رفتن به محتوای اصلی

روند کامل رویداد

بحران زیست‌محیطی و حفاظت از فوک خزری

تحریریه کوهستان· به‌روزرسانی

«بحران زیست‌محیطی و حفاظت از فوک خزری» را در اپ کوهستان دنبال کنید تا از خبرهای تازه‌اش باخبر شوید. دریافت اپ

تصویرسازی: فوک خزری در آب‌های ساحلیاز گزارش: بازگشت موفقیت‌آمیز «برنا»، فوک خزری نجات‌یافته به آب‌های دریای خزر

این خبر را به اشتراک بگذارید

تازه‌ترین تحولات

تا ساعت ۲۳:۱۵ روز ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶، یک فوک خزری نجات‌یافته به نام «برنا» پس از یک ماه درمان در مرکز امداد میانکاله، در عمق ۳۰ متری دریای خزر رهاسازی شد. این حیوان به دلیل گرفتاری در تورهای پلاستیکی سرگردان دچار جراحت، کاهش وزن شدید و نابینایی یک چشم شده بود و تیمارگران با ارائه مکمل‌های غذایی و مراقبت‌های بهداشتی موفق شدند وزن آن را ۱۰ کیلوگرم افزایش دهند. همزمان با این رویداد، کشف لاشه ۳۴ فوک خزری در سواحل مازندران از ابتدای سال گزارش شد.

پیش از آن، تا ساعت ۲۲:۱۲ روز ۸ اکتبر ۲۰۲۶، رهبران پنج کشور حاشیه دریای خزر در نشست ترکمن‌باشی برای ایجاد صندوق زیست‌محیطی و برنامه اقدام مشترک جهت مدیریت بحران کاهش شتابان تراز آب توافق کردند. سرعت کاهش تراز آب این دریا در چهار سال گذشته به ۲۲.۷ سانتی‌متر در سال افزایش یافته است.

روند رویداد تا امروز

بحران تلفات این گونه جانوری زمانی برجسته شد که تا ساعت ۱۵:۲۰ روز ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶، کشف لاشه ۲۹ قلاده فک خزری در سواحل استان مازندران از ابتدای سال به ثبت رسید. پوسیدگی شدید لاشه‌ها به دلیل ماندگاری در آب، امکان نمونه‌برداری دقیق برای تعیین علت مرگ را سلب کرد. کارشناسان محیط زیست اعلام کردند که شیوع مجدد بیماری ویروسی دیستمپر سگ‌سانان در کنار کاهش تاب‌آوری اکوسیستم خزر، محتمل‌ترین فرضیه برای این مرگ‌ومیرها است.

در همان روز، یک فک گرفتار در تور صیادان غیرمجاز در سواحل جویبار با مداخله محیط‌بانان نجات یافت و در حال درمان گزارش شد.

تورهای پلاستیکی رهاشده یکی از عوامل اصلی مرگ‌ومیر پستانداران دریایی هستند.از گزارش: بازگشت موفقیت‌آمیز «برنا»، فوک خزری نجات‌یافته به آب‌های دریای خزر ·

تا ساعت ۲۳:۵۹ روز ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶، هفتمین اجلاس کنوانسیون تهران (COP7) پس از سه سال وقفه با حضور نمایندگان پنج کشور ساحلی در تهران آغاز به کار کرد. ایران با میزبانی این اجلاس چهار روزه، هدایت مذاکرات زیست‌محیطی را با محوریت کاهش تراز آب، کنترل آلاینده‌ها و حفاظت از گونه‌های در معرض خطر بر عهده گرفت.

با ادامه این روند، تا ساعت ۰۲:۵۵ روز ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶، ثبت تلفات فوک خزری در مازندران به ۳۱ مورد افزایش یافت. در پی این رویداد، سازمان حفاظت محیط زیست ایران برنامه اقدام ملی حفاظت از فوک خزری را به یک طرح منطقه‌ای ارتقا داد و توافق کشورهای حاشیه خزر را در اجلاس کنوانسیون تهران برای کنترل آلاینده‌ها جلب کرد. در این زمان شتاب گرفتن روند افت تراز آب خزر به ۲۳ سانتی‌متر در سال ۲۰۲۶ نیز ثبت شد.

روند شتابان کاهش تراز آب دریای خزر از سال ۱۹۹۶ تاکنون.از گزارش: نشست محیط‌زیستی خزر در ترکمن‌باشی؛ توافق پنج کشور برای مقابله با کاهش تراز آب ·

آنچه باید زیر نظر داشت

  • حفظ دسترسی به بنادر تجاری خزر که نیازمند بیش از ۱۰ میلیون متر مکعب لایروبی است.
  • اجرای پروژه ۱۱.۷ میلیون دلاری سازمان ملل متحد برای پایش آلودگی و حفظ تنوع زیستی دریای خزر.
  • صدور بیانیه مشترک برای تعیین نقشه راه آینده خزر در پایان نشست عالی‌رتبه کنوانسیون تهران.

نمودارها، نقشه‌ها و تصاویر

پروژه ۱۱.۷ میلیون دلاری سازمان ملل با هدف پایش آلودگی و حفظ تنوع زیستی در کشورهای ساحلی خزر.از گزارش: نشست محیط‌زیستی خزر در ترکمن‌باشی؛ توافق پنج کشور برای مقابله با کاهش تراز آب ·
تصویرسازی: تیمارگران مرکز امداد میانکاله با ارائه مکمل‌های غذایی، توان جسمانی حیوان را بازیابی کردند.از گزارش: بازگشت موفقیت‌آمیز «برنا»، فوک خزری نجات‌یافته به آب‌های دریای خزر ·
پناهگاه حیات‌وحش میانکاله یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های ساحلی برای حفاظت از فوک‌های خزری است.از گزارش: بازگشت موفقیت‌آمیز «برنا»، فوک خزری نجات‌یافته به آب‌های دریای خزر ·
عملیات لایروبی مداوم در بنادر خزر برای حفظ مسیرهای کشتیرانی و تجارت دریایی به یک ضرورت پرهزینه تبدیل شده است.از گزارش: نشست محیط‌زیستی خزر در ترکمن‌باشی؛ توافق پنج کشور برای مقابله با کاهش تراز آب ·

مهر ۱۴۰۵

  1. بازگشت موفقیت‌آمیز «برنا»، فوک خزری نجات‌یافته به آب‌های دریای خزر
  2. نشست محیط‌زیستی خزر در ترکمن‌باشی؛ توافق پنج کشور برای مقابله با کاهش تراز آب
  3. فعال‌سازی برنامه اقدام ملی و منطقه‌ای برای نجات فوک خزری در پی ثبت ۳۱ مورد تلفات در مازندران

شهریور ۱۴۰۵

  1. تلفات فک خزری در سواحل مازندران با افزایش موارد ثبت‌شده به ۲۹ قلاده رسید