تصمیم جدید وادا: داروهای کاهش وزن GLP-1 در سال ۲۰۲۷ ممنوع نیستند، قوانین کانابینوئیدها تغییر کرد

از یک سو، پزشکان پزشکی ورزشی و مربیان استقامتی استدلال می‌کنند که آگونیست‌های گیرنده GLP-1 مانند سماگلوتاید (semaglutide) با بهینه‌سازی مصنوعی نسبت قدرت به وزن ورزشکار، یک مزیت ناعادلانه و متمایز ایجاد می‌کنند. از سوی دیگر، حامیان پزشکی و ورزشکارانی که از این داروها برای شرایط متابولیک خود استفاده می‌کنند، معتقدند که ممنوعیت یک درمان بهداشتی رایج صرفاً بر اساس سوءاستفاده‌های ورزشی تئوریک، بیماران واقعی را به ناحق مجازات می‌کند.[1][4][5]

آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ (WADA) رسماً این تصمیم را به تعویق انداخته است. در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶، کمیته اجرایی وادا لیست ممنوعه سال ۲۰۲۷ را تصویب کرد و تأیید نمود که داروهای GLP-1، از جمله اوزمپیک (Ozempic)، ویگووی (Wegovy) و مونجارو (Mounjaro)، برای سال آینده ممنوع نخواهند بود.[2][3]

در عوض، این داروها در برنامه نظارتی وادا باقی خواهند ماند. سماگلوتاید از سال ۲۰۲۴ تحت نظارت بوده و تیرزپاتاید (tirzepatide) در سال ۲۰۲۶ به این لیست اضافه شد. این وضعیت به مقامات ضد دوپینگ اجازه می‌دهد تا الگوهای مصرف را از طریق آزمایش ادرار و خون ردیابی کنند، بدون اینکه ورزشکارانی که تستشان مثبت می‌شود با محرومیت مواجه شوند.[1][4]

برای انتقال یک ماده از برنامه نظارتی به لیست ممنوعه، وادا نیازمند آن است که ماده مورد نظر حداقل دو مورد از سه معیار زیر را داشته باشد: عملکرد ورزشی را افزایش دهد، خطری برای سلامت ورزشکار ایجاد کند، یا «روح ورزش» را نقض کند.[1][4]

پروفسور اولیویه رابین (Olivier Rabin)، مدیر ارشد علوم و پزشکی وادا، در این باره می‌گوید: «گروه مشورتی متخصصان لیست ممنوعه و کمیته اجرایی، وضعیت آگونیست‌های گیرنده GLP-1 را با دقت بررسی کردند. با این حال، در این مرحله شواهد کافی در دست نیست تا با اطمینان نتیجه بگیریم که این مواد معیارهای لازم برای قرار گرفتن در لیست ممنوعه را دارند.»[3][4]

البته این آژانس روند فعلی را نادیده نمی‌گیرد. یک نظرسنجی در سال ۲۰۲۶ توسط دانشگاه لافبورو (Loughborough University) از ۱۱۴ پزشک ورزشی در ۳۸ کشور نشان داد که ۱۲ درصد آن‌ها از مصرف داروهای GLP-1 توسط ورزشکاران بدون نیاز پزشکی خاص آگاه بودند. علاوه بر این، ۴۴ درصد از شرکت‌کنندگان در نظرسنجی از ممنوعیت نهایی این داروها در ورزش حمایت کردند.[1]

برای جمع‌آوری داده‌های قطعی، وادا در حال حاضر یک مطالعه علمی مرتبط با ورزش را در دست اجرا دارد و مطالعه دوم را نیز برای اندازه‌گیری اثرات فیزیولوژیکی آگونیست‌های GLP-1 بر روی ورزشکاران سالم آغاز کرده است. تا زمانی که نتایج این تحقیقات مشخص نشود، این داروها در ورزش‌های استقامتی مانند دوچرخه‌سواری و دویدن - جایی که کاهش وزن بدون از دست دادن قدرت عضلانی بسیار وسوسه‌انگیز است - در یک منطقه خاکستری قانونی باقی می‌مانند.[1][3][4]

فراتر از داروهای کاهش وزن، لیست ممنوعه ۲۰۲۷ شفاف‌سازی مهمی را در مورد کانابینوئیدها ارائه می‌دهد. وادا ممنوعیت کلی و پیشین خود در مورد تمام کانابینوئیدها را به یک ممنوعیت خاص‌تر تغییر می‌دهد که تمرکز آن بر دلتا-۹-تتراهیدروکانابینول (THC) و ترکیباتی با اثرات مشابه THC است.[3]

این محدودسازی قانونی به این معناست که ورزشکاران دیگر به دلیل مصرف محصولات غیر روان‌گردان دانه شاهدانه یا روغن‌های کانابیدیول (CBD) بدون THC که ممکن است حاوی مقادیر ناچیزی از سایر کانابینوئیدهای فرعی باشند، با مسئولیت‌های سخت‌گیرانه مواجه نخواهند شد. این به‌روزرسانی، تلاش‌های آموزشی را ساده‌تر کرده و از ورزشکارانی که از مشتقات قانونی شاهدانه برای ریکاوری استفاده می‌کنند محافظت می‌کند، در حالی که ممنوعیت مصرف حشیش روان‌گردان در حین مسابقات همچنان پابرجاست.[3]

لیست ممنوعه ۲۰۲۷ به طور رسمی از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ اجرایی خواهد شد. در حال حاضر، ورزشکارانی که از داروهای GLP-1 استفاده می‌کنند می‌توانند بدون نیاز به معافیت مصرف درمانی (TUE) در مسابقات شرکت کنند، اگرچه مقامات وادا همچنان هشدار می‌دهند که از مصرف این داروهای متابولیک قوی بدون نظارت مستقیم پزشکی خودداری شود.[1][3][5]