شش ماه پس از آغاز: بهای اقتصادی جهانی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران

شش ماه پس از آنکه ایالات متحده و اسرائیل یک کارزار نظامی مشترک بی‌سابقه را علیه ایران آغاز کردند، این درگیری به یک بن‌بست فرسایشی تبدیل شده است که همچنان بازارهای جهانی انرژی را دچار تلاطم می‌کند. حملات اولیه در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، که منجر به کشته شدن رهبر معظم ایران، علی خامنه‌ای، و هدف قرار دادن زیرساخت‌های حیاتی هسته‌ای و نظامی شد، معماری ژئوپلیتیک خاورمیانه را به طور بنیادین تغییر داد.[1][2]

تهران به جای تسلیم شدن، با استفاده از قوی‌ترین سلاح نامتقارن خود یعنی تنگه هرمز، پاسخ داد. بسته شدن مؤثر این آبراه، که پیش از این مسیر عبور تقریباً یک چهارم تجارت نفت دریایی جهان بود، بلافاصله قیمت نفت خام برنت را به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه رساند.[2][5]

شوک‌های اقتصادی پایدار بوده‌اند. پیش از درگیری، به طور متوسط روزانه ۱۱۰ کشتی از این تنگه باریک عبور می‌کردند؛ این تعداد به شدت کاهش یافت زیرا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دسترسی را محدود کرد و کشتی‌های تجاری را هدف قرار داد، که زنجیره تأمین جهانی را مجبور به یک فرآیند پرهزینه تغییر مسیر کرد.[2]

تلفات انسانی این درگیری در سراسر منطقه شدید بوده است. بر اساس آمار جمع‌آوری شده از وزارتخانه‌های بهداشت ملی، این جنگ دست‌کم ۷,۹۰۰ قربانی گرفته است، از جمله تلفات قابل توجهی در لبنان و ایران، در کنار پرسنل نظامی اسرائیل و آمریکا.[1]

گسترش درگیری، بازیگران منطقه‌ای متعددی را درگیر کرده است. پس از حملات اولیه، ایران حملات موشکی و پهپادی تلافی‌جویانه‌ای را علیه دارایی‌های نظامی آمریکا در خلیج فارس انجام داد، در حالی که حزب‌الله شلیک موشک‌های خود به شمال اسرائیل را تشدید کرد، که واکنش‌های تقریباً روزانه اسرائیل را به دنبال داشت.[1][4]

تلاش‌های دیپلماتیک طی شش ماه گذشته بارها به شکست انجامیده است. آتش‌بس‌های کوتاه و مذاکرات به طور مداوم از هم پاشیده‌اند و جای خود را به تهدیدات جدید، توافقات مورد مناقشه و خصومت‌های دوباره داده‌اند که منطقه را در وضعیت هشدار نگه داشته است.[2]

خلاء قدرتی که در پی مرگ علی خامنه‌ای ایجاد شد، عدم قطعیت عمیقی را به سیاست داخلی ایران وارد کرد. پس از حملات اولیه، رسانه‌های دولتی جانشینی رهبر معظم جدید را تأیید کردند، اگرچه این انتقال با گزارش‌هایی از بی‌ثباتی داخلی و تلفات سنگین در میان سطوح بالای رژیم همراه بود.[5]

در بیانیه‌های عمومی بعدی، رهبری جدید صراحتاً متعهد شد که محاصره تنگه هرمز را به عنوان ابزار اصلی فشار علیه واشنگتن و متحدانش حفظ کند، که نشان‌دهنده عدم انحراف از موضع دفاعی سخت‌گیرانه تهران است.[2]

تحلیلگران خاطرنشان می‌کنند که درگیری طولانی‌مدت، فرصت‌های جدیدی برای رادیکالیزه شدن و جذب نیرو برای تهران و شبکه نیابتی آن فراهم کرده است، که چارچوب‌های امنیتی بلندمدت منطقه‌ای را پیچیده می‌کند و جوانان جهانی آسیب‌پذیر در برابر ایدئولوژی افراطی را به خود جلب می‌نماید.[3]

در حالی که جنگ وارد هفتمین ماه خود می‌شود، اقتصاد جهانی همچنان در برابر تغییر ساختاری در تجارت دریایی بسیار آسیب‌پذیر است. با توجه به اینکه هیچ یک از طرفین به برتری نظامی قاطع دست نیافته‌اند، بن‌بست در خلیج فارس همچنان هزینه پایه انرژی جهانی را تعیین می‌کند.[1][2][3]