رفتن به محتوای اصلی
بحران انسانینوار غزه· 7 دقیقه مطالعه· در اخبار و سیاست

باران‌های سیل‌آسا اردوگاه‌های چادری غزه را زیر آب برد و ده‌ها هزار نفر را آواره‌تر کرد

طوفان‌های شدید مدیترانه‌ای پناه‌گاه‌های موقت را در سراسر نوار غزه به زیر آب برده و ده‌ها هزار آواره فلسطینی را هم‌زمان با افت دمای هوا و فرارسیدن زمستان، بدون کمترین سرپناه رها کرده است.

به قلم آوا شیرازی

این خبر را به اشتراک بگذارید

گوش‌ دهید

ورود یک سامانه بارشی قدرتمند مدیترانه‌ای به نوار غزه، اردوگاه‌های چادری گسترده آوارگان را در آب غرق کرده و ده‌ها هزار فلسطینی بی‌خانمان را در شرایطی فاجعه‌بار قرار داده است. بارش‌های سنگین که از اواخر هفته گذشته آغاز شد، پناه‌گاه‌های شکننده‌ای را که با ورقه‌های پلاستیکی و چوب‌های جمع‌آوری‌شده برپا شده بودند، در هم کوبید.[1][2]

بسیاری از خانواده‌ها در حالی بیدار شدند که سیلاب چادرهای آن‌ها را فرا گرفته بود و ناچار شدند معدود وسایل باقی‌مانده خود را رها کنند. باران‌های سیل‌آسا زمین‌های شنی مناطق ساحلی را به باتلاق‌هایی از گل‌ولای تبدیل کرده و تردد و دسترسی به خدمات اولیه را به حداقل رسانده است.[2][3]

یکی از ساکنان اردوگاهی در مرکز غزه می‌گوید: «آب از همه‌جا هجوم آورد، تشک‌ها و همان اندک آذوقه‌ای را که برایمان مانده بود نابود کرد.» از دست رفتن ناگهانی سرپناه خشک، فشار طاقت‌فرسای جدیدی بر جمعیتی تحمیل کرده است که طی ماه‌های گذشته بارها مجبور به جابه‌جایی و آوارگی مجدد شده‌اند.[2]

مقامات محلی و نیروهای امدادی گزارش می‌دهند که حجم عظیم بارندگی، سامانه‌های زهکشی به‌شدت آسیب‌دیده منطقه را به‌کلی از کار انداخته است. در پی تخریب گسترده زیرساخت‌های شهری بر اثر جنگ، هیچ امکانی برای پمپاژ و هدایت آب‌های راکد به بیرون از این اردوگاه‌های متراکم وجود ندارد.[1][3]

سازمان ملل متحد و نهادهای وابسته برآورد می‌کنند که طوفان‌های اخیر مستقیماً زندگی دست‌کم ۵۰ هزار نفر از ساکنان این اردوگاه‌ها را مختل کرده است. با افت چشمگیر دمای شبانه در این باریکه ساحلی، بسیاری از این خانواده‌ها اکنون در برابر سرمای استخوان‌سوز کاملاً بی‌دفاع مانده‌اند.[3]

فروپاشی زیرساخت‌ها خطرات بهداشتی را تشدید می‌کند

تجمع آب‌های راکد و آلوده، تهدیدی فوری و مهلک برای سلامت عمومی پناهندگان ایجاد کرده است. کادر درمانی مستقر در غزه هشدار می‌دهند که این شرایط زمینه را برای طغیان و انتشار سریع بیماری‌های منتقله از آب، از جمله وبا و اسهال خونی حاد، به‌شدت مهیا ساخته است.[1][3]

تصویرسازی: نبود سازوکار زهکشی موجب تجمع آب‌های آلوده شده و زنگ خطر بهداشت عمومی را به صدا درآورده است.

تاسیسات بهداشتی موقت که پیش از این نیز فراتر از ظرفیت خود به کار گرفته می‌شدند، سرریز کرده و پسماندهای انسانی وارد معابر و فضای زیست اردوگاه‌ها شده است. ترکیب فاضلاب با سیلاب، محیطی آلوده و بیماری‌زا به وجود آورده که هزاران کودک ناچارند روزانه از میان آن عبور کنند.[2][3]

یک مقام درمانی محلی هشدار داد: «ما با جهش نگران‌کننده‌ای در موارد ابتلا به عفونت‌های تنفسی و بیماری‌های پوستی روبه‌رو هستیم که مستقیماً از زندگی در این محیط مرطوب و آلوده ناشی می‌شود.» فقدان آب سالم برای شست‌وشو، رعایت حداقل بهداشت فردی را ناممکن کرده و به شیوع امراض دامن زده است.[1][2]

پایگاه‌های امداد پزشکی درون اردوگاه‌ها نیز با ورود آب و تخریب بسته‌های دارویی حیاتی، به‌سختی قادر به ارائه خدمات هستند. سازمان جهانی بهداشت بارها نسبت به شکنندگی ساختار درمان غزه هشدار داده بود؛ سازوکاری که اکنون در آستانه فروپاشی مضاعف قرار گرفته است.[3]

امدادگران در تلاش‌اند بسته‌های بهداشتی و قرص‌های تصفیه آب توزیع کنند، اما طغیان آب و باتلاقی شدن معابر، امکان جابه‌جایی را از خودروهای امدادی گرفته است. گل‌ولای سنگین و آوار، شریان‌های دسترسی به چادرها را مسدود کرده و ارسال کمک‌های فوری درمانی را با تأخیر مواجه ساخته است.[2][3]

تنگناهای تدارکاتی مانع از امدادرسانی اضطراری است

نهادهای بین‌المللی بشردوستانه خواستار ورود فوری تجهیزات تاب‌آوری در برابر سرما، از جمله برزنت‌های ضدآب مقاوم، پتوهای ضخیم و زیراندازهای عایق هستند. با این حال، محدودیت‌های شدید در پایانه‌های مرزی و موانع تدارکاتی، مانع ورود حجم کافی از این اقلام حیاتی به داخل غزه می‌شود.[1][3]

ذخایر اقلام امدادی اضطراری موجود در غزه برای پاسخ به این حجم گسترده از ویرانی به‌هیچ‌وجه کافی نیست. آژانس‌های امدادرسان تأکید می‌کنند که انبارها پیش از آغاز باران‌های ماه نوامبر تهی شده بودند و گزینه‌های چندانی برای توزیع فوری ندارند.[3]

یک هماهنگ‌کننده امور بشردوستانه تأکید کرد: «ما فوراً به هزاران چادر ضدآب نیازمندیم، اما زنجیره تأمین تنها با بخشی ناچیز از سرعت لازم در حرکت است.» ممنوعیت و دشواری انتقال مصالح اولیه ساختمانی، حتی امکان بازسازی و تقویت چادرهای فعلی را نیز سلب کرده است.[1][3]

خانواده‌های آواره عمدتاً به حال خود رها شده‌اند و برای مهار آب، پسماندها، لاشه‌های بتن و نخاله‌ها را در اطراف چادرهایشان جمع‌آوری می‌کنند. آن‌ها با کیسه‌های ماسه، سنگ و خرده‌سنگ می‌کوشند مسیر سیلاب را تغییر دهند تا مانع از ورود آب به بستر خواب فرزندانشان شوند.[2]

تصویرسازی: خانواده‌های بی‌خانمان ناچارند برای حفاظت از پناه‌گاه‌های شکننده خود در برابر سیلاب، به ضایعات و نخاله‌ها متوسل شوند.

در همین حال، بهای اقلام بنیادین در بازارهای محلی به شکل سرسام‌آوری افزایش یافته و خرید روکش‌های نایلونی ضخیم برای اکثریت قریب‌به‌اتفاق مردم غیرممکن شده است. قیمت یک ورقه پلاستیک ساده اکنون از کل بودجه خوراک هفتگی یک خانواده فراتر رفته و آن‌ها را ناچار به تحمل چکه مدام باران کرده است.[1][2]

نبرد روزمره برای یافتن سرپناهی خشک

زندگی روزمره در این کمپ‌ها به تلاشی فرساینده برای مقاومت در برابر رطوبت مداوم خلاصه شده است. زنان و کودکان ساعت‌ها با سطل‌های پلاستیکی و قابلمه‌های کوچک آب را از کف چادرها بیرون می‌ریزند، اما ادامه بارش دوباره همه‌چیز را غرق در آب می‌کند.[2][3]

روشن نگه داشتن آتش برای پخت همان جیره‌های غذایی ناچیز، در هوای بارانی و هیزم‌های خیس تقریباً ناممکن است. دود غلیظ و گزنده‌ای که از سوختن چوب‌های مرطوب بلند می‌شود، فضای بسته چادرها را پر کرده و مشکلات حاد تنفسی ساکنان را تشدید می‌کند.[2]

مادری دارای چهار فرزند با استیصال می‌گوید: «فرزندانم سه شبانه‌روز است نخوابیده‌اند، چون حتی یک نقطه خشک پیدا نمی‌شود که بتوانند دراز بکشند.» ضربات روانی ناشی از سرمای ممتد و بی‌خوابی، فشار روحی آوارگی را به نقطه‌ای تحمل‌ناپذیر رسانده است.[2][3]

کلاس‌های درس و مراکز آموزشی موقت که درون چادرهای بزرگ‌تر برپا شده بودند، به دلیل نفوذ سیلاب تعطیل شده‌اند. فضاهای آموزشی نیز مانند چادرهای مسکونی در برابر باران تاب نیاوردند و کودکان را از همان روزنه‌های محدود یادگیری نیز محروم کردند.[1][3]

معتمدان و نیروهای مردمی در اردوگاه‌ها اقدام به تشکیل گروه‌های داوطلب برای حفر جوی‌های ابتدایی آب کرده‌اند، اما کمبود ابزار کارآمد مانع از پیشرفت آن‌هاست. حفر زمین‌های گلی با وسایل دستی و بدون ماشین‌آلات سنگین، تأثیر چندانی در مهار سیلاب‌های گسترده ندارد.[2][3]

زمستان پیش‌رو تهدیدی برای ویرانی بیشتر

هواشناسی پیش‌بینی می‌کند این سامانه تنها سرآغاز یک زمستان سرد و پربارش در سواحل مدیترانه است. داده‌های اقلیمی نشان می‌دهد که تکرار چنین بارش‌های سهمگینی در هفته‌های پیش‌رو امری حتمی خواهد بود.[1]

طوفان و بادهای شدید ساختار چادرهای مستقر را دچار فرسودگی عمیق کرده و آن‌ها را در برابر بارندگی‌های بعدی به‌شدت نفوذپذیر ساخته است. کارشناسان امور انسانی هشدار می‌دهند که در صورت عدم مداخله فوری، کل ساختار سکونت موقت در غزه از هم خواهد پاشید.[1][3]

تصویرسازی: آسیب شدید آب به مراکز توزیع کمک‌ها و پست‌های امدادی، عملیات بشردوستانه را با اختلال اساسی مواجه کرده است.

دیپلمات‌های بین‌المللی خواستار برچیده شدن موانع ورود تجهیزات زمستانی به غزه هستند تا از وقوع مرگ‌ومیر گسترده بر اثر سرما و قرار گرفتن در معرض مخاطرات محیطی جلوگیری شود؛ گفت‌وگوهایی که در سایه منازعات پیچیده سیاسی بدون نتیجه ملموس باقی مانده‌اند.[3]

آژانس امدادرسانی و کاریابی برای آوارگان فلسطینی (آنروا) بار دیگر از جامعه جهانی درخواست بودجه اضطراری برای مقابله با سرمای زمستان کرده است. این نهاد گوشزد کرده که بدون تزریق فوری منابع مالی و اقلام امدادی، امکان نجات جان غیرنظامیان آسیب‌پذیر وجود ندارد.[1][3]

هفته‌های آینده آزمونی حیاتی خواهد بود که نشان می‌دهد آیا امکان مقاوم‌سازی حداقلی این اردوگاه‌ها در برابر زمستان وجود دارد یا خیر. تا زمان رسیدن به راه‌حلی پایدار، ده‌ها هزار انسان در فضای باز چشم‌انتظار بارش‌های بعدی روزگار می‌گذرانند.[2][3]

آسیب‌پذیری مناطق ساحلی خسارات را دوچندان کرده است

موقعیت جغرافیایی این سکونتگاه‌ها در امتداد نوار ساحلی، هیچ مانع طبیعی در برابر بادهای گزنده دریایی باقی نگذاشته است. نبود سازه‌های مستحکم سبب شده طوفان مستقیماً پلاستیک‌ها و برزنت‌های نازک چادرها را پاره کند.[1][2]

موقعیت جغرافیایی این سکونتگاه‌ها در امتداد نوار ساحلی، هیچ مانع طبیعی در برابر بادهای گزنده دریایی باقی نگذاشته است.

یکی از سالخوردگان اردوگاه در میان چادرهای ازهم‌گسیخته می‌گوید: «از بمباران‌ها جان سالم به در بردیم تا در باران غرق شویم.» این کلمات بازتاب ناامیدی عمیق آوارگانی است که در برابر وخامت فزاینده اوضاع، خود را از یاد رفته می‌بینند.[2][3]

با فروکش کردن مقطعی آب در بخش‌هایی از اردوگاه‌ها، لایه‌ای ضخیم از لجن آلوده بر جای مانده که خشک شدن آن هفته‌ها زمان می‌برد. تمرکز اصلی نهادهای امدادی اکنون باید بر پیشگیری از بحران‌های ثانویه ناشی از بیماری‌ها و بیماری‌های مرتبط با سرما پیش از ورود موج اصلی سرمای زمستان قرار گیرد.[1][3]

نکات کلیدی

  • طوفان‌های مدیترانه‌ای اردوگاه‌های چادری گسترده در سراسر غزه را به زیر آب برده و پناه‌گاه‌های موقت را نابود کرده‌اند.
  • ده‌ها هزار آواره هم‌زمان با آغاز سرمای زمستان، آخرین لایه محافظتی و سرپناه اولیه خود را از دست داده‌اند.
  • سازمان‌های بهداشتی هشدار می‌دهند که آب‌های راکد و طغیان فاضلاب، شیوع بیماری‌های واگیردار را تشدید می‌کند.
  • زیرساخت‌های تخلیه آب که در جریان درگیری‌ها منهدم شده‌اند، قادر به هدایت و خروج سیلاب نیستند.

آنچه نمی‌دانیم

  • سرعت نهادهای امدادرسان در رساندن چادرهای جدید و اقلام ضدآب به مناطق آسیب‌دیده چقدر خواهد بود.
  • شمار دقیق افرادی که مستقیماً در پی سیلاب اخیر به بیماری‌های واگیردار مبتلا شده‌اند.
  • آیا پیش از فرارسیدن سامانه طوفانی بعدی، راه‌حل‌های موقت برای تخلیه و هدایت آب اجرایی می‌شود یا خیر.
  • ارزیابی جامع خسارت‌ها به دلیل محدودیت شدید دسترسی و دشواری پوشش میدانی در سراسر اردوگاه‌ها هنوز امکان‌پذیر نبوده است.
سازمان‌های امدادرسان 45%آوارگان فلسطینی 40%مدیریت محلی غزه 15%
سازمان‌های امدادرسان
بر این باورند که برای جلوگیری از تلفات گسترده ناشی از سرمازدگی و بیماری، دسترسی فوری و بدون مانع به تجهیزات زمستانی ضرورتی قطعی و حیاتی است.
آوارگان فلسطینی
بر فشار روانی و جسمانی کمرشکن زندگی در میان گل‌ولای و شرایط غیربهداشتی تأکید دارند و خواستار راهکارهای عملی فوری برای نجات از سرما هستند.
مدیریت محلی غزه
تخریب گسترده زیرساخت‌های شهری را عامل اصلی آب‌گرفتگی می‌دانند و معتقدند مهار این حجم از سیلاب بدون ماشین‌آلات سنگین غیرممکن است.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • مقامات نظامی اسرائیل ناظر بر گذرگاه‌های ورودی
  • مقامات مرزبانی مصر در گذرگاه رفح

منابع

پوشش منابع

3 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

سازمان‌های امدادرسان 45%آوارگان فلسطینی 40%مدیریت محلی غزه 15%
  1. [1]The Times of Israelمدیریت محلی غزه

    Rain floods tens of thousands of tents in Gaza as storms hit Mediterranean coast

    مطالعه در The Times of Israel →
  2. [2]Al Jazeeraآوارگان فلسطینی

    Photos: Heavy rains leave tens of thousands without shelter in Gaza

    مطالعه در Al Jazeera →
  3. [3]CNAمدیریت محلی غزه

    Heavy rains leave tens of thousands without shelter in Gaza

    مطالعه در CNA →
گوش‌ دهید

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار اخبار و سیاست با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.