اقدام کمیسیون تجارت فدرال برای لغو قوانین ایالتی هوش مصنوعی؛ «هدایت ایدئولوژیک» فریب مصرف‌کننده تلقی شد

کمیسیون تجارت فدرال رسماً برای جلوگیری از تنظیم مقررات همسوسازی هوش مصنوعی توسط ایالت‌های مختلف اقدام کرده و سیاست جدید و گسترده‌ای را پیشنهاد داده است که «هدایت ایدئولوژیک» مدل‌های هوش مصنوعی را به عنوان یک عمل تجاری فریبنده طبقه‌بندی می‌کند.[1][2]

این پیش‌نویس سیاست که در ۱ ژوئیه ۲۰۲۶ منتشر شد، تأکید می‌کند که وقتی شرکت‌های هوش مصنوعی خروجی‌های سیستم‌های خود را به صورت مخفیانه تغییر می‌دهند تا از نتایج سیاسی تحریک‌آمیز جلوگیری کنند، مانع تبعیض شوند یا با الزامات ایمنی در سطح ایالتی مطابقت یابند، در حال فریب مصرف‌کنندگان هستند.[2][5]

مبنای قانونی این سازمان، بخش ۵ قانون FTC است؛ قانونی چند ده ساله که «اعمال یا رویه‌های ناعادلانه یا فریبنده» را ممنوع می‌کند. با اعمال این چارچوب حمایت از مصرف‌کننده بر وزن‌ها و محافظ‌های مدل‌های زبان بزرگ، FTC تلاش می‌کند تا کنگره را دور زده و یک استاندارد ملی یکپارچه برای رفتار هوش مصنوعی ایجاد کند.[2][3][4][6]

هسته اصلی استدلال FTC بر انتظارات مصرف‌کننده استوار است. طبق یک سند رسمی سازمان که همراه این پیشنهاد ارائه شده است، مصرف‌کنندگان خروجی‌های هوش مصنوعی را «بدون انجام هیچ گونه بررسی واقعیت دیگری، بیش از ۹۰ درصد مواقع» می‌پذیرند.[1][3]

FTC استدلال می‌کند که چون کاربران به شدت به این سیستم‌ها متکی هستند، «انتظار منطقی» دارند که هوش مصنوعی تلاش می‌کند تا بر اساس دستور ورودی (prompt)، صادقانه‌ترین و دقیق‌ترین خروجی ممکن را تولید کند. اگر یک توسعه‌دهنده به طور مخفیانه یک دستور پنهان یا فیلتر همسوسازی را وارد کند که پاسخ را به سمت یک هدف اعلام نشده هدایت کند، عملاً محصولی به کاربر فروخته شده است که آنطور که تبلیغ شده، رفتار نمی‌کند.[2][4][5]

در این سیاست پیشنهادی آمده است: «مصرف‌کنندگان هیچ دلیلی ندارند که باور کنند سیستم‌های هوش مصنوعی قصد دارند خروجی‌هایی تولید کنند که توسط اهداف ایدئولوژیک اعلام نشده تحریف شده‌اند.»[1][2]

این پیشنهاد تمایز شدیدی بین محدودیت‌های تکنولوژیکی و انتخاب‌های عمدی طراحی قائل می‌شود. FTC صراحتاً اشاره می‌کند که «توهمات» عادی هوش مصنوعی (جایی که مدل صرفاً به دلیل کمبود داده‌های آموزشی یا محدودیت‌های محاسباتی، یک پاسخ اشتباه را اختراع می‌کند) ذاتاً بخش ۵ را نقض نمی‌کنند. هدف، هدایت عمدی و اعلام نشده به دور از هدف مورد انتظار کاربر است.[3][4]

مهم‌ترین جنبه پیشنهاد FTC، حمله مستقیم آن به قوانین هوش مصنوعی در سطح ایالتی است. این سند صراحتاً از قانون هوش مصنوعی کلرادو نام می‌برد، که توسعه‌دهندگان را مسئول پیامدهای تبعیض‌آمیز ناشی از مدل‌هایشان می‌داند، و استدلال می‌کند که این قانون ممکن است توسط استاندارد جدید فدرال لغو شود.[1][2][3]

FTC ادعا می‌کند که اگر یک قانون ایالتی عملاً یک شرکت هوش مصنوعی را مجبور کند که با سرکوب خروجی‌های دقیق برای جلوگیری از مسئولیت پیامدهای متفاوت، مصرف‌کنندگان را فریب دهد، آن قانون ایالتی با هدف صریح قانون FTC در تضاد است و بنابراین به طور ضمنی لغو می‌شود.[3][4]

این اقدام مستقیماً از فرمان اجرایی ۱۴۳۶۵ نشأت می‌گیرد که توسط پرزیدنت دونالد ترامپ در دسامبر ۲۰۲۵ امضا شد. آن فرمان، با عنوان «تضمین یک چارچوب سیاست ملی برای هوش مصنوعی»، به آژانس‌های فدرال دستور داد تا از اختیارات قانونی موجود خود برای به چالش کشیدن یا لغو قوانین ایالتی هوش مصنوعی که با رویکرد مقررات‌زدایی دولت در تضاد هستند، استفاده کنند.[3][5][6][7]

دولت استدلال کرده است که «رویکرد نظارتی تکه‌تکه یا وصله‌پینه‌ای» که توسط ایالت‌های مختلف هدایت می‌شود، نوآوری ایالات متحده و رهبری جهانی در هوش مصنوعی را تهدید می‌کند. کاخ سفید با استفاده از FTC و کمیسیون ارتباطات فدرال (FCC)، تلاش می‌کند تا بدون انتظار برای تصویب یک لایحه جامع هوش مصنوعی توسط کنگره تقسیم شده، لغو قوانین ایالتی را تحمیل کند.[5][6][7]

با این حال، کارشناسان حقوقی هشدار می‌دهند که استفاده تهاجمی FTC از بخش ۵ برای لغو قوانین ایالتی، با چالش‌های فوری و جدی در دادگاه فدرال مواجه خواهد شد. قوانین آژانس‌ها معمولاً تنها زمانی قوانین ایالتی را لغو می‌کنند که کنگره مبنای قانونی روشنی برای این کار فراهم کرده باشد.[6][7]

ایالت‌هایی که از قوانین هوش مصنوعی خود دفاع می‌کنند، احتمالاً استدلال خواهند کرد که FTC از اختیارات کنگره‌ای خود فراتر رفته است. علاوه بر این، ایالت‌ها ممکن است به «بند تجارت خاموش» استناد کنند و استدلال نمایند که مقررات آن‌ها فقط شرکت‌های هوش مصنوعی را ملزم می‌کند محتوای ارائه شده در مرزهای خاص خود را اصلاح کنند، نه اینکه به طور گسترده تجارت بین ایالتی را تنظیم کنند.[6]

برای جلوگیری از مسئولیت تحت چارچوب پیشنهادی FTC، شرکت‌های هوش مصنوعی باید از «پناهگاه افشاسازی» استفاده کنند. این سازمان اعلام کرد که شرکت‌ها می‌توانند با ارائه «اظهارات صادقانه و غیرگمراه‌کننده» مبنی بر اینکه مدل‌هایشان اهداف خاصی را بر دقت خام اولویت می‌دهند، از اتهامات فریب اجتناب کنند.[3][5]

اما FTC معیار بسیار بالایی برای این افشاگری‌ها تعیین کرد. یک سلب مسئولیت که در یک توافق‌نامه طولانی مدت خدمات (Terms of Service) پنهان شده باشد، کافی نخواهد بود. افشاگری‌ها باید برجسته، مداوم و به اندازه‌ای واضح باشند که اساساً انتظارات منطقی مصرف‌کننده را که توسط بازاریابی شرکت ایجاد شده است، تغییر دهند.[3][5]

برای صنعت هوش مصنوعی، این پیشنهاد یک معضل پیچیده ایجاد می‌کند. در حالی که بسیاری از آزمایشگاه‌های پیشرو یک استاندارد فدرال واحد را به مجموعه‌ای از ۵۰ قانون ایالتی ترجیح می‌دهند، چارچوب FTC عملاً قانون حمایت از مصرف‌کننده را علیه همان تکنیک‌های همسوسازی (مانند یادگیری تقویتی از بازخورد انسانی یا RLHF) که شرکت‌ها برای ایمن‌سازی مدل‌های خود برای استقرار سازمانی استفاده می‌کنند، به کار می‌گیرد.[1][4]

دوره اظهارنظر عمومی برای بیانیه سیاست پیشنهادی تا ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶ باز است. پس از آن مهلت، FTC تصمیم خواهد گرفت که آیا قانون را نهایی کند یا خیر، اقدامی که تقریباً به طور قطع منجر به شکایت‌های فوری از سوی دادستان‌های کل ایالتی خواهد شد.[1][3][4]