استقبال رسمی رئیس‌جمهور کره جنوبی از اردوغان در سئول؛ خیز آنکارا برای تجارت ۱۵ میلیارد دلاری

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در نخستین سفر رسمی خود به کره جنوبی از سال ۲۰۱۸، روز دوشنبه دوم نوامبر ۲۰۲۶ وارد سئول شد. این سفر چهار روزه به دعوت رسمی لی جائه-میونگ، رئیس‌جمهور کره جنوبی، انجام شده و هدف اصلی آن تعمیق «مشارکت راهبردی» میان دو کشور است. مراسم استقبال رسمی و مذاکرات دوجانبه برای روز سه‌شنبه، سوم نوامبر، برنامه‌ریزی شده است.

در بدو ورود به فرودگاه سئول، پارک جونگ سونگ، وزیر بازرگانی کره جنوبی، به همراه سفیر ترکیه از اردوغان و هیئت همراه وی استقبال کردند. در این سفر مهم دیپلماتیک، مقامات ارشد ترکیه‌ای از جمله هاکان فیدان، وزیر امور خارجه، آلپ‌ارسلان بایراکتار، وزیر انرژی، و یاشار گولر، وزیر دفاع ملی، رئیس‌جمهور را همراهی می‌کنند.

این دیدار رسمی، نخستین ملاقات رودرروی رهبران دو کشور پس از نشست سران ناتو در ماه ژوئیه گذشته است. اردوغان و لی جائه-میونگ در حاشیه آن اجلاس که در آنکارا برگزار شد، توافق کردند که گفتگوهای دوجانبه را در سطح عالی‌تری ادامه دهند. سفر فعلی به سئول، در واقع تحقق همان توافق و فرصتی برای عملیاتی کردن برنامه‌های مشترک است.[1][2]

برهان‌الدین دوران، رئیس مرکز ارتباطات ریاست‌جمهوری ترکیه، پیش از آغاز این سفر برنامه‌های کاری را به طور رسمی تشریح کرد. وی با انتشار بیانیه‌ای در پلتفرم «NSosyal» اعلام نمود که مذاکرات روز سوم نوامبر تمامی ابعاد مشارکت راهبردی میان آنکارا و سئول را پوشش خواهد داد. تبادل نظر درباره مسائل جاری منطقه‌ای و جهانی نیز در دستور کار رهبران قرار دارد.[1]

دوران در خصوص اهداف حقوقی و دیپلماتیک این دیدار رسمی توضیحات بیشتری ارائه داد و بر اهمیت توافقات جدید تاکید کرد. او اظهار داشت: «در طول این سفر، اسناد متعددی نیز با هدف تقویت چارچوب حقوقی روابط دوجانبه به امضا خواهد رسید.» این توافق‌نامه‌ها قرار است مسیر را برای همکاری‌های بلندمدت در حوزه‌های اقتصادی و فناوری هموار کنند.[1][2]

چشم‌انداز تجارت ۱۵ میلیارد دلاری

یکی از محورهای اصلی گفتگوهای سئول، توسعه روابط اقتصادی و افزایش چشمگیر حجم مبادلات تجاری میان دو کشور است. بر اساس آمارهای رسمی، حجم تجارت دوجانبه در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶ به ۸.۷ میلیارد دلار رسیده است. اکنون هر دو دولت هدف‌گذاری کرده‌اند که این رقم را در آینده نزدیک به مرز ۱۵ میلیارد دلار برسانند.[1]

روابط اقتصادی آنکارا و سئول پس از اجرای توافق‌نامه تجارت آزاد در سال ۲۰۱۳، رشد مداومی را تجربه کرده است. در سال ۲۰۲۵، حجم مبادلات تجاری دو کشور رقم ۱۱.۴ میلیارد دلار را ثبت کرد که نسبت به ۱۰.۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴، افزایش قابل‌توجهی نشان می‌دهد. این روند صعودی، مقامات دو کشور را به توسعه بیشتر همکاری‌ها ترغیب کرده است.[2]

با وجود رشد تجارت، تراز تجاری به شدت به نفع کره جنوبی سنگینی می‌کند. اردوغان با اشاره به آمارهای سال ۲۰۲۵ خاطرنشان کرد که صادرات ترکیه به کره جنوبی حدود ۱.۱۴ میلیارد دلار بوده، در حالی که واردات به ۱۰.۲۶ میلیارد دلار رسیده است. این شکاف ۹.۱۲ میلیارد دلاری، چالشی است که آنکارا قصد دارد از طریق جذب سرمایه آن را مدیریت کند.[3]

در بخش صادرات، محصولات دارویی جایگاه ویژه‌ای در سبد تجاری ترکیه به کره جنوبی دارند و بیشترین سهم را به خود اختصاص داده‌اند. در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶، ترکیه معادل ۹۲۰.۳ میلیون دلار کالا به کره جنوبی صادر کرده است. از این میان، ۳۲۱.۸ میلیون دلار مستقیماً به محصولات دارویی و تجهیزات پزشکی اختصاص داشت.[2]

اردوغان پیش از سفر به سئول، از شرکت‌های کره جنوبی برای حضور فعال‌تر در پروژه‌های زیرساختی ترکیه دعوت به عمل آورد. او با اشاره به موقعیت استراتژیک ترکیه در اتصال آسیا و اروپا، سرمایه‌گذاری در شبکه‌های ریلی و مراکز لجستیک را فرصتی طلایی برای شرکت‌های کره‌ای دانست. این رویکرد بخشی از استراتژی کلان ترکیه برای تبدیل شدن به قطب ترانزیت جهانی است.[3]

رئیس‌جمهور ترکیه در پیام خود به سرمایه‌گذاران کره‌ای بر مزیت‌های رقابتی اقتصاد کشورش تاکید کرد. وی اظهار داشت: «ترکیه با زیرساخت‌های تولیدی قدرتمند، نیروی کار ماهر و موقعیت استراتژیک خود، فرصت‌های بی‌نظیری را به سرمایه‌گذاران کره‌ای ارائه می‌دهد.» این دعوت به ویژه شامل پروژه‌های مرتبط با شبکه‌های حمل‌ونقل بین‌المللی می‌شود.[3]

مذاکرات هسته‌ای و پروژه سینوپ

همکاری در زمینه انرژی هسته‌ای، یکی از مهم‌ترین و راهبردی‌ترین بخش‌های سفر اردوغان به سئول محسوب می‌شود. ترکیه در حال برنامه‌ریزی برای احداث دومین نیروگاه هسته‌ای خود در منطقه سینوپ، واقع در سواحل دریای سیاه است. سئول به عنوان یکی از پیشگامان فناوری هسته‌ای، گزینه اصلی آنکارا برای مشارکت در این پروژه عظیم به شمار می‌رود.[3]

اردوغان در مصاحبه‌ای کتبی با خبرگزاری یونهاپ کره جنوبی، بر اهمیت این همکاری دوجانبه در حوزه انرژی پاک تاکید کرد. وی اظهار داشت: «ما جمهوری کره را به عنوان یک همکار بالقوه و بزرگ در این ابتکار عمل در نظر می‌گیریم.» با این حال، او تصریح کرد که تصمیم‌گیری نهایی به شرایط تامین مالی و هزینه‌های تولید برق بستگی خواهد داشت.[3]

مذاکرات فعلی بر پایه تفاهم‌نامه‌ای استوار است که پیش‌تر میان شرکت دولتی برق کره (KEPCO) و شرکت دولتی انرژی هسته‌ای ترکیه به امضا رسیده بود. این تفاهم‌نامه حوزه‌هایی نظیر ارزیابی سایت، صدور مجوزها، تامین مالی و مدل‌های کسب‌وکار را در بر می‌گیرد. سایت سینوپ در آوریل ۲۰۲۴ تاییدیه نظارتی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را دریافت کرده است.[3]

اگرچه کره جنوبی شریک پیشتاز در پروژه سینوپ به نظر می‌رسد، اما آنکارا گزینه‌های دیگر را نیز روی میز نگه داشته است. اردوغان تایید کرد که گفتگوهایی با سایر کشورها نیز در جریان است تا بهترین شرایط اقتصادی برای ترکیه تضمین شود. پیش از این در سال ۲۰۱۳، یک کنسرسیوم ژاپنی برای این پروژه انتخاب شده بود که به سرانجام نرسید.[3]

توسعه همکاری‌های دفاعی و فناوری

علاوه بر اقتصاد و انرژی، صنایع دفاعی و فناوری‌های پیشرفته نیز در کانون توجه رهبران دو کشور قرار دارد. حضور یاشار گولر، وزیر دفاع ملی ترکیه در این سفر، نشان‌دهنده عزم آنکارا برای تعمیق روابط نظامی با سئول است. کره جنوبی در سال‌های اخیر به یکی از تامین‌کنندگان مهم فناوری‌های نظامی برای پروژه‌های دفاعی ترکیه تبدیل شده است.[2]

این سفر در چارچوب سیاست کلان ترکیه موسوم به «استراتژی کشورهای دوردست» ارزیابی می‌شود. بر اساس این دکترین، آنکارا تلاش می‌کند تا شرکای اقتصادی و راهبردی خود را در سطح جهانی متنوع سازد. تمرکز بر منطقه آسیا و اقیانوسیه، به ویژه قدرت‌های صنعتی مانند کره جنوبی، گامی اساسی در جهت کاهش وابستگی به بازارهای سنتی است.[2]

با پایان یافتن مذاکرات رسمی در روز سوم نوامبر، انتظار می‌رود چندین قرارداد همکاری جامع میان وزرای دو کشور به امضا برسد. موفقیت این سفر می‌تواند نقطه عطفی در روابط دوجانبه باشد و مسیر را برای اجرای پروژه‌های مشترک در بازارهای ثالث هموار کند. نتایج این دیدارها، چشم‌انداز مشارکت راهبردی آنکارا و سئول را تا پایان دهه جاری ترسیم خواهد کرد.[2]