مطالعه ۱.۲ میلیون کودک دانمارکی: هیچ ارتباطی بین آلومینیوم واکسن‌ها و ۵۰ بیماری مزمن وجود ندارد

برای نزدیک به یک قرن، نمک‌های آلومینیوم یک جزء استاندارد در بسیاری از واکسن‌های دوران کودکی بوده‌اند. این فلز به عنوان یک ماده کمکی (adjuvant)، پاسخ ایمنی قوی‌تری را تحریک می‌کند و تضمین می‌کند که واکسن‌های غیرفعال محافظت طولانی‌مدتی در برابر بیماری‌هایی مانند دیفتری، کزاز و سیاه‌سرفه ایجاد کنند. با وجود این سابقه طولانی، اضطراب عمومی در مورد ایمنی آلومینیوم در ایمن‌سازی‌ها در سال‌های اخیر افزایش یافته است. نگرانی‌هایی که عمدتاً توسط افراد شکاک برجسته مطرح و توسط رسانه‌های اجتماعی تقویت شده‌اند، حاکی از آن است که قرار گرفتن در معرض آلومینیوم مرتبط با واکسن در اوایل کودکی ممکن است باعث ایجاد آبشاری از مشکلات مزمن سلامتی، از اختلال طیف اوتیسم گرفته تا آسم شدید و بیماری‌های خودایمنی شود. تا همین اواخر، مقامات بهداشت عمومی که به دهه‌ها داده‌های ایمنی عمومی تکیه می‌کردند، فاقد یک مطالعه واحد در مقیاس جمعیتی بودند که به طور خاص برای ردیابی مواجهه تجمعی با آلومینیوم در برابر ده‌ها پیامد مزمن متمایز در یک دوره طولانی طراحی شده باشد. اکنون، این شکاف شواهد توسط یکی از جامع‌ترین تحقیقات اپیدمیولوژیک انجام شده، پر شده است.[1][2]

یک مطالعه کوهورت مهم در سطح ملی از دانمارک که در نشریه «آنالز آو اینترنال مدیسین» (Annals of Internal Medicine) منتشر شده است، داده‌های قطعی در مورد ایمنی واکسن‌های حاوی ماده کمکی آلومینیوم ارائه کرده است. محققان مؤسسه سرم استاتنس (Statens Serum Institut - SSI) در کپنهاگ از ثبت‌های ملی سلامت دانمارک که جزئیات منحصر به فردی دارند، برای ردیابی ۱,۲۲۴,۱۷۶ کودک متولد شده بین سال‌های ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۸ استفاده کردند. تیم تحقیقاتی این کودکان را تا ۲۴ سال تحت نظر قرار دادند و پیامدهای سلامتی آن‌ها را بررسی کردند تا ببینند آیا مقدار تجمعی آلومینیومی که از طریق واکسیناسیون‌های روتین در دو سال اول زندگی دریافت کرده‌اند، با توسعه بیماری‌های مزمن ارتباط دارد یا خیر. این مطالعه با ردیابی ۵۰ وضعیت سلامتی متمایز—که شامل دسته‌های رشد عصبی، خودایمنی و آلرژیک می‌شوند—به سطح بی‌سابقه‌ای از قدرت آماری دست یافت. مقیاس عظیم این کوهورت، که بیش از یک میلیون زندگی و دهه‌ها تاریخچه پزشکی را در بر می‌گیرد، آن را به سدی قدرتمند در برابر ادعاهای حکایتی تبدیل می‌کند که اغلب باعث تردید در مورد واکسن می‌شوند.[1][3]

نقطه قوت مطالعه دانمارکی در روش‌شناسی آن نهفته است که به عنوان یک آزمایش طبیعی عظیم عمل کرد. از آنجا که برنامه واکسیناسیون دوران کودکی دانمارک در طول دوره ۲۴ ساله مطالعه، پیشنهادات و فرمولاسیون‌های خود را به‌روزرسانی کرد، کوهورت‌های تولد مختلف به طور طبیعی دوزهای تجمعی کمی متفاوتی از آلومینیوم دریافت کردند. به عنوان مثال، میانگین مواجهه تجمعی با آلومینیوم برای این کوهورت تا سن دو سالگی ۳ میلی‌گرم بود، اما مواجهه‌های فردی بر اساس سال‌های خاصی که کودک واکسینه شده و برنامه دقیق دنبال شده، متفاوت بود. این تنوع به محققان اجازه داد تا تأثیر خاص خود آلومینیوم را جدا کنند، نه اینکه فقط کودکان واکسینه‌شده را با کودکان واکسینه‌نشده مقایسه کنند—مقایسه‌ای که اغلب توسط تفاوت‌های اجتماعی-اقتصادی و رفتاری مخدوش می‌شود. تیم SSI با تجزیه و تحلیل داده‌ها به ازای هر ۱ میلی‌گرم افزایش در مواجهه با آلومینیوم، توانست به دنبال رابطه دوز-پاسخ باشد. اگر آلومینیوم واقعاً سمی بود که باعث بیماری مزمن می‌شود، کودکانی که دوزهای تجمعی بالاتری دریافت کرده بودند، باید به طور نظری نرخ بالاتری از بیماری را نشان می‌دادند.[1][2][7]

داده‌ها هیچ رابطه این چنینی را نشان ندادند. هنگام بررسی اختلالات رشد عصبی، که تمرکز اصلی شک و تردیدهای مدرن در مورد واکسن بوده‌اند، یافته‌ها به شدت اطمینان‌بخش بودند. نسبت خطر تنظیم‌شده برای هر گونه اختلال رشد عصبی—از جمله اختلال طیف اوتیسم و اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی (ADHD)—۰.۹۳ به ازای هر ۱ میلی‌گرم افزایش در مواجهه با آلومینیوم بود. در اصطلاحات اپیدمیولوژیک، نسبت خطر ۱.۰ به معنای عدم تفاوت در خطر است، در حالی که عددی زیر ۱.۰ نشان‌دهنده خطر کمتر است. بنابراین، داده‌ها نه تنها صفر بودن افزایش خطر برای اوتیسم یا ADHD را نشان دادند، بلکه در واقع کمی به سمت محافظت متمایل بودند و به طور قطعی نظریه‌ای را که مواجهه تجمعی با آلومینیوم از واکسن‌های اوایل کودکی به مغز در حال رشد آسیب می‌زند، رد کردند. این یافته‌ها مستقیماً با ادعاهای مطرح شده توسط چهره‌های سیاسی برجسته و حامیان سلامت جایگزین که مکرراً مواد کمکی آلومینیومی را مقصر افزایش نرخ اوتیسم دانسته‌اند، در تضاد است.[1][4][7]

نتایج در مورد بیماری‌های خودایمنی و آلرژیک نیز به همان اندازه قطعی بودند. برای هر گونه اختلال خودایمنی—دسته‌ای که شامل ۳۶ بیماری مختلف مانند آرتریت نوجوانان، مشکلات گوارشی و بیماری‌های غدد درون‌ریز بود—نسبت خطر تنظیم‌شده ۰.۹۸ بود. برای وضعیت‌های آتوپیک یا آلرژیک، از جمله آسم، درماتیت آتوپیک و تب یونجه، نسبت خطر ۰.۹۹ بود. این یافته خاص در مورد آسم به ویژه قابل توجه است زیرا مستقیماً به یک مطالعه کوچک‌تر ایالات متحده در سال ۲۰۲۲ بر روی ۳۲۶ هزار کودک می‌پردازد که ارتباط مثبت احتمالی بین آلومینیوم مرتبط با واکسن و آسم را مطرح کرده بود. محقق اصلی مطالعه دانمارکی به صراحت اشاره کرد که گزارش سال ۲۰۲۲ ایالات متحده تا حدی الهام‌بخش تحقیق عظیم آن‌ها بوده است. داده‌های دانمارکی با استفاده از یک کوهورت تقریباً چهار برابر بزرگ‌تر و ردیابی پیامدها در یک افق زمانی بسیار طولانی‌تر، به طور مؤثری سیگنال قبلی را باطل می‌کند و تأیید می‌نماید که مواد کمکی آلومینیومی احتمال ابتلای کودک به آسم یا آلرژی‌های شدید را افزایش نمی‌دهند.[1][2][6]

با وجود وضوح قاطع نتایج اصلی، این مطالعه از قبل مورد سوءتفسیر شکاکان واکسن قرار گرفته است. برخی مفسران به جداول داده‌های تکمیلی در داخل مطالعه اشاره کرده‌اند تا ادعای افزایش ۶۷ درصدی خطر سندرم آسپرگر را مطرح کنند. با این حال، اپیدمیولوژیست‌های مستقل و حامیان بهداشت عمومی به سرعت این ادعا را به عنوان «گلچین کردن» (cherry-picking) آشکار رد کرده‌اند. رقم مورد نظر ناشی از یک زیرگروه کوچک و از نظر آماری بی‌اهمیت از تنها ۵۱ مورد در یک کوهورت تولد خاص است که دارای یک فاصله اطمینان بسیار بزرگ است و یافته را بی‌معنی می‌کند. هنگام بررسی کوهورت تولد قبلی با ۲.۵ برابر داده بیشتر و پیگیری طولانی‌تر، نسبت خطر برای آسپرگر ۰.۹۹ بود—کاملاً بی‌اهمیت. کارشناسان بهداشت عمومی تأکید می‌کنند که در مطالعه‌ای که ۵۰ بیماری مختلف را در میان چندین کوهورت ردیابی می‌کند، نویز آماری جدا شده اجتناب‌ناپذیر است، به همین دلیل محققان به داده‌های کلی و بسیار قدرتمند تجمعی تکیه می‌کنند که نسبت خطر محافظتی ۰.۹۱ را برای اختلال طیف اوتیسم به طور کلی نشان می‌دهد.[7][8]

در حالی که این مطالعه شواهد استاندارد طلایی را برای ایمنی مواد کمکی آلومینیومی ارائه می‌دهد، نویسندگان شفافیت علمی استاندارد را در مورد محدودیت‌های آن حفظ کردند. از آنجا که این تحقیق کاملاً بر کدهای ثبت ملی تکیه داشت و نه بررسی‌های فردی سوابق پزشکی فیزیکی، همیشه خطر جزئی طبقه‌بندی نادرست تشخیصی وجود دارد. علاوه بر این، در حالی که این مطالعه به طور قطعی افزایش متوسط تا بزرگ خطر را برای ۵۰ بیماری ردیابی شده رد کرد، محققان خاطرنشان کردند که اثرات نسبی بسیار کوچک برای برخی از نادرترین اختلالات نمی‌تواند به طور کامل از نظر آماری حذف شود. با این حال، در زمینه بهداشت عمومی، خطری که آنقدر کوچک است که نمی‌توان آن را در میان ۱.۲ میلیون کودک در طول ۲۴ سال تشخیص داد، از نظر عملکردی ناچیز است، به ویژه هنگامی که در مقابل خطرات شدید، فوری و مستند بیماری‌های عفونی که واکسن‌ها از آن‌ها جلوگیری می‌کنند، سنجیده شود.[1][5]

درک اینکه چرا آلومینیوم اصلاً در واکسن‌ها وجود دارد، به زمینه‌سازی این یافته‌ها کمک می‌کند. واکسن‌های غیرفعال، مانند واکسن‌های کزاز یا هپاتیت، یک قطعه بی‌ضرر از یک عامل بیماری‌زا را به سیستم ایمنی معرفی می‌کنند. از آنجا که این قطعه غیرفعال است، سیستم ایمنی اغلب آن را نادیده می‌گیرد و در نتیجه ایمنی ضعیف یا موقتی ایجاد می‌شود. نمک‌های آلومینیوم به عنوان یک عامل تحریک‌کننده عمل می‌کنند و یک هشدار موضعی به صدا در می‌آورند که سلول‌های ایمنی را به محل تزریق می‌کشاند و بدن را مجبور می‌کند قطعه عامل بیماری‌زا را شناسایی کرده و آنتی‌بادی‌های طولانی‌مدت بسازد. مقدار آلومینیوم مورد استفاده برای دستیابی به این هدف میکروسکوپی است—معمولاً بین ۰.۱۲۵ تا ۱.۰۰ میلی‌گرم در هر دوز. برای مقایسه، نوزادان از طریق شیر مادر، شیر خشک و مواجهه محیطی پایه، در معرض سطوح به طور قابل توجهی بالاتری از آلومینیوم طبیعی قرار می‌گیرند تا آنچه که از یک برنامه استاندارد واکسیناسیون دوران کودکی دریافت می‌کنند.[4][6][8]

انتشار این بسته شواهد در یک لحظه حیاتی برای بهداشت عمومی جهانی رخ می‌دهد. تردید در مورد واکسن به طور پیوسته در حال افزایش بوده است که توسط یک اکوسیستم رسانه‌ای متلاشی و سیاسی شدن علوم پایه پزشکی تقویت شده است. نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهد که در حالی که نرخ کلی واکسیناسیون کودکان نسبتاً قوی باقی مانده است، تقریباً یک سوم بزرگسالان همچنان تصورات غلطی دارند که واکسن‌ها می‌توانند باعث اوتیسم یا سایر بیماری‌های مزمن شوند. این شک و تردید پیامدهای واقعی در دنیای واقعی دارد و منجر به شیوع محلی بیماری‌های قابل پیشگیری مانند سرخک و سیاه‌سرفه در جوامعی می‌شود که ایمنی جمعی در آن‌ها به زیر آستانه‌های حیاتی کاهش یافته است. مطالعه دانمارکی با ارائه یک مجموعه داده غیرقابل انکار و در سطح جمعیت که مستقیماً رایج‌ترین ترس‌ها در مورد مواد تشکیل‌دهنده واکسن را رد می‌کند، متخصصان اطفال و مقامات بهداشت عمومی را به شواهد قطعی مورد نیاز برای اطمینان دادن به والدین مضطرب مجهز می‌کند.[3][5][7]

در نهایت، تحقیق مؤسسه سرم استاتنس به عنوان یک دستاورد تاریخی در تحقیقات اپیدمیولوژیک مطرح است. این تحقیق دفاع از مواد کمکی آلومینیومی را از تکیه بر سابقه تاریخی به یک پایه و اساس داده‌های سخت، مدرن و در مقیاس جمعیتی تبدیل می‌کند. برای والدینی که در حال پیمایش در چشم‌اندازی از پیام‌های متناقض و اطلاعات نادرست پزشکی هستند، نتیجه‌گیری به طور قطع مثبت است: برنامه واکسیناسیون دوران کودکی ایمن است. مقادیر میکروسکوپی آلومینیوم که برای محافظت از کودکان در برابر بیماری‌های عفونی تهدیدکننده زندگی استفاده می‌شود، هیچ عوارض پنهانی بر سلامت طولانی‌مدت آن‌ها ندارد و تضمین می‌کند که مزایای ایمن‌سازی کاملاً بدون خدشه باقی می‌ماند.[1][2][8]