[3]

برای اطمینان از اجرای دقیق طرح، سهمیه‌های مشخصی برای تمامی ادارات شهرستانی تعیین شده است. مدیران موظفند این سهمیه‌ها را با جدیت پیگیری کنند تا در پایان این پویش، هیچ واحد نیمه‌تمامی برای مددجویان در سطح استان همدان باقی نماند.[2]

با آغاز رسمی گلریزان‌ها در ۱۰ شهرستان، اکنون توپ در زمین فعالان اقتصادی و صنایع استان است. موفقیت کامل این طرح به میزان مشارکت بنگاه‌های اقتصادی در قالب مسئولیت اجتماعی بستگی دارد تا این ۱۶۸ خانواده پیش از آغاز فصل سرما صاحب خانه شوند.[1][2]