خروج آخرین ناو هواپیمابر آمریکا از آسیا؛ تمرکز بر ایران و نیمکره غربی

ایالات متحده در حال خارج کردن تنها ناو هواپیمابر مستقر خود از منطقه آسیا-اقیانوسیه است. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که دولت ترامپ درگیری مداوم خود با ایران را در اولویت قرار داده و منطقه را بدون نماد اصلی قدرت نظامی آمریکا رها می‌کند. ناو «یواس‌اس جورج واشنگتن» که اخیراً بندر «دا نانگ» ویتنام را ترک کرده، در حال عبور از تنگه سنگاپور مشاهده شده و اکنون در حال گذر از تنگه مالاکا است. مقصد نهایی آن خاورمیانه است، جایی که به مجموعه‌ای از دارایی‌های دریایی آمریکا می‌پیوندد که به منظور اجرای محاصره بنادر ایران و حفظ کارزار نظامی گسترده‌تر اختصاص یافته‌اند.[3][5]

جابجایی این ناو، یک بحران لجستیکی فوری را برای پنتاگون حل می‌کند، اما یک تنش استراتژیک عمیق را آشکار می‌سازد: نیروی دریایی آمریکا در تلاش است تا به طور همزمان ایران را مهار کرده و موضع بازدارندگی خود در برابر چین را حفظ کند. با انتقال «جورج واشنگتن» به اقیانوس هند، واشنگتن عملاً اهداف خود در خاورمیانه و نیمکره غربی را بر محوریت طولانی‌مدت خود به سمت آسیا اولویت داده است. این اقدام اقیانوس آرام غربی را به طور موقت بدون ناو هواپیمابر آمریکایی می‌گذارد، تحولی که بلافاصله نگرانی‌هایی را در میان متحدان منطقه‌ای که برای امنیت خود به حضور محسوس کشتی‌های جنگی آمریکا متکی هستند، برانگیخته است.[1]

قرار است «جورج واشنگتن» جایگزین «یواس‌اس آبراهام لینکلن» شود که از ژانویه در خاورمیانه مشغول عملیات بوده است. «لینکلن» بیش از ۲۵۰ روز متوالی را بدون پهلوگیری در هیچ بندری در دریا سپری کرده است—یک استقرار غیرمعمول طولانی و رکوردشکن که خدمه و کشتی را تا مرزهای عملیاتی خود تحت فشار قرار داده است. در ابتدا انتظار می‌رفت که این کشتی در ماه مه به بندر اصلی خود در سن دیگو بازگردد، اما پس از تشدید جنگ علیه ایران در اواخر فوریه، در منطقه باقی ماند و نیروی دریایی را مجبور کرد که مأموریت آن را به طور مداوم تمدید کند.[3][4]

قانونگذاران و حامیان رفاه نیروی دریایی، هشدارهای جدی در مورد وخامت شرایط در کشتی «لینکلن» مطرح کرده‌اند و به کمبود شدید تدارکات، فرصت‌های محدود استراحت و افزایش بحران‌های سلامت روان در میان ملوانان خسته اشاره کرده‌اند. سناتور «ریچارد بلومنتال» و سایر مقامات، دوره رکوردشکن حضور در دریا را عامل اصلی این مشکلات دانسته‌اند و در مورد پایداری بلندمدت چنین استقرارهایی هشدار داده‌اند. گزارش‌های اعضای خانواده، خدمه‌ای را توصیف کرده‌اند که به دلیل تأثیر روانی عملیات رزمی مداوم و فقدان کمک‌های لجستیکی اولیه، به مرز فروپاشی رسیده‌اند.[2][4]

«پیت هگست» وزیر دفاع، به شدت این روایت‌ها را رد کرده و گزارش‌های مربوط به وخامت شرایط در «لینکلن» را «کاملاً نادرست» خوانده است. هگست تأکید کرد که ارتش می‌تواند موضع دریایی خود در اطراف ایران را «به طور نامحدود» از طریق جابجایی‌های مدیریت‌شده کشتی‌ها حفظ کند. او تأیید کرد که حرکت «جورج واشنگتن» بخشی از یک چرخش گسترده‌تر نیرو است که برای بازگرداندن خدمه «لینکلن» به ایالات متحده در اسرع وقت طراحی شده است، و این جابجایی را به عنوان یک مانور لجستیکی معمول و نه نشانه‌ای از یک ناوگان بیش از حد گسترده، توصیف کرد.[2][3]

با این حال، این چرخش یک خلأ استراتژیک آشکار در اقیانوس آرام غربی ایجاد می‌کند. «جورج واشنگتن» تنها ناو هواپیمابر آمریکایی است که به طور دائم در ژاپن مستقر بود و خروج آن یک عامل بازدارنده حیاتی را در زمانی که چین فعالیت‌های نظامی خود را تشدید می‌کند، حذف می‌کند. پکن اخیراً رزمایش‌های دریایی جدیدی را با شرکا و رقبای منطقه‌ای برگزار کرده و بر ادعاهای ارضی خود در دریای چین جنوبی و اطراف تایوان تأکید کرده است. غیبت یک ناو آمریکایی فرصتی بدون مانع را برای ارتش چین فراهم می‌کند تا قدرت خود را به نمایش بگذارد و قابلیت‌های دریایی رو به رشد خود را نشان دهد.[1][3]

تحلیلگران منطقه‌ای هشدار می‌دهند که پکن آماده است تا از غیبت این ناو حداکثر استفاده را ببرد. «گرگ پولینگ»، مدیر برنامه آسیای جنوب شرقی در مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی، اشاره کرد که آمریکا در حال انجام «دقیقاً عکس» هدف اعلام شده قبلی خود مبنی بر کاهش حضورش در خاورمیانه است. این چرخش ناگهانی متحدان آمریکا در اقیانوس آرام را به شدت نگران کرده است، زیرا آنها این جابجایی را شاهدی بر این می‌دانند که تعهدات واشنگتن به امنیت آسیا در درجه دوم اهمیت نسبت به درگیری‌هایش در خاورمیانه قرار دارد.

تحلیلگران دفاعی استدلال می‌کنند که اگرچه بعید است چین صرفاً به دلیل خروج یک ناو آمریکایی فوراً به تایوان حمله کند، اما پکن بدون شک از این غیبت برای نمایش سلطه منطقه‌ای استفاده خواهد کرد. روایتی که به طور فعال به کشورهایی مانند فیلیپین، ژاپن و اندونزی القا می‌شود این است که ایالات متحده دیگر ضامن بلامنازع امنیت منطقه‌ای نیست و نمی‌توان برای مهار جاه‌طلبی‌های چین به آن تکیه کرد. چین با وادار کردن متحدان به زیر سوال بردن تمرکز واشنگتن، قصد دارد به تدریج ساختار امنیتی تحت رهبری آمریکا در منطقه را تضعیف کند.[1]

فشار بر ناوگان آمریکا بسیار فراتر از «لینکلن» است. ناو «یواس‌اس جرالد آر. فورد» اخیراً یک مأموریت ۱۱ ماهه را به پایان رساند—طولانی‌ترین از زمان جنگ ویتنام—که هم از درگیری با ایران و هم از عملیات در نیمکره غربی پشتیبانی می‌کرد. در طول این مأموریت طاقت‌فرسا، «فورد» دچار آتش‌سوزی‌های داخلی و نقص‌های شدید لجستیکی شد که آن را مجبور کرد برای تعمیرات به دریای مدیترانه بازگردد و صدها ملوان را بدون جای خواب مناسب رها کرد. این شکست‌های مکانیکی و انسانی زنجیره‌ای، خطرات فزاینده اتکا به تعداد محدودی از کشتی‌های جنگی عظیم را برجسته می‌کند.[1]

هنگامی که «جورج واشنگتن» وارد منطقه مسئولیت ناوگان پنجم آمریکا شود، به «یواس‌اس جورج اچ. دبلیو. بوش» خواهد پیوست تا محاصره سختگیرانه بنادر ایران را اجرا کند. با این حال، با توجه به اینکه تقریباً یک سوم دارایی‌های ناوهای هواپیمابر نیروی دریایی اکنون به خاورمیانه گره خورده‌اند، برنامه‌ریزان نظامی با سؤالات فزاینده‌ای در مورد پایداری بلندمدت ناوگانی که در بحران‌های جهانی رقیب گسترش یافته، روبرو هستند. بده‌بستان استراتژیک واضح است: حفظ جنگ در ایران مستلزم قربانی کردن سنگ بنای بازدارندگی آمریکا در اقیانوس آرام بوده است.[4][5]