تعویق ۱۱ ماهه جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ در عربستان در پی حملات منطقه‌ای

کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) برگزاری جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ در عربستان سعودی را حدود یک سال به تعویق انداخت و بزرگ‌ترین تورنمنت ملی قاره را به دسامبر ۲۰۲۷ موکول کرد. این تأخیر کم‌سابقه در پی تشدید تنش‌های منطقه‌ای و حمله مرگبار پهپادی و موشکی ماه گذشته به پایتخت عربستان رخ می‌دهد.[2]

این رقابت‌ها با حضور ۲۴ تیم در ابتدا قرار بود از ۷ ژانویه ۲۰۲۷ آغاز شود، اما اکنون از ۲۳ دسامبر ۲۰۲۷ تا ۲۱ ژانویه ۲۰۲۸ (۲ دی تا ۱ بهمن ۱۴۰۶) برگزار خواهد شد. AFC روز سه‌شنبه تأیید کرد که این تقویم جدید با هماهنگی کامل و مشورت نزدیک فدراسیون فوتبال عربستان تدوین شده و برای تصویب نهایی باید به فیفا ارائه شود.[2][3]

کمیته سازماندهی مسابقات در بیانیه‌ای از «شرایط استثنایی ناشی از تحولات منطقه، از جمله پیچیدگی‌های عمده لجستیکی و اختلالات گسترده در حمل‌ونقل سفرها» یاد کرد. این نهاد تأکید کرد که اعمال این تأخیر برای تضمین قطعی امنیت تیم‌ها، مقامات رسمی و هواداران مسافر کاملاً ضروری بوده است.[3]

نگرانی‌های فزاینده امنیتی

این تصمیم پس از حمله موشکی و پهپادی سنگین ماه گذشته به فرودگاه بین‌المللی ریاض اتخاذ شد. در جریان این حمله که مسئولیت آن را جنبش حوثی‌های یمن بر عهده گرفت، دست‌کم ۱۲ نفر کشته و بیش از ۳۰۰ نفر مجروح شدند؛ رخدادی که مرگبارترین حادثه در خاک عربستان طی بیش از یک دهه اخیر به شمار می‌رود.[1][5]

وخامت شرایط امنیتی پیش از این نیز لغو یا تعویق چندین رویداد ورزشی معتبر دیگر را در عربستان رقم زده بود. تور گلف آسیا مسابقات «سعودی اینترنشنال» را تا اطلاع ثانوی به تعویق انداخت و مسابقات جهانی دوچرخه‌سواری شهری نیز به دلیل خطرات سفرهای بین‌المللی به کلی لغو شد.[1]

دامنه‌دار شدن این اختلالات تقویم ورزشی این کشور را تحت‌الشعاع قرار داده است؛ مسابقات تنشنی نمایشی «شش پادشاه» ریاض از اکتبر به دسامبر منتقل شد و فیفا نیز فینال مسابقات ویدیویی Fifae ۲۰۲۶ در جده را تا تاریخی نامشخص به تعویق انداخته است.[1][4]

اصطکاک تقویم‌ها و آزمون زیرساخت‌ها

شروع مسابقات در تاریخ جدید ۲۳ دسامبر احتمالاً تنش‌های شدیدی را میان AFC و لیگ‌های مطرح اروپایی کلید خواهد زد. برگزاری جام ملت‌ها در اواخر دسامبر و سراسر ژانویه، درست در اوج فشردگی ماراتن‌وار مسابقات سال نوی میلادی—به‌ویژه در لیگ برتر انگلیس—ستاره‌های آسیایی را از باشگاه‌هایشان جدا می‌کند.

مربیان اروپایی در گذشته نیز انتقادهای تندی نسبت به تقویم ژانویه جام ملت‌های آسیا و جام ملت‌های آفریقا وارد کرده بودند. کشیده شدن تاریخ شروع مسابقات به دو هفته زودتر در اواسط دسامبر، باشگاه‌ها را مجبور می‌کند برای مدتی طولانی‌تر قید مهره‌های کلیدی خود را در کوران مسابقات داخلی بزنند.

برای ۲۴ تیم حاضر در این مسابقات، تأخیر ۱۱ ماهه ساختار برنامه‌ریزی مسابقات انتخابی و تدارکاتی را کاملاً دگرگون می‌کند. فدراسیون‌ها ناچارند در طول سال ۲۰۲۷ دیدارهای دوستانه و اردوهای آماده‌سازی بیشتری بگنجانند تا هماهنگی تیمی را طی این انتظار طولانی حفظ کنند.[2]

جام ملت‌های آسیا نقشی حیاتی در پازل کلان استراتژی ورزشی عربستان بازی می‌کند. این تورنمنت که با بودجه‌های میلیاردی صندوق سرمایه‌گذاری عمومی (PIF) پشتیبانی می‌شود، عملاً مانور لجستیکی و آزمون زیرساختی اصلی ریاض پیش از میزبانی جاه‌طلبانه جام جهانی ۲۰۳۴ تلقی می‌شود.[1]

عربستان هم‌اکنون در حال ساخت یا بازسازی اساسی چندین استادیوم در شهرهای ریاض، جده و دمام برای پاسخگویی به استانداردهای بین‌المللی میزبانی است. این وقفه ۱۱ ماهه به طور غیرمنتظره به مجریان محلی فرصت تنفسی بیشتری می‌دهد تا بدون فشار ددلاین پیشین ژانویه، پروژه‌های عظیم عمرانی خود را پیش ببرند.[1]

اگرچه تصمیم AFC زمان لازم را برای برگزاری ایمن رقابت‌ها فراهم می‌کند، اما این تعویق آسیب‌پذیری ساختار ورزشی در حال توسعه منطقه را در برابر بی‌ثباتی‌های ژئوپلیتیکی به رخ می‌کشد. اکنون کمیته سازماندهی سعودی با سالی پرچالش از بازتنظیم تقویم‌ها روبه‌روست تا بزرگ‌ترین صحنه فوتبال قاره بدون مخاطره برگزار شود.[5]