ایران طرح ۷ روزه برای بازگشایی تنگه هرمز و از سرگیری مذاکرات را به آمریکا ارائه کرد

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، از ارائه یک طرح فشرده هفت‌روزه به ایالات متحده برای پایان دادن به بن‌بست کنونی خبر داد. بر اساس این طرح، در صورت پذیرش شروط تهران از سوی واشنگتن، تنگه هرمز که یکی از حیاتی‌ترین آبراه‌های انرژی جهان است، بازگشایی خواهد شد و مذاکرات مستقیم بر سر برنامه هسته‌ای ایران از سر گرفته می‌شود.

عراقچی در جمع خبرنگاران با تأکید بر آمادگی تهران گفت: «مهلت هفت‌روزه از زمانی آغاز می‌شود که ایالات متحده این برنامه را بپذیرد. اگر این اتفاق فردا رخ دهد، اجرای برنامه از همان زمان آغاز خواهد شد.»[1]

این پیشنهاد که در هفته پایانی سپتامبر ۲۰۲۶ از طریق واسطه‌ها به مقامات آمریکایی منتقل شده است، در واقع نسخه تسریع‌شده‌ای از توافقات پیشین است. به گفته وزیر امور خارجه ایران، اقدامات درخواستی از آمریکا موضوع جدیدی نیست و پیش‌تر در چارچوب یادداشت تفاهم ماه ژوئن مورد توافق قرار گرفته است. هدف از این طرح فشرده، عبور از موانع بوروکراتیک و دستیابی به یک چارچوب اجرایی سریع برای کاهش تنش‌ها عنوان شده است.

بر اساس جزئیات منتشر شده از این طرح، در چهار تا پنج روز نخست، ایالات متحده باید اقدامات خاصی از جمله لغو محاصره دریایی و بازگرداندن معافیت‌های تحریمی را انجام دهد. در صورت اجرای دقیق این تعهدات از سوی واشنگتن، در روز ششم، ایران مسیرهای امن جدیدی را برای عبور کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز باز خواهد کرد و جریان عادی کشتیرانی در این منطقه استراتژیک از سر گرفته می‌شود.[1]

در نهایت، در روز هفتم این طرح، مذاکرات رسمی میان ایران و آمریکا بر سر آینده برنامه هسته‌ای غیرنظامی ایران آغاز خواهد شد. تسریع این روند نشان‌دهنده تمایل تهران برای رسیدن به یک چارچوب مشخص در کوتاه‌ترین زمان ممکن است. مقامات ایرانی تأکید دارند که اگر جدیت لازم از سوی طرف آمریکایی وجود داشته باشد، تمام مقدمات برای اجرای این طرح و بازگشایی تنگه هرمز آماده است.[1]

با این وجود، اجرای این طرح نیازمند اراده سیاسی در واشنگتن است. بر اساس گزارش‌های بازتاب‌یافته در رسانه‌های داخلی از جمله روزنامه دنیای اقتصاد به نقل از رسانه‌های آمریکایی، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در ابتدا پیشنهاد آتش‌بس هفت‌روزه و بازگشایی تنگه هرمز را رد کرده است. این در حالی است که مذاکرات در سطح کارشناسی همچنان در جریان است و تهران تأکید دارد که تا زمان پذیرش کامل شروط، تنگه هرمز بازگشایی نخواهد شد.

تداوم ناامنی در این منطقه استراتژیک، نگرانی‌های گسترده‌ای را در سطح بین‌المللی برانگیخته است. بر اساس گزارش آفتاب نیوز، نیروهای مسلح عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در چارچوب «توافقنامه دفاع مشترک مکه» نشست اضطراری در ریاض برگزار کرده‌اند تا درباره تحولات امنیتی و تهدیدات فزاینده در منطقه گفتگو کنند. این تحرکات نشان‌دهنده حساسیت بالای کشورهای همسایه نسبت به امنیت خطوط مواصلاتی انرژی است.[1]

در داخل ایران، رویکرد دولت بر تنش‌زدایی و استفاده حداکثری از ظرفیت‌های دیپلماتیک متمرکز است. ارائه این طرح هفت‌روزه نشان می‌دهد که تیم دیپلماسی ایران، با وجود فشارهای فزاینده اقتصادی و نظامی، همچنان به دنبال یافتن راهکارهای عملی و زمان‌بندی‌شده برای خروج از بن‌بست فعلی است و توپ را به زمین واشنگتن انداخته است.[1]

موفقیت این طرح هفت‌روزه نه تنها می‌تواند به ثبات بازارهای جهانی انرژی کمک کند، بلکه با لغو تحریم‌های نفتی، تأثیر مستقیمی بر کاهش تورم و بهبود شرایط اقتصاد داخلی ایران خواهد داشت. در روزهای آینده، واکنش رسمی و نهایی کاخ سفید به این پیشنهاد، مشخص خواهد کرد که آیا خاورمیانه به سمت یک آرامش نسبی حرکت می‌کند یا وارد مرحله جدیدی از تقابلات خواهد شد.[1]