روند کامل رویداد
بحران رکود و انقباض اقتصادی ایران
«بحران رکود و انقباض اقتصادی ایران» را در اپ کوهستان دنبال کنید تا از خبرهای تازه‌اش باخبر شوید. دریافت اپ
این خبر را به اشتراک بگذارید
تازه‌ترین تحولات
در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ تا ساعت ۱۷:۰۸، رشد اقتصادی ایران در سه‌ماهه منتهی به مرداد ۱۴۰۵ معادل منفی ۵.۹ درصد برآورد شد. پژوهشکده بانک مرکزی تداوم محاصره دریایی و توقف صادرات نفت خام را عامل اصلی تعمیق رکود در دومین ماه پس از آغاز درگیری‌ها معرفی کرده است، در حالی که رشد اقتصادی در ماه تیر نیز منفی ۵.۶ درصد بود. با وجود توقف صادرات نفت خام، فروش گاز مایع و سوخت جت همچنان ادامه دارد.
پیش از آن در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ تا ساعت ۱۹:۰۹، عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی ایران در اجلاس پاییزه صندوق بین‌المللی پول در بانکوک، ادعای فروپاشی اقتصاد ایران بر اثر تحریم‌ها و محاصره دریایی را توهم خواند. وی با رد پیش‌بینی‌های بدبینانه واشنگتن و تاکید بر حفظ تاب‌آوری اقتصاد کشور با وجود تورم ۷۳ درصدی، اعلام کرد که در پی افت ۳۵ درصدی ارزش ریال از ماه ژوئیه، بانک مرکزی مداخله ارزی ۲ میلیارد دلاری را آغاز کرده است.
روند رویداد تا امروز
بحران انقباض اقتصادی در ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶ نمایان شد، زمانی که تولید ناخالص داخلی ایران در سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ با احتساب نفت ۱۰.۱ درصد و بدون آن ۴.۶ درصد کاهش یافت. بخش استخراج نفت و گاز با افت شدید ۲۶.۴ درصدی بیشترین تاثیر منفی را بر شاخص کل داشت و صادرات کالا و خدمات نیز با افت بی‌سابقه ۳۵.۷ درصدی مواجه شد. در همین زمان، هزینه مصرف نهایی خصوصی و قدرت خرید خانوارها ۴ درصد کاهش یافت.
این سقوط رشد اقتصادی بلافاصله ظرفیت اشتغال‌زایی در بخش‌های صنعت و خدمات را مسدود کرد و گروه صنایع و معادن که هسته اصلی اشتغال‌زایی است، با افت ۱۴.۷ درصدی مواجه شد. این رکود بی‌سابقه به شکل‌گیری تجمعات اعتراضی جوانان جویای کار در خوزستان انجامید که گزارش‌هایی از مداخله نیروهای امنیتی در آن منتشر شد. رئیس‌جمهور بر پرهیز از ایجاد توقعات غیرواقعی در شرایط محدودیت منابع تاکید کرد و اتاق بازرگانی درباره پیامدهای نگران‌کننده این انقباض برای بخش خصوصی هشدار داد.
تا ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶، نرخ دلار در بازار آزاد تهران از مرز ۲۳۶ هزار تومان عبور کرد. همزمان با این افزایش، بخش ساختمان افت ۶.۴ درصدی و تشکیل سرمایه ثابت سقوط ۸.۴ درصدی را ثبت کردند. جهش هزینه‌های ساخت‌وساز منجر به توقف پروژه‌ها و خروج سرمایه‌گذاران از بازار مسکن شد.
در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶، صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی کرد که اقتصاد ایران در سال ۲۰۲۶ به دلیل جنگ و بسته ماندن تنگه هرمز، ۷.۶ درصد کوچک خواهد شد و تورم به ۷۸.۶ درصد خواهد رسید. این نهاد همچنین اعلام کرد که اقتصاد منطقه خاورمیانه به دلیل اختلال در صادرات انرژی از طریق تنگه هرمز ۰.۳ درصد منقبض می‌شود و کشورهای کویت، عراق و قطر با انقباض‌های دو رقمی بیش از ۱۵ درصد شدیدترین آسیب را متحمل خواهند شد.
آنچه باید زیر نظر داشت
- بازگشایی احتمالی تنگه هرمز در مارس ۲۰۲۷ که بنا بر پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول می‌تواند رشد ۳.۶ درصدی را برای اقتصاد ایران به همراه داشته باشد.
اعداد کلیدی
از گزارش: تحلیل داده‌های مرکز آمار: انقباض شدید اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۵
نمودارها، نقشه‌ها و تصاویر
گاه‌شمار رویداد
مهر ۱۴۰۵
گزارش پژوهشکده بانک مرکزی: رشد اقتصادی ایران تحت تاثیر محاصره دریایی به منفی ۵.۹ درصد رسید
تصویر تولیدشده با هوش مصنوعیتصویر تولیدشده با هوش مصنوعیهمتی در اجلاس صندوق بین‌المللی پول: فروپاشی اقتصاد ایران توهم است
تصویر تولیدشده با هوش مصنوعیتصویر تولیدشده با هوش مصنوعیتصویر تولیدشده با هوش مصنوعیصندوق بین‌المللی پول: انقباض ۷.۶ درصدی اقتصاد ایران در پی تداوم انسداد تنگه هرمز
تصویر تولیدشده با هوش مصنوعیتصویر تولیدشده با هوش مصنوعیتصویر تولیدشده با هوش مصنوعیسقوط ریال و انقباض ۱۰.۱ درصدی اقتصاد ایران؛ دلار از ۲۳۶ هزار تومان عبور کرد
شهریور ۱۴۰۵
تحلیل داده‌های مرکز آمار: انقباض شدید اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۵
تصویر تولیدشده با هوش مصنوعیتصویر تولیدشده با هوش مصنوعی- تحلیل داده‌های مرکز آمار: انقباض شدید اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۵گزارش جدید مرکز آمار ایران نشان می‌دهد که تولید ناخالص داخلی کشور در سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ با احتساب نفت ۱۰.۱ درصد و بدون آن ۴.۶ درصد منقبض شده است.
- تأثیر سقوط ۱۰ درصدی رشد اقتصادی بر بازار کار؛ از توقف استخدام‌ها تا اعتراضات کارگریانقباض شدید اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۵، ظرفیت اشتغال‌زایی در بخش‌های صنعت و خدمات را مسدود کرده است.
