افشای استفاده ارتش اسرائیل از سیستم هوش مصنوعی برای پردازش ۸۵۰ هزار هدف در غزه و لبنان

یک پیمانکار بزرگ دفاعی اسرائیلی فاش کرده است که سیستم فرماندهی دیجیتال آن، ۸۵۰ هزار هدف بالقوه را در طول دو سال اول درگیری‌ها در غزه و لبنان شناسایی کرده است؛ این موضوع مقیاس بی‌سابقه استفاده از هوش مصنوعی در جنگ‌های مدرن را برجسته می‌کند. این رقم در جریان کنفرانس جنگ زمینی که توسط مؤسسه خدمات متحد سلطنتی (RUSI) در لندن برگزار شد، افشا گردید.[1][3][5]

میکی ادلشتاین، معاون اجرایی شرکت البیت سیستمز و سرلشکر ذخیره در نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF)، این داده‌ها را به مخاطبانی ارائه کرد که شامل فرماندهان ارشد نظامی بریتانیا و ناتو بودند. یک اسلاید ارائه که عملیات‌های «پرشتاب» ارتش اسرائیل را تشریح می‌کرد، به تولید ۸۵۰ هزار «هدف اطلاعاتی لحظه‌ای» بین اکتبر ۲۰۲۳ تا پایان ۲۰۲۵ اشاره داشت.[1][5]

سیستم مورد بحث، که به عنوان برنامه ارتش دیجیتال «صیاد» (Tzayad به معنای شکارچی) شناخته می‌شود، برای نقشه‌برداری از میدان نبرد با ردیابی موقعیت یگان‌های خودی در کنار پرسنل، وسایل نقلیه و زیرساخت‌های شناسایی شده دشمن طراحی شده است. این نرم‌افزار با تجمیع جریان‌های عظیمی از داده‌های حسگر، قصد دارد یک تصویر عملیاتی جامع برای تصمیم‌گیری‌های تاکتیکی ارائه دهد.[1][4]

پس از این ارائه، شرکت البیت سیستمز تلاش کرد تا این رقم حیرت‌انگیز را شفاف‌سازی کند. سخنگوی شرکت اظهار داشت که عدد ۸۵۰ هزار نشان‌دهنده «فعالیت تجمیع شده سیستم و داده‌های عملیاتی» پردازش شده توسط نرم‌افزار در تمام جبهه‌ها است، نه شمارش مستقیم اهداف تأیید شده دشمن یا حملات نظامی واقعی.[1][4]

با وجود این شفاف‌سازی، حجم بالای داده‌ها – که به طور متوسط روزانه حدود ۱۰۰۰ هدف بالقوه تولید می‌کند – تحلیلگران نظامی و کارشناسان هدف‌گیری را نگران کرده است. وس برایانت، مشاور ارشد سابق هدف‌گیری در پنتاگون آمریکا، اظهار داشت که ارزیابی کامل خسارات جانبی و خطر غیرنظامیان در چنین مقیاس عظیمی برای اپراتورهای انسانی قطعاً غیرممکن است.[1][2]

برایانت خاطرنشان کرد: «حتی شناسایی دقیق ۵۰ هدف در روز نیز به اندازه کافی دشوار است.» او تأکید کرد که الزامات قانونی و اخلاقی جنگ، ارزیابی دقیق انسانی را طلب می‌کند که الگوریتم‌ها نمی‌توانند جایگزین آن شوند. اتکا به سیستم‌های خودکار در این حجم، سؤالات عمیقی را در مورد انطباق با قوانین بین‌المللی بشردوستانه ایجاد می‌کند.[1][2]

برنامه «صیاد» بخشی از مجموعه گسترده‌تری از ابزارهای هوش مصنوعی است که توسط ارتش اسرائیل مستقر شده‌اند. گزارش‌های قبلی استفاده ارتش از پایگاه‌های داده مبتنی بر هوش مصنوعی، مانند «لاوندر» (Lavender) و «هابسورا» (Habsora به معنای انجیل)، را تشریح کرده‌اند که به طور خاص برای شناسایی سریع شبه‌نظامیان مظنون و توصیه زیرساخت‌ها برای بمباران طراحی شده بودند.[1][6]

بنا بر گزارش‌ها، در مراحل اولیه درگیری غزه، سیستم‌هایی مانند «لاوندر» فهرست‌هایی شامل ده‌ها هزار نفر را بر اساس ارتباطات ظاهری آنها با گروه‌های شبه‌نظامی تولید کردند. افسران اطلاعاتی فاش کردند که بررسی انسانی این اهداف تولید شده توسط هوش مصنوعی گاهی اوقات به تنها ۲۰ ثانیه برای هر توصیه کاهش می‌یافت و عملاً خروجی ماشین به عنوان یک تصمیم انسانی تلقی می‌شد.[1][6]

رسانه‌های منطقه‌ای و مدافعان حقوق بشر به این ارقام به عنوان شواهدی از اتکای سیستمی به الگوریتم‌ها اشاره کرده‌اند که پاسخگویی را مبهم می‌کند. منتقدان استدلال می‌کنند که خودکارسازی «زنجیره کشتار» مستقیماً به تلفات بالای غیرنظامیان و تخریب گسترده زیرساخت‌ها که در مناطق پرجمعیت غزه و جنوب لبنان مشاهده می‌شود، کمک کرده است.[2][6]

در مقابل، پیمانکاران دفاعی استدلال می‌کنند که هوش مصنوعی ابزاری ضروری برای عبور از «مه جنگ» است. طرفداران این سیستم‌ها معتقدند در محیط‌های شهری پیچیده که دشمنان از شبکه‌های زیرزمینی و زیرساخت‌های غیرنظامی استفاده می‌کنند، پردازش سریع داده‌ها برای محافظت از نیروهای خودی و شناسایی تهدیدات زودگذر حیاتی است.[1][4]

افشاگری‌های کنفرانس مؤسسه خدمات متحد سلطنتی (RUSI) تأکید می‌کند که ارتش‌های غربی تا چه حد ادغام این قابلیت‌های نوین را از نزدیک زیر نظر دارند. با حضور فرماندهان ناتو، این ارائه هم به عنوان ویترینی از توانمندی‌های تکنولوژیک و هم پیش‌نمایشی آشکار از عملیات‌های نظامی آینده عمل کرد.[1][5]

در حالی که هوش مصنوعی همچنان سرعت درگیری‌ها را تسریع می‌کند، جامعه بین‌المللی با یک چالش فوری روبرو است. بحث بر سر ۸۵۰ هزار نقطه داده سیستم «صیاد» یک تنش اساسی را نشان می‌دهد: ایجاد تعادل بین تمایل نظامی برای آگاهی کامل از میدان نبرد در مقابل الزام قانونی و اخلاقی قضاوت انسانی در تصمیمات مرگ و زندگی.[1][2][5]