دیمیس هاسابیس، مدیرعامل دیپ‌مایند، برای تمرکز بر استراتژی کلان AGI کناره‌گیری کرد

در یک تحول مهم برای صنعت هوش مصنوعی، سر دیمیس هاسابیس، برنده جایزه نوبل، از نقش روزمره خود به عنوان مدیرعامل گوگل دیپ‌مایند کناره‌گیری می‌کند. ساندار پیچای، مدیرعامل آلفابت، روز چهارشنبه این تغییر ساختار رهبری را اعلام کرد و تأیید نمود که هاسابیس به یک سمت جدید ایجاد شده به عنوان دانشمند ارشد آلفابت و رئیس دیپ‌مایند منتقل خواهد شد. این اقدام به این پیشگام ۵۰ ساله هوش مصنوعی اجازه می‌دهد تا از رقابت تجاری طاقت‌فرسا فاصله بگیرد و تمام توجه خود را به توسعه ایمن هوش عمومی مصنوعی (AGI) اختصاص دهد.[1]

این انتقال پس از دوره‌ای از تأمل شدید هاسابیس در مورد مسیر مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی صورت می‌گیرد. او در یادداشتی به کارکنان دیپ‌مایند، دوران کنونی را «لحظه‌ای محوری در تاریخ بشر» توصیف کرد و بر این باور تأکید نمود که AGI اکنون «در دسترس است». هاسابیس اظهار داشت که با واگذاری مدیریت عملیاتی، «زمان و فضا برای تمرکز بر تصویر کلان» خواهد داشت و کمک می‌کند تا این فناوری به جای ایجاد اختلال اجتماعی، عصر اکتشافات علمی را به ارمغان بیاورد.[2]

ارتقای هاسابیس به سمت دانشمند ارشد تنها چند هفته پس از آن صورت می‌گیرد که او یک هشدار عمومی جدی در مورد سرعت بالای توسعه هوش مصنوعی صادر کرد. او ماه گذشته در ساب‌استک (Substack) خود خواستار تأسیس یک نهاد نظارتی جهانی برای هوش مصنوعی شد تا قدرتمندترین مدل‌های جهان را زیر نظر بگیرد و هشدار داد که تصمیمات جمعی امروز «نحوه شکل‌گیری فاز بعدی تمدن را تعیین خواهد کرد». نقش جدید او در آلفابت به طور خاص برای رسیدگی به همین مسائل استراتژیک و جهانی AGI در کنار پیچای طراحی شده است.[4]

در حالی که هاسابیس بر افق‌های دور تمرکز می‌کند، عملیات روزانه گوگل دیپ‌مایند به کورای کاووکچواوغلو (Koray Kavukcuoglu) سپرده خواهد شد. کاووکچواوغلو، که ۱۳ سال سابقه کار در این آزمایشگاه را دارد و پیش از این به عنوان مدیر ارشد فناوری فعالیت می‌کرد، عنوان معاون ارشد (Senior Vice President) را بر عهده خواهد گرفت. او در یک مقطع حساس، مسئولیت نظارت بر توسعه مدل شاخص جِمینی (Gemini)، اپلیکیشن مصرف‌کننده جِمینی و ابتکارات گسترده‌تر گوگل در زمینه تحقیقات هوش مصنوعی پیشرفته را بر عهده می‌گیرد.[2]

تغییرات رهبری فراتر از هاسابیس است. جف دین (Jeff Dean)، یکی از محترم‌ترین دانشمندان کامپیوتر گوگل با ۲۷ سال سابقه، نیز در حال ترک شرکت است. دین، که پیش از ادغام با دیپ‌مایند یکی از بنیانگذاران گوگل برین (Google Brain) بود، برای راه‌اندازی «دیسکاوری لوپ» (Discovery Loop)، یک شرکت جدید با منافع عمومی، جدا می‌شود. دین به همراه همکارش سانجی گماوات (Sanjay Ghemawat)، قصد دارد یادگیری ماشینی را برای تسریع مهندسی علمی خودکار کند. گوگل به عنوان یکی از سرمایه‌گذاران بنیانگذار و شریک ابری این سرمایه‌گذاری جدید عمل خواهد کرد.[1][2]

برای هاسابیس، چرخش از محصولات تجاری هوش مصنوعی همچنین به معنای تمرکز مجدد بر علم محض است. او همچنان مدیرعامل ایزومورفیک لبز (Isomorphic Labs)، زیرمجموعه آلفابت که به کشف دارو با استفاده از هوش مصنوعی اختصاص دارد، باقی خواهد ماند. هاسابیس مکرراً اظهار داشته است که بهبود سلامت انسان باید کاربرد اصلی هوش مصنوعی باشد و ریشه‌کن کردن بیماری‌هایی مانند سرطان را به عنوان اثبات نهایی ارزش بی‌قید و شرط هوش مصنوعی برای جهان می‌بیند.[4]

این سازماندهی مجدد در بحبوحه فشار رقابتی و مالی عظیم در آلفابت صورت می‌گیرد. در حالی که درآمد ابری گوگل در سه ماهه دوم ۸۲ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافت و به ۲۴.۸ میلیارد دلار رسید، این شرکت پیش‌بینی می‌کند که امسال تا ۲۰۵ میلیارد دلار هزینه سرمایه‌ای داشته باشد—که عمدتاً ناشی از زیرساخت‌های عظیمی است که برای آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی مولد مورد نیاز است. دیپ‌مایند تحت فشار فزاینده‌ای قرار گرفته است تا پیروزی‌های تجاری را ارائه دهد که این هزینه تاریخی را توجیه کند و به شدت با رقبایی مانند اوپن‌ای‌آی (OpenAI) و آنتروپیک (Anthropic) رقابت می‌کند.[2]

این فشار تجاری پیش از این ساختار داخلی دیپ‌مایند را تغییر داده است. پس از دریافت جایزه نوبل شیمی توسط هاسابیس در سال ۲۰۲۴ برای آلفافولد ۲ (AlphaFold 2)، گوگل اخیراً تیم اختصاصی آلفافولد را منحل کرد و محققان باقی‌مانده آن را به نقش‌هایی منتقل نمود که با مدل‌های جِمینی درآمدزا همسوتر هستند. انحلال یک واحد تحقیقات محض برنده جایزه، تنش بین اکتشاف علمی و خواسته‌های فوری بازار هوش مصنوعی مولد را برجسته ساخت.[3]

با ارتقای هاسابیس به دانشمند ارشد آلفابت، گوگل در تلاش است تا این تنش را حل کند. این شرکت عملاً استراتژی هوش مصنوعی خود را دو شاخه می‌کند: کاووکچواوغلو نبرد تهاجمی و محصول‌محور برای سهم بازار سازمانی و مصرف‌کننده را پیش خواهد برد، در حالی که هاسابیس آزاد است تا به عنوان وجدان علمی سازمان عمل کند. در حالی که صنعت به سمت سیستم‌هایی می‌تازد که می‌توانند تا پایان دهه با توانایی‌های انسانی برابری کنند، انتقال هاسابیس نشان‌دهنده این اذعان است که ساخت AGI نیازمند نوع دیگری از رهبری نسبت به فروش آن است.[1][3][4]