موافقت آمریکا با فروش ۲.۱ میلیارد دلاری ۵۰۰ موشک پاتریوت به اوکراین برای تقویت پدافند بلندمدت

ایالات متحده رسماً با یک قرارداد فروش نظامی خارجی به ارزش ۲.۱ میلیارد دلار برای تحویل ۵۰۰ فروند موشک رهگیر پدافند هوایی پاتریوت به اوکراین موافقت کرده است. این مجوز وزارت امور خارجه، راهبرد پدافندی کی‌یف را از اتکا به برداشت‌های فوری از انبارهای تسلیحاتی، به ایجاد یک خط تولید اختصاصی و بلندمدت صنعتی متحول می‌کند.[1][3]

این بسته به‌طور مشخص به تولید موشک‌های جدید اختصاص دارد و شامل انتقال مهمات موجود از ذخایر ارتش آمریکا نمی‌شود. این شیوه تدارکات به این معناست که رهگیرها از پایه تولید خواهند شد تا اوکراین از زنجیره تأمین تضمین‌شده‌ای برای پیشرفته‌ترین سامانه پدافندی خود برخوردار شود.[7]

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، از این گشایش دیپلماتیک استقبال کرد و به نقش حیاتی سامانه پاتریوت در رهگیری تهدیدهای بالستیک اشاره نمود. با این حال، وی یادآور شد که واقعیت‌های صنعتی تولید موشک‌های مدرن به این معناست که این تسلیحات بلافاصله به میدان نبرد نخواهند رسید تا نیازهای فوری کنونی را پاسخ دهند.[2][4]

آژانس همکاری امنیتی دفاعی آمریکا در اطلاعیه رسمی خود به کنگره اعلام کرد: «این فروش پیشنهادی با تقویت امنیت کشوری همکار که نیرویی برای ثبات سیاسی و پیشرفت اقتصادی در اروپاست، از اهداف سیاست خارجی و امنیت ملی ایالات متحده پشتیبانی خواهد کرد.»[1]

زمان‌بندی تولید صنعتی

الزامات فنی و صنعتی ساخت رهگیرهای پیشرفته، برنامه‌ریزی تحویل را طولانی‌مدت می‌کند. به گفته مقامات دفاعی، انتظار نمی‌رود این ۵۰۰ موشک پیش از سال‌های نخستین دهه ۲۰۳۰ به آتشبارهای اوکراین تحویل داده شوند، مسئله‌ای که بازتاب‌دهنده تراکم و صف طولانی سفارش‌ها در خطوط تولید است.[7]

شرکت لاکهید مارتین، پیمانکار اصلی موشک‌های ارتقایافته پاتریوت موسوم به PAC-3 MSE، در حال حاضر روی گسترش ظرفیت تولید سالانه خود تمرکز کرده است. هدف این مجموعه صنعتی افزایش تیراژ به ۶۵۰ فروند در سال تا سال ۲۰۲۷ است، در حالی که برآورد تولید سال ۲۰۲۴ حدود ۵۰۰ فروند بوده است.[4]

این قرارداد ۲.۱ میلیارد دلاری در انتهای صف سفارش‌های بین‌المللی موجود برای این موشک‌های پرتقاضا قرار می‌گیرد. کشورهای متعددی در اروپا و حوزه هند-آرام طی ۲۴ ماه گذشته سفارش‌های سنگینی ثبت کرده‌اند و برای دسترسی به پهنای باند محدود این زیرساخت صنعتی با یکدیگر رقابت دارند.[5]

پنتاگون برای مدیریت کمبودهای مقطعی، همچنان از اختیارات ریاست‌جمهوری برای برداشت اضطراری از ذخایر ارتش آمریکا استفاده می‌کند تا نسخه‌های قدیمی‌تر رهگیر را مستقیماً تحویل دهد. این محموله‌های ضربتی، پلی موقت برای حفظ توان عملیاتی تا زمان مونتاژ و آزمایش موشک‌های قرارداد جدید ایجاد می‌کنند.[6]

تغییر در راهبردهای دفاعی

گذار به‌سوی قراردادهای بلندمدت فروش نظامی خارجی، نشانه تکامل در شیوه مدیریت پشتیبانی‌های امنیتی آمریکا از اوکراین است. برنامه‌ریزان دفاعی به جای واکنش صرف به بحران‌های آنی، اکنون قراردادهایی تنظیم می‌کنند که زیرساخت قابلیتی پایه را برای دهه آینده تضمین می‌کند.[3]

یک آتشبار استاندارد پاتریوت که برای اداره به حدود ۹۰ نفر پرسنل نیاز دارد، برای دوام در برابر حملات موشکی متداوم نیازمند جریان پیوسته موشک است. هر پرتابگر می‌تواند تا ۱۶ فروند موشک PAC-3 MSE را در خود جای دهد؛ به این معنی که یک درگیری فشرده می‌تواند ذخیره آماده‌به‌شلیک آتشبار را به‌سرعت تخلیه کند.[3]

۵۰۰ فروند موشک رهگیر مندرج در این قرارداد، حجم آتش پدافندی بسیار عظیمی را شامل می‌شود که تقریباً معادل کل تولید سالانه صنایع دفاعی آمریکا در این رده است. ثبت قطعی این سهمیه اطمینان می‌دهد که نیروهای اوکراینی در بلندمدت با قطع ناگهانی این توانمندی روبه‌رو نخواهند شد.[1][7]

همزمان، متحدان اروپایی در تلاش‌اند ذخایر کلی موشک‌های پاتریوت در این قاره را افزایش دهند. ائتلافی به رهبری آلمان به‌تازگی طرحی را برای خرید آتشبارها و رهگیرهای بیشتر کلید زده است تا بار مالی و صنعتی تأمین آن میان ۳۲ عضو ناتو توزیع شود.[2]

هزینه پدافند در ارتفاع بالا

حجم مالی این توافق، هزینه‌های هنگفت مرتبط با پدافند هوایی و ضدبالستیک نوین را آشکار می‌سازد. با رقم ۲.۱ میلیارد دلار برای ۵۰۰ موشک، با احتساب تجهیزات پشتیبانی و لجستیکی مرتبط، بهای هر رهگیر به‌طور تقریبی به حدود ۴.۲ میلیون دلار می‌رسد.[1][5]

این هزینه بالا ایجاب می‌کند که خدمه پدافند اوکراین شیوه به‌کارگیری تاکتیکی بسیار دقیقی در پیش بگیرند. کاربران ناچارند موشک‌های پیشرفته PAC-3 را برای اهداف باارزش مانند موشک‌های بالستیک ورودی یا کروزهای پیشرفته ذخیره کنند و از شلیک آن‌ها به‌سوی ریزپرنده‌ها و پهپادهای ارزان‌قیمت بپرهیزند.[2]

اوکراین برای مقابله با تهدیدهای کم‌هزینه‌تر، به یک شبکه پدافند لایه‌ای شامل سامانه‌های توپخانه‌ای متحرک، موشک‌های زمین‌به‌هوای بازمانده از شوروی و سامانه‌های میان‌برد غربی مانند ناسامز متکی است. پاتریوت در راس این شبکه قرار دارد و تنها سپر قابل‌اتکا در برابر مسیرهای پروازی بالستیک و هایپرسونیک به شمار می‌رود.[4]

مدیریت امنیت در آینده

ابلاغ تأییدیه وزارت امور خارجه به کنگره، فرایند اداری و رسمی انعقاد قرارداد را آغاز می‌کند. قانون‌گذاران یک بازه ۳۰ روزه بازنگری در اختیار دارند، اما حمایت دوحزبی از طرح‌های پدافند هوایی اوکراین احتمال بروز هرگونه مخالفت پارلمانی را بسیار ناچیز می‌کند.[6]

پس از نهایی شدن قرارداد، آژانس همکاری امنیتی دفاعی جدول زمانی تدارکات را در هماهنگی با شرکای صنعتی مدیریت خواهد کرد. این ساختار دیوان‌سالارانه تضمین می‌کند که منابع مالی به‌درستی تخصیص یافته و مراحل تولید در سال‌های پیش‌رو طبق برنامه پیش رود.[1]

این تعهد همچنین حاوی پیامی روشن برای راهبردنویسان رقیب است که نشان می‌دهد حمایت غرب از کی‌یف وارد مرحله‌ای ساختاری و ماندگار شده است. ایالات متحده با تثبیت برنامه تحویل تسلیحات برای دهه ۲۰۳۰، نشان می‌دهد که خود را برای یک ضرورت امنیتی پایدار و بلندمدت در اروپای شرقی آماده کرده است.[3][7]

گام کلیدی بعدی، نهایی کردن قرارداد ساخت میان پنتاگون و لاکهید مارتین خواهد بود؛ سندی که زمان‌بندی دقیق تحویل را معین می‌کند و مشخص خواهد ساخت نخستین دسته از این ۵۰۰ رهگیر دقیقاً در چه تاریخی از خط تولید خارج و راهی جبهه نبرد خواهد شد.[7]