رفتن به محتوای اصلی
جشنواره قاهرهمرتضی علیزاده· 3 دقیقه مطالعه· در سرگرمی

حضور فیلم «مادرزاد» ساخته مرتضی علیزاده در جشنواره قاهره؛ روایتی ملتهب از زنان زندانی

فیلم سینمایی «مادرزاد» به کارگردانی مرتضی علیزاده، در نخستین نمایش جهانی خود در بخش مسابقه بین‌الملل چهل‌وهفتمین جشنواره فیلم قاهره به روی پرده رفت. این درام اجتماعی داستان چالش‌برانگیز زنی محکوم به اعدام را روایت می‌کند.

به قلم تارا نوری

این خبر را به اشتراک بگذارید

گوش‌ دهید

فیلم سینمایی «مادرزاد» (Inherited) به کارگردانی مرتضی علیزاده، تازه‌ترین نماینده سینمای ایران در عرصه جهانی است که در بخش مسابقه بین‌الملل چهل‌وهفتمین جشنواره فیلم قاهره به نمایش درآمد. این جشنواره که از معتبرترین رویدادهای سینمایی خاورمیانه (رده الف) به شمار می‌رود، از ۱۱ تا ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ در پایتخت مصر برگزار شد.[1][2]

این اثر دومین ساخته بلند مرتضی علیزاده پس از فیلم پرمخاطب «بی‌بدن» است. علیزاده در «مادرزاد» نیز به سراغ یک درام اجتماعی و ملتهب رفته و این بار بحرانی زنانه را در کانون روایت خود قرار داده است. مینا ساداتی، پانته‌آ پناهی‌ها، پدرام شریفی و صابر ابر بازیگران اصلی این فیلم هستند.

روایتی از تلاش برای بقا

داستان فیلم حول محور زنی به نام مینا می‌چرخد که به اتهام قتل به اعدام محکوم شده است. او در روزهای پایانی منتهی به اجرای حکم، متوجه می‌شود که تنها راه قانونی برای به تعویق انداختن اعدام به مدت سه سال، باردار شدن است. این موضوع او را در مسیر تصمیمی دشوار قرار می‌دهد.[1]

فیلم با صحنه‌ای پرتنش در دادگاه آغاز می‌شود؛ جایی که مادر مقتول از قاضی تقاضای اجرای بی‌درنگ قصاص دارد. در ادامه، دوربین به درون زندان می‌رود و تلاش‌های مینا برای استفاده از اتاق‌های ملاقات شرعی را به تصویر می‌کشد. او تصمیم می‌گیرد به عقد موقت مردی جوان درآید تا جان خود را بخرد.[1]

جشنواره بین‌المللی فیلم قاهره، میزبان نخستین نمایش جهانی ساخته جدید مرتضی علیزاده بود.

به نوشته منتقد شبکه ایران اینترنشنال درباره شخصیت اصلی داستان: «این زن که به جرم رابطه با یک مرد و کشتن همسر قانونی او به زندان افتاده، در ابتدا می‌تواند یادآور پرونده‌های واقعی باشد، اما با جلو رفتن وقایع، شباهت‌ها ناپدید می‌شوند.»[1]

منتقدان حاضر در جشنواره، فضاسازی فیلم را ترکیبی از رئالیسم اجتماعی و تعلیق‌های ملودراماتیک توصیف کرده‌اند. فیلمساز تلاش کرده تا با نمایش جزئیاتی از درون زندان زنان، تماشاگر را با تناقض‌های اخلاقیِ به دنیا آوردن یک نوزاد برای نجات جان یک انسان دیگر درگیر کند. سکانس التماس زن برای تست بارداری، نقطه اوج تعلیق است.[1]

سابقه سینمای ایران در قاهره

حضور «مادرزاد» در میان ۱۲ فیلم بخش مسابقه اصلی برای تصاحب جایزه «هرم طلایی»، یادآور سابقه طولانی سینمای ایران در این رویداد است. پیش از انقلاب، بهرام بیضایی در این جشنواره درخشیده بود و در سال ۲۰۱۴ نیز فیلم «ملبورن» توانست جایزه اصلی هرم طلایی را برای ایران به ارمغان بیاورد.[2]

جشنواره قاهره که از سال ۱۹۷۶ میلادی آغاز به کار کرده، تنها جشنواره رقابتی رده الف در منطقه خاورمیانه است. پذیرفته شدن یک فیلم درام یک ساعت و ۳۹ دقیقه‌ای از ایران در این رویداد، نشان‌دهنده تداوم توجه فستیوال‌های عربی به سینمای اجتماعی و انتقادی ایران است.[2]

مسیر اکران داخلی

همزمان با این حضور بین‌المللی، شورای پروانه نمایش سازمان سینمایی ایران نیز در اواسط آبان ماه مجوز اکران «مادرزاد» را صادر کرد. محمود بابایی، تهیه‌کننده اثر، با دریافت این مجوز مسیر را برای نمایش عمومی فیلم در سینماهای داخل کشور هموار کرده است، هرچند تاریخ دقیق اکران هنوز اعلام نشده است.

پخش بین‌المللی این فیلم بر عهده شرکت «ماداکتو پیکچرز» است. حضور در بخش رقابتی جشنواره قاهره می‌تواند نقطه شروعی برای درخشش «مادرزاد» در دیگر رویدادهای معتبر جهانی باشد. با پایان یافتن جشنواره در ۲۱ نوامبر، اکنون نگاه‌ها به بازخورد مخاطبان داخلی و واکنش منتقدان به دومین تجربه کارگردانی علیزاده دوخته شده است.[2]

بررسی عمیق دیدگاه‌ها

نگاه منتقدان سینمایی

تمرکز بر ارزش‌های هنری، فضاسازی و ترکیب رئالیسم با ملودرام در فیلم.

منتقدان بر این باورند که فیلمساز با انتخاب سوژه‌ای به شدت ملتهب، روی لبه تیغ حرکت کرده است. از یک سو، تلاش برای بازنمایی دقیق و مستندگونه فضای زندان زنان و اتاق‌های ملاقات شرعی، به اثر هویتی رئالیستی می‌بخشد و از سوی دیگر، گره‌افکنی‌های داستانی مانند التماس برای تست بارداری پیش از اعدام، فیلم را به سمت تعلیق‌های پرکشش ملودراماتیک سوق می‌دهد. این دوگانگی باعث شده تا فیلم همزمان مخاطب خاص و عام را هدف قرار دهد.

رویکرد سازندگان اثر

تلاش برای طرح دغدغه‌های اجتماعی زنان در قالب سینمای قصه‌گو.

مرتضی علیزاده و محمود بابایی پس از تجربه موفق فیلم «بی‌بدن»، بار دیگر نشان داده‌اند که به سینمای اجتماعی با محوریت پرونده‌های قضایی و جنایی علاقه‌مند هستند. سازندگان با دریافت پروانه نمایش داخلی، تأکید دارند که هدف اصلی آن‌ها علاوه بر حضور بین‌المللی، برقراری ارتباط با مخاطب ایرانی و طرح چالش‌های حقوقی و انسانی در بستر جامعه بومی است.

ناظران جشنواره‌های بین‌المللی

نگاه به فیلم به عنوان نماینده تداوم حضور سینمای ایران در رویدادهای رده الف جهانی.

جشنواره قاهره به عنوان یکی از دروازه‌های اصلی ورود سینمای خاورمیانه به بازارهای جهانی، همواره به سینمای اجتماعی ایران روی خوش نشان داده است. پذیرش «مادرزاد» در بخش مسابقه اصلی، نشان‌دهنده اعتماد برنامه‌ریزان این فستیوال به قدرت روایت‌گری فیلمسازان جوان ایرانی در به تصویر کشیدن بحران‌های انسانی است.

نکات کلیدی

  • فیلم «مادرزاد» (با نام بین‌المللی Inherited) به عنوان نماینده سینمای ایران در بخش مسابقه اصلی جشنواره فیلم قاهره ۲۰۲۶ به نمایش درآمد.
  • این اثر دومین ساخته بلند سینمایی مرتضی علیزاده پس از فیلم موفق «بی‌بدن» است و محمود بابایی تهیه‌کنندگی آن را بر عهده دارد.
  • داستان فیلم درباره زن زندانی محکوم به اعدامی است که تلاش می‌کند با باردار شدن، اجرای حکم خود را به تعویق بیندازد.
  • همزمان با حضور بین‌المللی، این فیلم پروانه نمایش داخلی خود را از سازمان سینمایی دریافت کرده و آماده اکران در ایران می‌شود.

آنچه نمی‌دانیم

  • تاریخ دقیق اکران عمومی فیلم «مادرزاد» در سینماهای ایران و رده‌بندی سنی آن هنوز به صورت رسمی اعلام نشده است.
  • واکنش دقیق هیئت داوران جشنواره قاهره به این فیلم و احتمال کسب جوایز جانبی در روزهای آینده هنوز مشخص نیست.
  • به دلیل محدودیت منابع خبری و عدم انتشار نقدهای تفصیلی بیشتر از سوی رسانه‌های پوشش‌دهنده جشنواره، امکان بسط مقاله به حجم استاندارد بررسی‌های تحلیلی فراهم نبود.
منتقدان سینمایی 40%سازندگان و عوامل فیلم 35%ناظران جشنواره‌های بین‌المللی 25%
منتقدان سینمایی
تمرکز بر ارزش‌های هنری، فضاسازی و ترکیب رئالیسم با ملودرام در فیلم.
سازندگان و عوامل فیلم
تلاش برای طرح دغدغه‌های اجتماعی زنان در قالب سینمای قصه‌گو.
ناظران جشنواره‌های بین‌المللی
نگاه به فیلم به عنوان نماینده تداوم حضور سینمای ایران در رویدادهای رده الف جهانی.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • مقامات قضایی و سازمان زندان‌ها
  • فعالان حقوق زنان

منابع

پوشش منابع

2 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

منتقدان سینمایی 40%سازندگان و عوامل فیلم 35%ناظران جشنواره‌های بین‌المللی 25%
  1. [1]ایران اینترنشنالمنتقدان سینمایی

    «مادرزاد»؛ زن محکوم به اعدام و تن دادن به سینمای رسمی

    مطالعه در ایران اینترنشنال →
  2. [2]بانی‌فیلمناظران جشنواره‌های بین‌المللی

    یک فیلم ایرانی در بخش مسابقه چهل و هفتمین جشنواره قاهره حضور دارد

    مطالعه در بانی‌فیلم →
گوش‌ دهید

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار سرگرمی با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.