کشته شدن یک فرمانده بسیج زنان و یک مأمور پلیس در حملات مسلحانه مهرستان

در روز چهارشنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۵، شهرستان مهرستان در جنوب شرقی استان سیستان و بلوچستان شاهد دو حمله مسلحانه مرگبار بود. در این حوادث، یک فرمانده محلی بسیج زنان و یک مأمور نیروی انتظامی هدف قرار گرفته و جان باختند.[1][2]

شهرستان مرزی مهرستان که در ۴۵۷ کیلومتری جنوب شرق زاهدان واقع شده، یکی از مناطق حساس استان به شمار می‌رود. این منطقه در ماه‌های اخیر به یکی از کانون‌های اصلی تنش‌های امنیتی و درگیری میان نیروهای دولتی و گروه‌های مسلح تبدیل شده است.[3][6]

جزئیات حمله به گشت انتظامی

نخستین حادثه زمانی رخ داد که یک خودروی گشت نیروی انتظامی در حال انجام مأموریت بود. افراد مسلح ناشناس در یک کمین از پیش طراحی شده، این خودرو را هدف آتش سنگین خود قرار دادند.[1][4]

به گزارش مرکز اطلاع‌رسانی پلیس، مأموران حاضر در خودرو بلافاصله در برابر این حمله ایستادگی کرده و با مهاجمان درگیر شدند. این تبادل آتش برای دقایقی در منطقه ادامه یافت و فضای شهر را ملتهب کرد.[1][6]

در جریان این درگیری شدید، گروهبان یکم محمدعلی شهریاری، از نیروهای کادر فراجا، هدف گلوله قرار گرفت و به شدت مجروح شد. همکارانش او را به سرعت برای دریافت خدمات درمانی اورژانسی به نزدیک‌ترین مرکز درمانی انتقال دادند.[4][5]

با وجود تلاش‌های کادر درمان، شدت جراحات وارده به حدی بود که این مأمور جوان جان خود را از دست داد. مهاجمان مسلح نیز با استفاده از شرایط منطقه، پیش از رسیدن نیروهای کمکی از صحنه متواری شدند.[1][3]

ترور هدفمند فرمانده بسیج زنان

در حادثه‌ای جداگانه اما تقریباً همزمان در همان روز، یک مقام ارشد محلی دیگر نیز هدف ترور قرار گرفت. افسانه عقیلا، فرمانده حوزه بسیج خواهران «شهیده افضل» شهرستان مهرستان، در یک حمله مسلحانه و غافلگیرانه جان باخت.[2]

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، این فرمانده ۳۲ ساله و مادر چهار فرزند، بیش از ۱۵ سال در نهاد بسیج فعالیت داشت. تمرکز اصلی او بر آموزش‌های فرهنگی و مذهبی زنان و دختران در این شهرستان مرزی بود.[2]

مهاجمان مسلح، این فرمانده بسیج را دقیقاً در مقابل منزل شخصی‌اش هدف قرار داده و به گلوله بستند. این ترور هدفمند و برنامه‌ریزی شده، نشان‌دهنده سطح بالای نفوذ اطلاعاتی مهاجمان و شناسایی دقیق زمان تردد و محل سکونت مقامات محلی است.[2]

ترور یک فرمانده زن در این سطح، واکنش شدید مقامات نظامی استان را به همراه داشت. سردار احمد شفائی، فرمانده سپاه سلمان سیستان و بلوچستان، با صدور پیامی رسمی این اقدام را به شدت محکوم کرد.[2]

وی در این پیام با لحنی هشدارآمیز تأکید کرد: «جنایت تروریست‌های مزدور و هتک حرمت بانوی بسیجی بی‌پاسخ نخواهد ماند و عاملان و آمران آن به زودی با پیامدهای قاطع اقدامات جنایتکارانه خود مواجه خواهند شد.»[2]

سردار شفائی در ادامه بیانیه خود افزود: «این جنایت ددمنشانه نشانه‌ای آشکار از قساوت دشمنانی است که حتی به زنان خدمتگزار مردم نیز رحم نمی‌کنند و با این اقدامات، ارزش‌های والای جامعه و کرامت انسانی را زیر پا می‌گذارند.»[2]

موج جدید ناامنی در جنوب شرق

این دو حمله مرگبار در مهرستان، تنها بخشی از یک موج گسترده‌تر ناامنی در سیستان و بلوچستان است. در هفته‌های اخیر، پاسگاه‌ها و خودروهای نظامی متعددی در شهرهای مختلف این استان هدف حملات مشابه قرار گرفته‌اند.[3][6]

تنها چند روز پیش از حوادث مهرستان، یک مقام ارشد دیگر نیز در مرکز استان کشته شد. در روز ۱۷ مهر ۱۴۰۵، نصرت افتخاری، معاون فرهنگی و اجتماعی فرماندهی انتظامی سیستان و بلوچستان، بر اثر انفجار یک بمب کنار جاده‌ای در محور چشمه زیارت زاهدان جان باخت.[1][2]

کشته شدن دو زن دارای مسئولیت‌های امنیتی و فرهنگی در کمتر از یک هفته، الگوی جدیدی از حملات را نشان می‌دهد. به نظر می‌رسد مهاجمان اکنون تمرکز خود را بر روی چهره‌های اجتماعی و فرهنگی نهادهای نظامی نیز قرار داده‌اند.[2]

رسانه‌های رسمی و مقامات ارشد جمهوری اسلامی، این سلسله حملات را به گروه‌های تروریستی وابسته به کشورهای خارجی نسبت می‌دهند. خبرگزاری‌های دولتی در گزارش‌های متعدد خود، مهاجمان را به عنوان «مزدوران وابسته به آمریکا و رژیم صهیونیستی» توصیف کرده‌اند.[1][2]

با این وجود، تاکنون هیچ گروه مسلح محلی یا سازمان شناخته‌شده‌ای به طور رسمی مسئولیت این دو حمله خاص در مهرستان را بر عهده نگرفته است. در گذشته، گروه‌هایی مانند جیش‌العدل مسئولیت بسیاری از حملات مشابه را پذیرفته بودند.[4][5]

تدابیر امنیتی و واکنش نهادها

در پی وقوع این حوادث تلخ، تدابیر امنیتی در سطح شهرستان مهرستان و تمامی مسیرهای مواصلاتی منتهی به آن به شدت افزایش یافته است. نیروهای کمکی ویژه به منطقه اعزام شده و ایست‌بازرسی‌های متعددی در ورودی‌ها و خروجی‌های شهر مستقر شده‌اند.[3][6]

مقامات انتظامی اعلام کرده‌اند که تیم‌های تخصصی پلیس آگاهی و نهادهای اطلاعاتی، تحقیقات گسترده‌ای را آغاز کرده‌اند. هدف اصلی این عملیات، ردیابی مسیر فرار مهاجمان و شناسایی مخفیگاه‌های احتمالی آنان در مناطق صعب‌العبور کوهستانی است.[1][4]

افزایش این دست حملات، چالش‌های جدی پیش روی دستگاه‌های امنیتی برای حفظ ثبات در جنوب شرقی کشور را برجسته می‌کند. موفقیت در دستگیری عاملان این حوادث، آزمونی مهم برای بازگرداندن احساس امنیت به ساکنان این مناطق مرزی خواهد بود.[5][6]

ترور چهره‌های محلی که سال‌ها در میان مردم حضور داشته‌اند، تأثیرات روانی عمیقی بر ساکنان بومی می‌گذارد. ایجاد فضای رعب و وحشت در شهرهای کوچک مرزی، می‌تواند مشارکت‌های اجتماعی و فعالیت‌های نهادهای مدنی را با کندی مواجه کند.[2]

ریشه‌های ساختاری بحران

بسیاری از تحلیلگران مستقل معتقدند که ریشه‌های این ناامنی‌های مستمر تنها به دخالت‌های خارجی محدود نمی‌شود. توسعه‌نیافتگی تاریخی اقتصاد، نرخ بالای بیکاری جوانان و مشکلات گسترده معیشتی در سیستان و بلوچستان، بستر بسیار مناسبی برای سربازگیری گروه‌های مسلح فراهم کرده است.[3]

دولت مرکزی بارها وعده داده است که با اجرای طرح‌های توسعه‌ای، زیرساخت‌های این استان را بهبود بخشد. با این حال، تداوم درگیری‌های مسلحانه و ناامنی، مانع بزرگی بر سر راه جذب سرمایه‌گذاری و اجرای پروژه‌های عمرانی محسوب می‌شود.[6]

در نهایت، سرنوشت امنیت در سیستان و بلوچستان به ترکیبی از اقدامات قاطع نظامی و راهکارهای توسعه‌محور گره خورده است. تا زمانی که ریشه‌های ساختاری بحران حل نشود، احتمال تکرار چنین حوادث تلخی در مناطق مرزی همچنان پابرجا خواهد بود.[4][5]