قرارداد بی‌سابقه ۲۰ ساله و ۱۹ میلیارد دلاری شرکت «آنتروپیک» برای مرکز داده هوش مصنوعی در کنتاکی

اشتهای سیری‌ناپذیر صنعت هوش مصنوعی برای زیرساخت‌های فیزیکی، روز دوشنبه با امضای یک قرارداد اجاره ۲۰ ساله به ارزش ۱۹ میلیارد دلار توسط شرکت «آنتروپیک» (Anthropic) برای یک پردیس مرکز داده عظیم در حومه کنتاکی، به یک نقطه عطف تاریخی رسید. این توافق با شرکت توسعه‌دهنده زیرساخت «تراوولف» (TeraWulf)، یک تأسیسات اختصاصی و هدفمند را در «هاوزویل»، شهری کوچک در امتداد رودخانه اوهایو، برای خالق مدل‌های هوش مصنوعی «کلود» فراهم می‌کند. این قرارداد یکی از بزرگترین قراردادهای اجاره مرکز داده تک‌مستأجر است که تاکنون علنی شده و دهه‌ها ظرفیت محاسباتی را برای یکی از باارزش‌ترین استارتاپ‌های هوش مصنوعی جهان تضمین می‌کند. برای «تراوولف»، یک شرکت سهامی عام که اخیراً از استخراج رمزارز به میزبانی هوش مصنوعی تغییر مسیر داده است، این قرارداد جریان درآمد بلندمدت خیره‌کننده‌ای را تضمین کرده و بلافاصله سهام آن را در معاملات پیش از بازار بیش از ۱۶ درصد افزایش داد.[1][3][5]

مقیاس محض پردیس برنامه‌ریزی شده «جاستیفاید دیتاپاور» (Justified DataPower) نشان‌دهنده ردپای فیزیکی سرسام‌آوری است که برای آموزش و عملیاتی کردن هوش مصنوعی پیشرو مورد نیاز است. پس از عملیاتی شدن کامل، این تأسیسات ۴۰۱ مگاوات بار فناوری اطلاعات حیاتی را در خود جای خواهد داد. برای درک بهتر این رقم، ۴۰۱ مگاوات تقریباً معادل برق مداومی است که برای تأمین انرژی ۳۰۰,۰۰۰ خانه آمریکایی لازم است. تضمین این حجم از برق در یک مکان واحد به گلوگاه اصلی صنعت هوش مصنوعی تبدیل شده است، زیرا شبکه برق در مراکز سنتی داده برای همگام شدن با رشد تصاعدی محاسبات با عملکرد بالا دچار مشکل است.[3][5]

برای دور زدن زمان‌های انتظار چند ساله که معمولاً با ساخت خطوط انتقال برق هوایی جدید همراه است، «تراوولف» به دنبال زیرساخت‌های صنعتی سنگین موجود گشت که قبلاً مشکل اتصال به شبکه برق را حل کرده بودند. مرکز داده جدید در زمینی به مساحت ۷۵۰ هکتار در حال ساخت است که قبلاً میزبان یک کارخانه ذوب آلومینیوم عظیم متعلق به «سنتری آلومینیوم» (Century Aluminum) بود. این تأسیسات ذوب، که در سال ۲۰۲۲ به دلیل تغییر اقتصاد جهانی آلومینیوم از کار افتاد، یک دارایی بسیار ارزشمند و آماده از خود به جای گذاشت: یک پست برق فعال، چندین خط انتقال ولتاژ بالا، و یک اتصال مستقیم و با ظرفیت بالا به شبکه برق منطقه‌ای. «تراوولف» با خرید این ملک راکد به قیمت ۲۰۰ میلیون دلار در فوریه ۲۰۲۶، عملاً صف اتصال به شبکه را که در حال حاضر پروژه‌های توسعه هوش مصنوعی را در سراسر کشور به تأخیر می‌اندازد، رد کرد.[1][2][4][5]

جدول زمانی پردیس «هاوزویل» نشان‌دهنده فوریت مسابقه تسلیحاتی هوش مصنوعی است. «تراوولف» انتظار دارد اولین بخش از ظرفیت محاسباتی را در نیمه دوم سال ۲۰۲۷ آنلاین کند و این تأسیسات تا اوایل سال ۲۰۲۸ به ظرفیت کامل ۴۰۱ مگاواتی خود برسد. تعهدات مالی «آنتروپیک» تحت این قرارداد اجاره توسط اعتبار درجه سرمایه‌گذاری پشتیبانی می‌شود و امنیت مالی لازم را برای «تراوولف» جهت تأمین مالی تلاش‌های ساخت و ساز عظیم فراهم می‌کند. این توافق همچنین شامل دو گزینه تمدید متوالی پنج ساله است، به این معنی که حضور «آنتروپیک» در سایت کنتاکی می‌تواند در نهایت به یک تعهد ۳۰ ساله گسترش یابد.[3][4]

تبدیل یک کارخانه ذوب آلومینیوم راکد به یک مرکز پیشرفته هوش مصنوعی نیازمند هزینه سرمایه‌ای بسیار زیادی است. «تراوولف» در ارائه‌های شرکتی خود اعلام کرده است که انتظار دارد بین ۳ تا ۴ میلیارد دلار برای ساخت کامل پردیس «جاستیفاید دیتاپاور» سرمایه‌گذاری کند. در حالی که این رقم قابل توجه است، اما کمتر از یک پنجم درآمد قراردادی ۱۹ میلیارد دلاری است که شرکت انتظار دارد در طول عمر اجاره از «آنتروپیک» دریافت کند. برای تمرکز کامل منابع خود بر روی این ابرپروژه کاملاً تحت مالکیت، «تراوولف» همزمان فروش ۵۰.۱ درصد سهام خود در یک سرمایه‌گذاری مشترک مرکز داده جداگانه در تگزاس را به شریک خود، «فلویداستک» (FluidStack)، به مبلغ تقریبی ۵۳۰ میلیون دلار اعلام کرد.[2][3][4]

قرارداد اجاره «آنتروپیک» به عنوان تأیید نهایی برای گروه رو به رشدی از شرکت‌های «نئوکلود» (ابر نوین) عمل می‌کند—ارائه‌دهندگان زیرساختی مانند «تراوولف»، «کورویو» (CoreWeave) و «آیرن» (IREN) که به سرعت در حال تغییر کاربری دارایی‌های برق خود برای خدمت به رونق هوش مصنوعی هستند. «تراوولف» در ابتدا مدل کسب و کار خود را حول محور استخراج بیت‌کوین بنا نهاده بود، صنعتی که آن هم به مقادیر زیادی برق نیاز دارد اما بازدهی بسیار نوسانی دارد. این شرکت با تغییر مسیر به سمت زیرساخت هوش مصنوعی، نوسانات غیرقابل پیش‌بینی بازار رمزارزها را با جریان‌های درآمدی پایدار و بلندمدت که توسط توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی با پشتوانه مالی قوی و جویای دسترسی تضمین‌شده به قدرت محاسباتی فراهم می‌شود، معاوضه می‌کند.[1][7]

عملیاتی کردن ۴۰۱ مگاوات سرور هوش مصنوعی مقدار فوق‌العاده‌ای انرژی حرارتی تولید می‌کند که یک چالش مهندسی مهم را به وجود می‌آورد. مراکز داده سنتی اغلب میلیون‌ها گالن آب محلی را برای خنک کردن تجهیزات خود مصرف می‌کنند، رویه‌ای که در مناطق مستعد خشکسالی واکنش‌های منفی زیست‌محیطی را برانگیخته است. برای کاهش این تأثیر، تأسیسات «هاوزویل» از یک سیستم خنک‌کننده مایع حلقه بسته استفاده خواهد کرد که به طور خاص برای دفع گرمای شدید تولید شده توسط واحدهای پردازش گرافیکی متراکم طراحی شده است. به گفته «تراوولف»، این سیستم به طور مداوم از مخازن محلی آب نمی‌کشد، بلکه همان مایع خنک‌کننده را به طور نامحدود بازیافت می‌کند.[2]

مکانیسم این سیستم حلقه بسته متکی بر یک مخلوط خنک‌کننده تخصصی متشکل از آب و پروپیلن گلیکول است، ترکیبی غیرسمی که اغلب به عنوان افزودنی غذایی استفاده می‌شود. این مایع به طور مداوم از طریق ساختارهایی شبیه کمد که مستقیماً پشت قفسه‌های سرور قرار دارند، به گردش در می‌آید و در آنجا گرمای خروجی از شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی را جذب می‌کند. سپس پمپ‌های صنعتی مایع خنک‌کننده گرم شده را به خارج از ساختمان مرکز داده منتقل می‌کنند، جایی که مجموعه‌ای از فن‌های عظیم به تابش گرمای به دام افتاده در جو کمک می‌کنند. پس از خنک شدن، مایع به قفسه‌های سرور باز می‌گردد و چرخه مدیریت حرارتی بدون نیاز به مصرف آب تازه تکرار می‌شود.[2]

برای «آنتروپیک»، تضمین یک تأسیسات اختصاصی با ظرفیت نیم گیگاوات، یک ضرورت استراتژیک در رقابت شدید به سوی هوش عمومی مصنوعی است. آموزش نسل‌های متوالی مدل‌های پیشرو—مانند سری شاخص «کلود» این شرکت—با هر تکرار، به طور تصاعدی به قدرت محاسباتی بیشتری نیاز دارد. «آنتروپیک» با تثبیت یک قرارداد اجاره ۲۰ ساله، تضمین می‌کند که خط لوله تحقیق و توسعه آن به دلیل کمبود زیرساخت فیزیکی دچار گلوگاه نخواهد شد و شرکت را از کمبودهای شدید مرکز داده که در حال حاضر برخی از توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی را مجبور به به تأخیر انداختن نقشه‌های راه محصول خود می‌کند، مصون می‌دارد.[1][7]

قرارداد کنتاکی در لحظه‌ای رخ می‌دهد که اصطکاک فزاینده‌ای بین صنعت هوش مصنوعی و جوامع محلی در مراکز فناوری تثبیت شده وجود دارد. تنها چند روز قبل از اعلامیه «آنتروپیک»، شرکت «کیو تی اس دیتا سنترز» (QTS Data Centers) متعلق به بلک‌استون، یک پردیس پیشنهادی عظیم در ویرجینیا را پس از سال‌ها مخالفت شدید محلی بر سر سر و صدا، مصرف برق و کاربری زمین، رها کرد. از آنجایی که کریدورهای سنتی مراکز داده مانند ویرجینیای شمالی با کمبود برق در دسترس و حسن نیت سیاسی مواجه می‌شوند، توسعه‌دهندگان زیرساخت هوش مصنوعی به طور فزاینده‌ای به قلب آمریکا روی آورده‌اند و به دنبال برق بلااستفاده در سایت‌های صنعتی سابق هستند که در آنجا توسعه در مقیاس بزرگ به جای مقاومت، مورد استقبال قرار می‌گیرد.[6]

پیامدهای اقتصادی برای «هاوزویل» عمیق است. این شهر که جمعیتی در حدود ۱۰۰۰ نفر دارد، زمانی که کارخانه ذوب «سنتری آلومینیوم» از کار افتاد و صدها شغل صنعتی با درآمد بالا را با خود برد، ضربه اقتصادی قابل توجهی متحمل شد. ورود یک پروژه زیرساختی با فناوری پیشرفته به ارزش ۴ میلیارد دلار، نویدبخش احیای پایه مالیاتی محلی و ایجاد موج جدیدی از اشتغال تخصصی است و یادگار تولیدات سنگین قرن بیستم را به یک گره حیاتی در اقتصاد دیجیتال قرن بیست و یکم تبدیل می‌کند.[1]

در حالی که پوسته فیزیکی و سیستم‌های تحویل برق اکنون تضمین شده‌اند، سخت‌افزار محاسباتی دقیقی که پردیس «جاستیفاید دیتاپاور» را پر خواهد کرد، همچنان یک راز محفوظ باقی مانده است. «آنتروپیک» برای آموزش مدل‌های خود به شدت به شتاب‌دهنده‌های استاندارد صنعتی «ان‌ویدیا» (Nvidia) متکی است، اما این توسعه‌دهنده هوش مصنوعی همچنین در حال بررسی سیلیکون‌های جایگزین برای کاهش وابستگی خود به یک تأمین‌کننده واحد است. شایعات اخیر صنعتی حاکی از آن است که «آنتروپیک» ممکن است با «سامسونگ الکترونیکس» (Samsung Electronics) برای تولید شتاب‌دهنده‌های استنتاج سفارشی همکاری کند، و این سؤال را باز می‌گذارد که در نهایت تراشه‌های چه کسی ۴۰۱ مگاوات برق کنتاکی را مصرف خواهند کرد.[2]

در نهایت، طول بی‌سابقه قرارداد اجاره نشان‌دهنده یک تغییر عمیق در نحوه نگرش بخش فناوری به آینده هوش مصنوعی است. یک تعهد ۲۰ ساله در صنعت نرم‌افزاری که به سرعت در حال حرکت است و چرخه‌های محصول در آن با ماه‌ها اندازه‌گیری می‌شوند، به منزله ابدیت است. «آنتروپیک» و «تراوولف» با امضای قراردادی که تا اواخر دهه ۲۰۴۰ ادامه می‌یابد، شرط می‌بندند که نیازهای عظیم انرژی مدل‌های زبان بزرگ یک مرحله موقت آموزش اولیه نیست، بلکه یک لایه دائمی و بنیادی از اقتصاد جهانی آینده است.[7]