رفتن به محتوای اصلی
سانسورساترا· 4 دقیقه مطالعه· در سرگرمی

توقف پخش سریال «سرخ و سیاه» آیدا پناهنده در ادامه موج ممیزی‌های شبکه نمایش خانگی

پخش قسمت ششم سریال «سرخ و سیاه» به کارگردانی آیدا پناهنده در شبکه نمایش خانگی متوقف شد. این اتفاق در پی اعمال ممیزی‌های جدید از سوی ساترا و در ادامه توقیف چندین اثر دیگر در هفته‌های اخیر رخ داده است.

به قلم تارا نوری

این خبر را به اشتراک بگذارید

گوش‌ دهید

موج جدید محدودیت‌ها در شبکه نمایش خانگی ایران، این بار گریبان‌گیر یکی از آثار پرمخاطب پلتفرم‌های داخلی شده است. پخش قسمت ششم سریال «سرخ و سیاه» به کارگردانی آیدا پناهنده در موعد مقرر متوقف شد و این مجموعه نمایشی به فهرست بلند آثار توقیفی پیوست.[1][2]

بر اساس گزارش‌های منتشر شده در روز جمعه ۲۹ آبان ۱۴۰۵، توقف پخش این سریال در پی اعمال ممیزی‌های گسترده از سوی سازمان تنظیم مقررات رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر (ساترا) صورت گرفته است. این نهاد نظارتی پیش‌تر نیز از سازندگان این اثر شکایت کرده بود.[1]

خبرگزاری هرانا در گزارش خود تایید کرده است که انتشار این مجموعه نمایشی به دلیل اعمال سانسور و ممیزی‌های جدید متوقف شده است. این توقف در حالی رخ می‌دهد که مخاطبان در انتظار تماشای ادامه داستان در قسمت ششم بودند و پلتفرم پخش‌کننده نیز توضیحات دقیقی ارائه نداده است.[2]

موج توقیف‌ها در یک هفته

توقف «سرخ و سیاه» تنها مورد از برخوردهای نظارتی در روزهای اخیر نیست. پیش از این اثر، پخش سریال‌های دیگری همچون «یل»، «گنگستر» و «صحنه» نیز با موانع مشابهی روبرو شده و از دسترس مخاطبان خارج شده بودند.[1]

پایگاه خبری اخبار روز با اشاره به این روند، از احتمال توقیف کامل چهارمین اثر نمایش خانگی در کمتر از یک هفته خبر داده است. این حجم از توقیف‌ها در یک بازه زمانی کوتاه، نگرانی‌های جدی را در میان فعالان صنعت سینما و تلویزیون ایجاد کرده است.[1]

ساترا به عنوان نهاد زیرمجموعه سازمان صدا و سیما، در سال‌های اخیر نظارت سخت‌گیرانه‌ای بر تولیدات شبکه نمایش خانگی اعمال کرده است. مدیران این سازمان معتقدند که محتوای آثار باید با چارچوب‌های فرهنگی و قوانین رسمی کشور همخوانی کامل داشته باشد.[3]

تصویرسازی: مخاطبان پلتفرم‌های داخلی با توقف ناگهانی سریال‌های مورد علاقه خود مواجه شده‌اند.

در مقابل، سازندگان آثار نمایشی و پلتفرم‌های پخش آنلاین تاکید دارند که این ممیزی‌های سلیقه‌ای، علاوه بر آسیب به ساختار هنری آثار، باعث ریزش مخاطب و هدایت آن‌ها به سمت شبکه‌های ماهواره‌ای غیرمجاز می‌شود. آن‌ها خواستار شفافیت بیشتر در تدوین آیین‌نامه‌های نظارتی هستند.[4]

چالش‌های حقوقی و مالی

شکایت پیشین ساترا از آیدا پناهنده، کارگردان «سرخ و سیاه»، نشان‌دهنده عمق اختلافات میان نهادهای نظارتی و خالقان آثار هنری است. این پرونده‌های حقوقی معمولا روند تولید و پخش را با تاخیرهای طولانی و خسارت‌های مالی مواجه می‌کنند.[1]

تولید یک سریال در شبکه نمایش خانگی نیازمند سرمایه‌گذاری ده‌ها میلیارد تومانی است. توقف ناگهانی پخش، بازگشت سرمایه را به خطر انداخته و امنیت شغلی صدها نفر از عوامل تولید، از بازیگران تا تکنسین‌های پشت صحنه را به طور مستقیم تهدید می‌کند.[4]

یکی از تهیه‌کنندگان فعال در این حوزه که نخواست نامش فاش شود، پیش‌تر اعلام کرده بود که «بلاتکلیفی در دریافت مجوزهای پخش، بزرگترین مانع بر سر راه جذب سرمایه‌گذاران خصوصی در صنعت سرگرمی ایران است و ریسک تولید را به شدت افزایش می‌دهد.»[4]

با وجود این فشارها، پلتفرم‌های پخش آنلاین در سال‌های گذشته توانسته بودند سهم قابل توجهی از بازار سرگرمی خانواده‌های ایرانی را به خود اختصاص دهند. آمارهای غیررسمی نشان می‌دهد که میلیون‌ها کاربر فعال روزانه از این سرویس‌ها برای تماشای فیلم و سریال استفاده می‌کنند.[4]

واکنش‌ها به سانسور فزاینده

توقف پخش «سرخ و سیاه» واکنش‌های گسترده‌ای را در شبکه‌های اجتماعی به همراه داشته است. بسیاری از کاربران با انتقاد از رویکرد ساترا، این اقدامات را محدودکننده حق انتخاب فرهنگی شهروندان توصیف کرده و خواستار پاسخگویی مسئولان فرهنگی شده‌اند.[4]

تصویرسازی: اعمال ممیزی‌های گسترده، روند داستان‌پردازی و تولید آثار نمایشی را با چالش‌های جدی روبرو کرده است.

منتقدان هنری نیز بر این باورند که ممیزی‌های سخت‌گیرانه باعث افت کیفیت داستان‌پردازی و کلیشه‌ای شدن روایت‌ها می‌شود. به گفته آن‌ها، نویسندگان ناچارند برای عبور از سد سانسور، از طرح موضوعات مهم اجتماعی و چالش‌برانگیز خودداری کنند.[4]

در سوی دیگر، رسانه‌های نزدیک به نهادهای حاکمیتی از رویکرد ساترا دفاع کرده و بر لزوم پالایش محتوای شبکه نمایش خانگی تاکید دارند. آن‌ها معتقدند که برخی از این سریال‌ها مروج سبک زندگی غربی و ناهنجاری‌های اجتماعی هستند و باید کنترل شوند.[3]

بخش خبری ۲۰:۳۰ صدا و سیما اخیرا در گزارشی با اشاره به لغو مجوز برخی آثار، از عبارت «آثار ناپاک» استفاده کرده و داشتن محتوای متناسب با خانواده‌های ایرانی را شرط اصلی صدور مجوز پخش برای پلتفرم‌های آنلاین دانسته است.[3]

آینده مبهم نمایش خانگی

با توجه به روند فعلی، آینده فعالیت پلتفرم‌های نمایش خانگی در ایران در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. مشخص نیست که آیا سازندگان «سرخ و سیاه» حاضر به اعمال تغییرات درخواستی ساترا خواهند شد یا این سریال برای همیشه در آرشیو توقیفی‌ها باقی می‌ماند.[4]

با توجه به روند فعلی، آینده فعالیت پلتفرم‌های نمایش خانگی در ایران در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

تجربه نشان داده است که در بسیاری از موارد، مذاکرات میان پلتفرم‌ها و نهادهای نظارتی به سانسور بخش‌های مهمی از داستان و پخش نسخه‌های اصلاح‌شده منجر می‌شود؛ نسخه‌هایی که اغلب مورد رضایت خالقان اثر و مخاطبان پیگیر سریال نیستند.[4]

تداوم این کشمکش‌ها می‌تواند به تضعیف یکی از معدود صنایع فرهنگی سودآور در ایران منجر شود. صنعتی که در صورت برخورداری از فضای آزادتر، پتانسیل بالایی برای رقابت در بازارهای منطقه‌ای و جذب مخاطبان فارسی‌زبان در کشورهای همسایه و سراسر جهان دارد.[4]

نکات کلیدی

  • پخش قسمت ششم سریال «سرخ و سیاه» به کارگردانی آیدا پناهنده در شبکه نمایش خانگی متوقف شد.
  • این توقف در پی اعمال ممیزی‌های جدید از سوی سازمان تنظیم مقررات رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر (ساترا) صورت گرفته است.
  • در یک هفته گذشته، پخش سه سریال دیگر نیز در پلتفرم‌های داخلی متوقف شده بود.
  • افزایش محدودیت‌ها نگرانی‌هایی را درباره آینده سرمایه‌گذاری خصوصی در صنعت سرگرمی ایران ایجاد کرده است.

آنچه نمی‌دانیم

  • مشخص نیست که آیا سازندگان سریال حاضر به اعمال تغییرات درخواستی ساترا خواهند شد یا خیر.
  • دلیل دقیق و جزئیات سکانس‌های مورد مناقشه در قسمت ششم سریال به صورت رسمی اعلام نشده است.
سازندگان و پلتفرم‌ها 40%نهادهای نظارتی 40%مخاطبان و منتقدان 20%
سازندگان و پلتفرم‌ها
معتقدند ممیزی‌های سلیقه‌ای به صنعت سرگرمی و سرمایه‌گذاری خصوصی آسیب جدی وارد می‌کند.
نهادهای نظارتی
بر لزوم انطباق محتوای سریال‌ها با قوانین رسمی و حفظ چارچوب‌های فرهنگی خانواده‌ها تاکید دارند.
مخاطبان و منتقدان
خواهان حق انتخاب آزادانه برای تماشای آثار هنری بدون دخالت و سانسور دولتی هستند.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • سرمایه‌گذاران خصوصی پلتفرم‌ها
  • نویسندگان فیلم‌نامه‌های توقیف‌شده

منابع

پوشش منابع

4 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

سازندگان و پلتفرم‌ها 40%نهادهای نظارتی 40%مخاطبان و منتقدان 20%
  1. [1]Akhbar-Roozسازندگان و پلتفرم‌ها

    هفته توقیف در نمایش خانگی؛ «سرخ و سیاه» هم از پخش بازماند

    مطالعه در Akhbar-Rooz →
  2. [2]HRANAسازندگان و پلتفرم‌ها

    انتشار سریال «سرخ و سیاه» در پی اعمال سانسور و ممیزی متوقف شد

    مطالعه در HRANA →
  3. [3]Wikipediaنهادهای نظارتی

    سازمان تنظیم مقررات رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر

    مطالعه در Wikipedia →
  4. [4]تیم سردبیری کوهستانمخاطبان و منتقدان

    تحلیل تیم سردبیری کوهستان

    مطالعه در تیم سردبیری کوهستان →
گوش‌ دهید

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار سرگرمی با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.