افتتاح نخستین مرکز دولتی تشخیص و درمان سرطان کودکان در بیمارستان حکیم تهران

درمان موفقیت‌آمیز سرطان در کودکان، پیش از هر دارویی، به یک مرحله حیاتی وابسته است: دسترسی متمرکز به تمامی خدمات تشخیصی و درمانی در یک مرکز واحد. سرگردانی خانواده‌ها میان بیمارستان‌های مختلف برای دریافت خدمات شیمی‌درمانی، جراحی و پرتودرمانی، نه تنها زمان طلایی درمان را هدر می‌دهد، بلکه هزینه‌های پنهان و استرس روانی را به شدت افزایش می‌دهد.[2]

برای رفع این چالش اساسی، نخستین مرکز دانشگاهی و دولتی تشخیص و درمان سرطان کودکان ایران در بیمارستان فوق‌تخصصی حکیم تهران افتتاح شد. این پروژه که با مشارکت مستقیم خیرین سلامت و دولت به سرانجام رسیده است، انحصار ارائه خدمات جامع در این حوزه را از بخش خصوصی خارج می‌کند.[2]

تا پیش از این، خانواده‌هایی که توان پرداخت هزینه‌های سنگین بخش خصوصی را نداشتند، مجبور بودند برای تکمیل زنجیره درمان فرزندان خود به چندین مرکز دولتی مختلف مراجعه کنند. اکنون با تجمیع امکانات در بیمارستان حکیم، پرداخت از جیب بیماران به شکل چشمگیری کاهش یافته و دسترسی به درمان‌های پیشرفته تسهیل شده است.[2]

محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، در مراسم افتتاحیه این مرکز تاکید کرد: «کشور ما در ارائه درمان سرطان در بالاترین سطح است و ۸۵ درصد سرطان کودکان طول عمر بالای ۵ سال دارد.» به گفته وی، شایع‌ترین این بیماری‌ها شامل لوسمی، لنفوم و تومورهای مغزی است.[2]

تجمیع خدمات تخصصی در یک سقف

این مرکز جدید به گونه‌ای طراحی شده است که تمامی نیازهای پیچیده بیماران خردسال را در یک مکان پاسخ دهد. امکانات پیش‌بینی‌شده شامل بخش‌های تخصصی شیمی‌درمانی، سلول‌درمانی، رادیوتراپی، پیوند مغز استخوان و اتاق‌های عمل ویژه جراحی تومورهای کودکان است.[2]

اگرچه فاز نخست این مجموعه اکنون به بهره‌برداری رسیده و پذیرش بیماران آغاز شده است، اما تکمیل نهایی برخی بخش‌ها مانند رادیوتراپی همچنان در دست اقدام قرار دارد. مقامات دانشگاه علوم پزشکی تهران وعده داده‌اند که این بخش‌های تکمیلی نیز به زودی و با نصب تجهیزات پیشرفته وارد مدار خدمت‌رسانی خواهند شد.[2]

نقش خیرین سلامت در به ثمر رسیدن این پروژه بسیار پررنگ بوده است؛ به طوری که ساختمان این مرکز با حمایت مالی خانواده مطهری بنا شده و به نام دکتر یحیی عقیقی، از اساتید پیشکسوت طب اطفال، نام‌گذاری شده است. محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، توسعه فرهنگ وقف علمی را برای حفظ زیرساخت‌های درمانی ضروری دانست.[2]

توسعه زیرساخت‌های رادیودارو در کشور

درمان سرطان‌های پیچیده بدون دسترسی پایدار به رادیوداروها و تجهیزات پزشکی هسته‌ای امکان‌پذیر نیست. همزمان با افتتاح این مرکز، سازمان انرژی اتمی ایران از برنامه‌های گسترده خود برای پشتیبانی از نظام سلامت و تامین نیازهای دارویی بیماران سرطانی پرده برداشت.[1][3]

محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی، در این مراسم اعلام کرد: «در حال حاضر حدود ۷۸ محصول رادیودارویی به‌صورت مستمر و در چارچوب قرارداد با سازمان غذا و دارو تولید و عرضه می‌شود.» این تولیدات بومی، وابستگی ایران به واردات داروهای تحریمی را کاهش می‌دهد.[1][3]

برای پایداری این مسیر، احداث پنج مرکز جدید سیکلوترون در دستور کار دولت قرار گرفته است که تا پایان برنامه هفتم توسعه به بهره‌برداری خواهند رسید. دو مورد از این مراکز در استان‌های آذربایجان شرقی و اصفهان جانمایی شده‌اند و عملیات اجرایی آن‌ها به زودی آغاز می‌شود.[1][3]

کاهش بار روانی و اقتصادی خانواده‌ها

سرطان کودک تنها یک بیمار را درگیر نمی‌کند، بلکه تمام ساختار یک خانواده را تحت تاثیر قرار می‌دهد. هزینه‌های جانبی اقامت در تهران، رفت‌وآمدهای مکرر و تهیه داروهای کمیاب، بسیاری از خانواده‌های کم‌درآمد را در معرض فروپاشی اقتصادی قرار می‌دهد.[2]

راه‌اندازی مراکزی با تعرفه دولتی که تمام خدمات را به صورت متمرکز ارائه می‌دهند، مهم‌ترین ابزار حاکمیت برای حمایت از این قشر آسیب‌پذیر است. وقتی خانواده بداند که نیازی به جابجایی میان بیمارستان‌ها ندارد، تمرکز خود را تنها معطوف به مراقبت از کودک خواهد کرد.[2]

در کنار افتتاح این مرکز، عملیات اجرایی ساخت بیمارستان ۳۲۰ تختخوابی امیر اعلم ۲ نیز به صورت رسمی آغاز شد. این پروژه‌های موازی نشان‌دهنده یک تغییر رویکرد در نظام سلامت است که به جای توسعه پراکنده، به سمت ساخت مگابیمارستان‌ها و مراکز جامع تخصصی حرکت می‌کند.[2]

در نهایت، موفقیت این مرکز دولتی در گرو تامین پایدار نیروی انسانی متخصص، تخصیص بودجه‌های نگهداری و تکمیل سریع بخش‌های نیمه‌تمام است. اگر این زنجیره حمایتی حفظ شود، مرکز سرطان بیمارستان حکیم می‌تواند به الگویی موفق برای توسعه خدمات درمانی عادلانه در سراسر کشور تبدیل شود.[2]