ممنوعیت استفاده زنان از پیست روباز دوومیدانی ورزشگاه کشوری تهران از اول آبان

مدیریت مجموعه ورزشی شهید کشوری در تهران با انتشار اطلاعیه‌ای رسمی اعلام کرده است که از تاریخ اول آبان ۱۴۰۵، زنان عضو این مجموعه دیگر اجازه استفاده از پیست روباز دوومیدانی را نخواهند داشت. این تصمیم به معنای محرومیت کامل زنان از فضای باز این ورزشگاه است.[1][2]

بر اساس این اطلاعیه جدید، زنان ورزشکار از این پس تنها مجاز به استفاده از سالن سرپوشیده دوومیدانی این مجموعه خواهند بود. این محدودیت در حالی اعمال می‌شود که تمرین در فضای باز برای بسیاری از رشته‌های دوومیدانی یک ضرورت حرفه‌ای و غیرقابل جایگزین محسوب می‌شود.[1][2]

این اقدام به عنوان گامی دیگر در راستای تشدید سیاست‌های تفکیک جنسیتی در فضاهای عمومی و ورزشی ایران ارزیابی می‌شود. محدود کردن زنان به فضاهای سرپوشیده، علاوه بر کاهش کیفیت تمرینات، دسترسی آن‌ها را به هوای آزاد و نور خورشید در حین فعالیت بدنی سلب می‌کند.[3]

اهمیت ورزشگاه کشوری برای دوومیدانی‌کاران

مجموعه ورزشی کشوری یکی از معدود پایگاه‌های استاندارد و مجهز برای تمرینات دوومیدانی در پایتخت به شمار می‌رود. سال‌هاست که بسیاری از دوندگان حرفه‌ای و آماتور زن و مرد، برنامه‌های آماده‌سازی خود را در پیست تارتان این ورزشگاه دنبال می‌کنند.[3]

برای دوندگان استقامت و نیمه‌استقامت، تمرین در سالن‌های سرپوشیده به دلیل محدودیت فضا و مسیرهای کوتاه دایره‌ای، به هیچ وجه نمی‌تواند جایگزین مناسبی برای پیست‌های استاندارد ۴۰۰ متری روباز باشد. این تغییر محیط می‌تواند به افت محسوس رکوردهای ورزشکاران زن منجر شود.[3]

علاوه بر این، تهویه نامناسب و فضای بسته سالن‌ها در مقایسه با فضای باز، شرایط تمرینی طاقت‌فرسایی را برای ورزشکارانی که نیازمند اکسیژن‌گیری بالا در تمرینات هوازی هستند، ایجاد می‌کند. این موضوع مستقیماً بر سلامت جسمانی و بازدهی فنی آن‌ها تأثیر منفی می‌گذارد.[3]

بسیاری از مربیان ورزشی معتقدند که اجرای چنین محدودیت‌هایی، انگیزه نسل جوان را برای ورود به عرصه ورزش قهرمانی کاهش می‌دهد. وقتی زیرساخت‌های اولیه از نیمی از جامعه دریغ شود، توسعه و پیشرفت در سطح بین‌المللی به هدفی دست‌نیافتنی تبدیل خواهد شد.[3]

روند فزاینده تفکیک جنسیتی در فضاهای ورزشی

تصمیم اخیر مدیریت ورزشگاه کشوری، یک اتفاق مجزا و بی‌سابقه نیست، بلکه در امتداد زنجیره‌ای از محدودیت‌های سیستماتیک علیه ورزش زنان در ایران قرار دارد. در سال‌های گذشته نیز شاهد ممنوعیت‌های مشابهی در سایر رشته‌ها و اماکن ورزشی بوده‌ایم.[1][3]

سیاست‌گذاران دولتی همواره تلاش کرده‌اند تا با ایجاد فضاهای کاملاً تفکیک‌شده، حضور زنان در عرصه‌های ورزشی را با استانداردهای عقیدتی خود همسو کنند. با این حال، کمبود بودجه و زیرساخت‌های لازم باعث شده تا این تفکیک غالباً به معنای حذف زنان از امکانات موجود باشد.[3]

در بسیاری از موارد، به جای ساخت مجموعه‌های ورزشی اختصاصی و استاندارد برای زنان، صرفاً ساعات استفاده از اماکن فعلی محدود شده یا مانند مورد ورزشگاه کشوری، زنان به بخش‌های کم‌برخوردارتر و سرپوشیده مجموعه‌ها تبعید شده‌اند.[2][3]

این رویکرد حذفی، نه تنها با شعارهای رسمی مبنی بر حمایت از سلامت و نشاط زنان در تضاد است، بلکه در عمل به حاشیه‌راندن سیستماتیک زنان از عرصه عمومی و فعالیت‌های اجتماعی سالم منجر می‌شود.[3]

واکنش‌ها به تصمیمات محدودکننده

انتشار خبر ممنوعیت حضور زنان در پیست روباز کشوری، موجی از انتقادات را در میان فعالان مدنی، ورزشکاران و کاربران شبکه‌های اجتماعی به همراه داشته است. بسیاری این اقدام را مصداق بارز تبعیض جنسیتی و نقض حقوق اولیه شهروندی می‌دانند.[1][2]

ورزشکاران زن که همواره با کمبود امکانات، نبود حامیان مالی و محدودیت‌های پوششی در میادین بین‌المللی دست و پنجه نرم می‌کنند، اکنون باید دغدغه از دست دادن همین حداقل فضاهای تمرینی در داخل کشور را نیز به مشکلات خود اضافه کنند.[3]

برخی از ناظران اجتماعی بر این باورند که چنین تصمیماتی، فراتر از حوزه ورزش، پیامدهای روانی مخربی بر جامعه زنان دارد. احساس طردشدگی و شهروند درجه دوم بودن، از جمله آسیب‌های پنهانی است که این گونه سیاست‌های محدودکننده به همراه می‌آورند.[3]

در مقابل، نهادهای تصمیم‌گیرنده معمولاً این محدودیت‌ها را با عناوینی چون حفظ شئونات اسلامی و ایجاد محیطی امن‌تر برای بانوان توجیه می‌کنند. اما منتقدان می‌پرسند که چگونه محروم کردن زنان از هوای آزاد و فضای استاندارد می‌تواند به نفع سلامت و امنیت آن‌ها باشد.[3]

آینده مبهم ورزش قهرمانی زنان

با اجرایی شدن این ممنوعیت از ابتدای آبان ماه، آینده حرفه‌ای بسیاری از دوندگان زن تهرانی در هاله‌ای از ابهام قرار می‌گیرد. یافتن پیست روباز جایگزین که هم استاندارد باشد و هم به زنان خدمات ارائه دهد، در شرایط فعلی پایتخت بسیار دشوار است.[1][3]

این وضعیت می‌تواند به مهاجرت ورزشی نخبگان، کناره‌گیری زودهنگام استعدادها و در نهایت افت شدید جایگاه دوومیدانی زنان ایران در رقابت‌های آسیایی و جهانی منجر شود؛ پیامدی که جبران آن نیازمند سال‌ها زمان و سرمایه‌گذاری خواهد بود.[3]

در نهایت، داستان پیست روباز ورزشگاه کشوری نمادی از تقابل مستمر میان میل به پیشرفت و حضور اجتماعی زنان ایرانی از یک سو، و سیاست‌های محدودکننده و تفکیک‌گرایانه از سوی دیگر است؛ تقابلی که همچنان قربانی می‌گیرد و مسیر توسعه را ناهموار می‌سازد.[3]