رونمایی کره شمالی از موشک قاره‌پیمای چندهسته‌ای هواسونگ-۲۰ در موزه جدید دفاعی

یک موشک بالستیک قاره‌پیما با قابلیت حمل چند کلاهک تنها زمانی توازن راهبردی را جابه‌جا می‌کند که کلاهک‌های بازورودی آن تاب اصطکاک حرارتی جو را داشته باشند و بتوانند به شکل مستقل به سمت اهداف مجزا هدایت شوند. موشک قاره‌پیمای تازه رونمایی‌شده هواسونگ-۲۰ کره شمالی دقیقاً حول این فرضیه طراحی شده است؛ نمایشی از توانمندی فنی که نهادهای اطلاعاتی متحدان بر این باورند پیونگ‌یانگ با جدیت در پی آزمایش آن است اما هنوز به تسلط کامل بر آن دست نیافته است.[4][5]

کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، این هفته «موزه انقلاب دفاع ملی» را در پیونگ‌یانگ افتتاح کرد و فضایی وسیع را به نمایش پیشرفته‌ترین سامانه‌های راهبردی و متعارف این کشور اختصاص داد. محور اصلی این نمایشگاه، موشک هواسونگ-۲۰ است؛ یک پرتابه غول‌پیکر سوخت جامد با برد قاره‌پیما که ساختار آن اختصاصاً برای حمل چند کلاهک با هدایت مجزا (MIRV) توسعه یافته است.[3][6]

افتتاح این موزه بلافاصله پس از آزمایش موشکی اوایل ماه اکتبر انجام شد؛ پرتابی که رسانه‌های دولتی کره شمالی آن را کاملاً موفقیت‌آمیز خواندند. آن پرتاب که رادارهای کره جنوبی و ژاپن مسیر آن را رهگیری کردند، از دید تحلیلگران نظامی آزمایشی برای ارزیابی سازوکار جدایش محموله جنگی بوده است؛ همان سامانه‌ای که اکنون در تالار اصلی موزه در معرض دید عموم قرار دارد.[3][5]

کیم در جریان بازدید از این مجموعه متعهد شد که روند توسعه «سلاح‌های متکی به خود (جوچه)» را شتاب بخشد و صنعت تسلیحات بومی را ضامن نهایی بقای حکومت معرفی کرد. به گزارش رسانه‌های دولتی، او تأکید کرد که توان بازدارندگی هسته‌ای کشور باید در وضعیت آمادگی مداوم قرار داشته باشد تا با آنچه او تشدید خصومت واشینگتن و سئول نامید، مقابله کند.[6]

گذار به آستانه فناوری کلاهک‌های مجزا

هواسونگ-۲۰ از نظر ساختاری نسبت به پلتفرم‌های پیشین مانند هواسونگ-۱۷ و هواسونگ-۱۸ ارتقا یافته و از دماغه بزرگ‌تری برای جای‌دادن سامانه پس‌پیشران برخوردار است. این ماژول هدایت‌کننده نقشی کلیدی در رهاسازی ۳ تا ۵ کلاهک جنگی در مسیرهای پروازی متفاوت ایفا می‌کند و از نظر تئوریک این امکان را به موشک می‌دهد تا سامانه‌های رهگیر زمینی مستقر در آلاسکا و کالیفرنیا را خنثی و اشباع کند.[4][5]

مقام‌های دفاعی کره جنوبی خاطرنشان کرده‌اند که اگرچه ابعاد فیزیکی هواسونگ-۲۰ مؤید ظرفیت حمل کلاهک‌های مجزا است، اما نمایش یک سامانه در قالبی ایستا با اجرای موفق یک پروفایل پروازی واقعی تفاوت فاحشی دارد. حرارت و ارتعاش سهمگین هنگام ورود مجدد به لایه‌های متراکم جو نیازمند مواد کامپوزیتی بسیار پیشرفته‌ای است که پیونگ‌یانگ تحت تحریم‌های بین‌المللی همواره برای تأمین آن‌ها با دشواری روبه‌رو بوده است.[4][5]

این رونمایی در آستانه تحولات سیاسی واشینگتن و انتخابات پیش روی ریاست‌جمهوری ایالات متحده انجام می‌گیرد؛ دوره‌ای که از منظر تاریخی همواره با مانورهای تنش‌زای راهبردی کره شمالی همراه بوده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، اخیراً از احتمال تجدید دیدارهای دوجانبه با کیم سخن گفته است؛ روزنه‌ای دیپلماتیک که پیونگ‌یانگ ظاهراً می‌کوشد با بالا بردن وزن بازدارندگی عینی خود، بیشترین امتیاز را از آن به دست آورد.[1]

کیم با به نمایش گذاشتن تسلیحاتی که می‌توانند هم‌زمان چندین هدف شهری را در خاک آمریکای شمالی هدف قرار دهند، پایه بالاتری را برای هرگونه مذاکره احتمالی کنترل تسلیحات تعیین می‌کند. تأیید بصری وجود هواسونگ-۲۰ تضمین می‌کند که هرگونه تعامل دیپلماتیک در آینده باید نه صرفاً به اصل وجود زرادخانه هسته‌ای کره شمالی، بلکه به افزایش ضریب بقا و عبورناپذیری آن از سدهای دفاعی بپردازد.[1][3]

زرادخانه‌ای در ویترین بازاریابی

تحلیلگران نظامی فراتر از ارزش تبلیغاتی داخلی، این موزه دفاعی را یک نمایشگاه تجاری هدفمند برای مشتریان خارجی ارزیابی می‌کنند. نشریه ساوت چاینا مورنینگ پست این مرکز را «ترکیبی از نماد ملی و بازارگاه تسلیحاتی» توصیف کرده و یادآور شده است که کره شمالی هم‌اکنون میلیون‌ها گلوله توپخانه و موشک‌های بالستیک کوتاه‌برد را برای استفاده در جنگ اوکراین در اختیار روسیه قرار می‌دهد.[2]

این نمایشگاه تنها به دارایی‌های راهبردی هسته‌ای محدود نمانده است. تصاویر پخش‌شده در رسانه‌های دولتی طیف گسترده‌ای از ادوات متعارف را نشان می‌دهد؛ از سامانه‌های گلایدری هایپرسونیک و پهپادهای شناسایی پیشرفته گرفته تا تانک‌های مدرن‌شده رزمی که برای به چالش کشیدن برتری زرهی ارتش کره جنوبی در امتداد خطوط مرزی بازطراحی شده‌اند.[4][5]

در این میان، رونمایی از یک نفربر زرهی هشت‌چرخ که شباهت چشمگیری به زره‌پوش کانادایی LAV III دارد، توجه کارشناسان را به خود جلب کرده است. تحلیلگران دفاعی معتقدند این خودروی زرهی ۱۷ تنی از قطعات مهندسی‌معکوس‌شده بهره می‌برد؛ مسئله‌ای که بر توانایی مداوم پیونگ‌یانگ در دور زدن سازوکارهای نظارت بر صادرات و ادغام فناوری نظامی غربی در خطوط تولید داخلی صحه می‌گذارد.[7]

حضور کپی نفربر LAV III نمایانگر تصمیم پیونگ‌یانگ برای نوسازی یگان‌های پیاده‌نظام مکانیزه و گذر از زره‌پوش‌های شنی‌دار قدیمی شوروی است. چرخش به سمت پلتفرم‌های چرخ‌دار با تحرک بالا، گویای تغییر دکترین به سمت استقرار سریع نیروها در امتداد منطقه غیرنظامی به شدت مستحکم مرزی است؛ موضوعی که محاسبات پدافند زمینی متحدان را پیچیده‌تر می‌کند.[7]

پیامدهای راهبردی و دکترین پرتاب

برجستگی سامانه‌های سوخت جامد مانند هواسونگ-۲۰ در این نمایشگاه، بازتاب‌دهنده یک دگرگونی بنیادین در دکترین عملیاتی موشکی پیونگ‌یانگ است. موشک‌های سوخت جامد برخلاف نمونه‌های سوخت مایع که نیازمند ساعت‌ها آماده‌سازی آشکار و سوخت‌گیری پیش از پرتاب هستند، می‌توانند ظرف کمتر از ۱۵ دقیقه مستقر و شلیک شوند؛ عاملی که پنجره زمانی متحدان برای اجرای حملات پیش‌دستانه را به شدت محدود می‌سازد.[4][5]

ارتش کره جنوبی در واکنش به نمایش این تسلیحات و آزمایش‌های موشکی اخیر، سطح آماده‌باش و عملیات شناسایی خود را ارتقا داده است. وزارت دفاع سئول بار دیگر بر پایبندی خود به استراتژی دفاعی «سه‌محوره» تأکید کرد؛ چارچوبی جامع که شامل ظرفیت‌های حمله پیش‌دستانه، پدافند موشکی لایه‌ای و طرح‌های تلافی‌جویانه ویرانگر علیه ساختار فرماندهی کره شمالی است.[5]

مقام‌های نظامی ژاپن نیز به طور مشابه نسبت به تنوع‌بخشی سریع به پیشرانه‌ها و ابزارهای پرتابی پیونگ‌یانگ ابراز نگرانی کرده‌اند. توکیو روند استقرار سامانه‌های ارتقایافته پاتریوت PAC-3 و ناوشکن‌های مجهز به سپر دفاعی ایجیس را تسریع کرده است تا با تهدید پرتابه‌هایی با خط‌سیر فرورفته یا چندکلاهکی که توان عبور از رادارهای سنتی را دارند، مقابله کند.[1]

مرحله بعدی: آزمون پرواز عملیاتی

نمایش ایستا و کامل هواسونگ-۲۰ شواهد محکمی ارائه می‌دهد که کره شمالی خود را برای یک آزمایش پروازی در برد کامل طی ماه‌های آینده آماده می‌کند. پیونگ‌یانگ برای اثبات عملیاتی بودن فناوری کلاهک‌های مجزا، ناگزیر است این موشک را نه در زاویه پرتاب قائمه و معمول خود، بلکه در یک مسیر استاندارد با بردی فراتر از ۱۰ هزار کیلومتر به عمق اقیانوس آرام شلیک کند.[3][4]

چنین آزمایشی خط قرمز آشکاری برای واشینگتن و متحدان منطقه‌ای آن محسوب می‌شود، زیرا مستلزم آن است که کلاهک‌ها دقیقاً با تنش‌های ترمودینامیکی و فشارهای فیزیکی یک فرود عملیاتی به سمت قاره آمریکا روبه‌رو شوند. علاوه بر این، خطر سقوط قطعات مصرف‌شده موشک در نزدیکی آب‌های سرزمینی متحدان، تنش‌های منطقه‌ای را به اوج خواهد رساند.[1][5]

تا زمانی که داده‌های تلمتری چنین پروازی ثبت و توسط رادارهای نظارتی متحدان راستی‌آزمایی نشود، هواسونگ-۲۰ بیش از آنکه یک سلاح عملیاتی اثبات‌شده باشد، نمادی از جهت‌گیری راهبردی پیونگ‌یانگ است. قوانین سرسخت فیزیک بازورود به جو، همچنان مرز حائل میان نمایش‌های سالنی کره شمالی و یک سامانه بازدارنده چندکلاهکی کارآمد به شمار می‌آید.[4][6]