سرمایهگذاری اولیه ۱.۸۵ میلیارد دلاری سافتبانک و گرب در مالزی؛ زیرساخت واقعی یا جاهطلبی مشروط؟
کنسرسیومی متشکل از سافتبانک، گرب و شرکت پتروس توافقنامهای برای ایجاد مراکز عظیم پردازش هوش مصنوعی در مالزی امضا کردند؛ اما تزریق این سرمایه نه یکباره، بلکه مرحلهای و مشروط به جذب مشتریان قطعی خواهد بود.
به قلم دلناز نورانی
این خبر را به اشتراک بگذارید
رقم پر زرقوبرق تیترها ۱.۸۵ میلیارد دلار است و بلندپروازی اعلامشده، دستیابی به ظرفیت پردازشی سرسامآور پنج گیگاوات برای هوش مصنوعی. گروه سافتبانک، شرکت گرَب (Grab) و شرکت نفت و گاز پتروس ساراواک (PETROS) در تاریخ ۱۹ آبان توافقنامههای توسعه مشترکی را برای احداث زیرساختهای گسترده هوش مصنوعی در سرتاسر مالزی امضا کردند.[1][2]
با این حال، آنچه تاکنون تعهد شده صرفاً «سرمایه اولیه» (Seed capital) برای شروع مطالعات و آمادهسازی است، نه بودجهای تمام و کمال برای تکمیل پروژه. این پول قرار نیست یکجا واریز شود؛ بلکه کنسرسیوم تزریق سرمایه را مرحلهبندی کرده و هر مرحله را مشروط به دستیابی به اهداف فنی مشخص و امضای قراردادهای الزامآور با مشتریان تجاری نموده است.[1][4]
نحوه تقسیم سرمایه اولیه
این طرح، مبلغ ۱.۸۵ میلیارد دلار را میان دو پروژه جغرافیایی مجزا با ساختار سهامداری معکوس تقسیم میکند. در ایالت ساراواک واقع در شرق مالزی، سافتبانک هدایت یک پروژه یک میلیارد دلاری را بر عهده دارد. این غول سرمایهگذاری ژاپنی ۸۰۰ میلیون دلار از سرمایه اولیه را تأمین میکند و گرَب به همراه شرکت دولتی پتروس هر کدام ۱۰۰ میلیون دلار سهم دارند.[3][4]
گرَب این اختیار را دارد که سهم خود را در تأسیسات ساراواک به مرور زمان افزایش دهد. هرچند اجرایی شدن این گزینه باعث کاهش سهم سافتبانک میشود، اما طبق توافق، سافتبانک تحت هر شرایطی سهامدار عمده باقی خواهد ماند.[1][4]
در آن سوی دریای جنوبی چین و در شبهجزیره مالزی، تراز مالی برعکس است. گرَب رهبری پروژهای ۸۵۰ میلیون دلاری را در دست دارد و ۶۵۰ میلیون دلار از سرمایه اولیه را خودش میپردازد؛ در حالی که سافتبانک ۲۰۰ میلیون دلار باقیمانده را برای این مرکز دوم فراهم میکند.[2][4]
گرَب خود را توسعهدهنده موسس این پایگاه در شبهجزیره معرفی میکند، اما قصد ندارد کل هزینههای احداث نهایی را بهتنهایی بپردازد. این غول فناوری مستقر در سنگاپور درصدد است همگام با پیشرفت کار، شرکای تجاری بلندمدت را وارد طرح کند تا با توزیع منابع مالی، اتکا به سرمایهگذاران ثالث و اخذ تسهیلات مالی غیرقابلرجوع، فازهای ساخت را پیش ببرد.[2]
افق پنج گیگاواتی؛ ابعاد واقعبینانه
ابعاد هدف بلندمدت این کنسرسیوم، یعنی پنج گیگاوات توان پردازشی، نیاز به ارزیابی واقعبینانه دارد. کل ظرفیت مراکز داده فعال مالزی در اواسط سال ۲۰۲۶ حدود ۱.۳ گیگاوات بود و برآوردها حاکی از آن است که تا سال ۲۰۳۰ به ۶.۸ گیگاوات خواهد رسید. در صورت تحقق کامل، مراکز سافتبانک و گرَب بهتنهایی ظرفیت پیشبینیشده کل این کشور را تقریباً دو برابر میکنند.
ماسایوشی سان، مدیرعامل گروه سافتبانک، در بیانیهای ادعا کرد: «زیرساخت هوش مصنوعی پیشران موج بعدی رشد اقتصادی خواهد بود و مالزی استعداد و جاهطلبی لازم برای رهبری این تحول را دارد.» سان تأکید کرد که دستیابی به این ظرفیت برای تحقق آرزوهای دیجیتال مالزی و تسریع نوآوری هوش مصنوعی در سرتاسر منطقه جنوب شرقی آسیا ضروری است.[3]
ورود به حوزه زیرساخت برای شرکت گرَب جهشی بنیادین از خاستگاه اولیه آن محسوب میشود؛ کسبوکاری که فعالیتش را با تاکسی اینترنتی و سفارش آنلاین غذا آغاز کرد. گرَب که در سال ۲۰۱۲ تأسیس و در سال ۲۰۲۱ وارد بورس شد، طی سالهای اخیر تمرکز خود را بهشدت بر خدمات مالی دیجیتال و راهکارهای سازمانی متمرکز کرده است.[4]
آنتونی تان، مدیرعامل گرَب، این سرمایهگذاری را بازگشتی نمادین به ریشههای شرکت توصیف کرد و گفت: «ما همراه با سافتبانک قصد داریم زیرساخت حیاتی هوش مصنوعی را در مالزی، یعنی جایی که گرَب متولد شد، برای تمام جنوب شرقی آسیا پایهریزی کنیم.» او افزود که این توان پردازشی امکان توسعه سریعتر راهکارهای بومی هوش مصنوعی را برای کاربران این مجموعه فراهم میآورد.[2][3]
رسمیت یافتن چارچوب همکاری
توافقنامههایی که در ۱۹ آبان امضا شد، به چارچوب اولیهای رسمیت میبخشند که سه طرف در ۱۷ مهرماه در شهر کوچینگ تدوین کرده بودند. با وجود آنکه این توافقنامههای توسعه متضمن تعهدات الزامآور مالی است، اما جزئیات عملیاتی و نهایی شرکتهای سرمایهگذاری مشترک همچنان به تدوین قراردادهای حقوقی قطعی واگذار شده است.[1][2]
حضور پتروس، شرکت دولتی انرژی ساراواک، اهمیت بنیادین تأمین برق در رقابتهای مراکز داده را برجسته میسازد. مزارع پردازشی به جریان پایدار و بیوقفه برق نیازمندند و منابع غنی برقآبی در ساراواک، این ایالت را به مقصدی ایدهآل برای استقرار تأسیسات پردازشی پرمصرف تبدیل کرده است.[4]
مالزی در مدت کوتاهی به یکی از مقاصد اصلی سرمایهگذاری ابرمقیاس (Hyperscale) در جنوب شرقی آسیا بدل شده است. وفور اراضی و قیمت نسبتاً پایین برق در مالزی، سرمایههایی را جذب کرده که پیش از این به سنگاپور سرازیر میشد؛ کشوری که اکنون قوانین سختگیرانهای برای مهار مصرف انرژی مراکز داده وضع کرده است.
انور ابراهیم، نخستوزیر مالزی، در ۲۰ آبان از اقدام این کنسرسیوم استقبال کرد و تعهد ۱.۸۵ میلیارد دلاری را تأییدی بر درستی سیاستهای اقتصادی دولتش دانست. او تصریح کرد که تمایل بازیگران جهانی مانند سافتبانک به استقرار سرمایه، بیانگر اعتماد عمیق به ثبات سیاسی و فضای کسبوکار در مالزی است.[4]
نخستوزیر مستقیماً پروژه مشترک سافتبانک و گرَب را به «برنامه اقدام ملی هوش مصنوعی ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰» پیوند زد؛ سندی که هدف کلان آن تبدیل مالزی به قطب برجسته فناوریهای پیشرفته در منطقه تا پایان دهه کنونی است.[4]
تضمینهای مالی و حقوقی
این شراکت تجاری همچنین دربردارنده یک تمهید حفاظتی مالی مهم است. بر اساس اسناد ارائهشده به کمیسیون بورس و اوراق بهادار ایالات متحده (SEC)، سافتبانک پذیرفته است که سهام خود در شرکت گرَب را دستکم به مدت پنج سال قفل کند و به فروش نرساند.[1]
بند منع فروش سهام (Lock-up)، که البته مشمول استثنائات متداول بازارهای مالی است، نشان از تعهد سافتبانک به حفظ ثبات در این همکاری در طول دوره چندساله و پیچیده اجرای پروژه دارد.[1]
با وجود مانور تبلیغاتی گسترده، تحقق عملی هدف پنج گیگاواتی سالها زمان خواهد برد. بودجه اولیه ۱.۸۵ میلیارد دلاری صرفاً برای تملک زمین، تکمیل طراحیهای مهندسی و تسطیح اولیه سایتها در نظر گرفته شده است، نه خرید دهها هزار تراشه پیشرفته گرافیکی که برای اجرای بارهای کاری هوش مصنوعی حیاتی هستند.
ساختار پلکانی تزریق سرمایه، سازوکاری دفاعی است تا سافتبانک و گرَب را از تخصیص زودهنگام منابع مالی پیش از روشن شدن کشش بازار بازدارد. با مشروط شدن پرداختهای بعدی به عقد قراردادهای رسمی با متقاضیان، این سالنهای عظیم سرور فقط در صورتی ساخته خواهند شد که دولتها و شرکتهای بزرگ منطقه ظرفیت آنها را پیشخرید کنند.[1][4]
پیامدهای اقتصادی و منطقهای
در صورت احداث، این مراکز داده در زمره عظیمترین تأسیسات پردازشی قاره آسیا قرار خواهند گرفت. هدف تعریفشده، ارائه زیرساختهای نوین محاسباتی به دولتها، شرکتهای چندملیتی و کسبوکارهای بومی است؛ خدماتی که در حال حاضر شکاف چشمگیری با استانداردهای آمریکای شمالی دارد.[1]
این سرمایهگذاری برای کشور میزبان منافع اقتصادی جنبی نیز وعده داده است. کنسرسیوم مدعی است که فرآیند توسعه زیرساختها، مشاغلی با تخصص بالا در زمینههای مهندسی زیرساخت، طراحی معماری صنعتی و نگهداری شبکه ایجاد خواهد کرد.[2]
ایجاد این ردههای شغلی با اهداف «سیاست ملی انقلاب صنعتی چهارم» و «طرح جامع اقتصاد دیجیتال مالزی» همپوشانی دارد؛ سیاستهایی که هدفشان جهش در بهکارگیری فناوریهای نو و ارتقای بهرهوری نیروی کار داخلی است.[2]
برای ماسایوشی سان، که نشریه فوربز ثروت خالص لحظهای او را ۴۸.۴ میلیارد دلار تخمین میزند، حضور در مالزی قماری دقیق روی سنگبنای فیزیکی تب هوش مصنوعی است. سافتبانک در سراسر جهان تغییر جهت داده تا توان پردازشی را به عنوان کالای استراتژیک دهه پیشِ رو در انحصار خود درآورد.[3]
با این همه، سرنوشت این سرمایهگذاری ۱.۸۵ میلیارد دلاری تنها در میدان عمل مشخص میشود. فراهم کردن زمین و روی کاغذ آوردن ارقام مالی تنها گام نخست است؛ کنسرسیوم در مراحل بعد باید با چالشهای لجستیکی جهانی نظیر کمبود ترانسفورماتورهای قدرت، تجهیزات خنککننده مایع و زنجیره تأمین تراشههای اختصاصی دستوپنجه نرم کند.
چالشهای زنجیره تأمین در فاز اجرا
اسناد قانونی منتشرشده در ۱۹ آبان نشان میدهد که اگرچه تعهدات اولیه برای توسعه و تأمین بودجه الزامآور است، اما ساختار عملیاتی شرکتهای مشترک و شرایط قطعی هرگونه تخصیص دارایی، منوط به امضای قراردادهای حقوقی نهایی و احراز شروط لازم برای بستن معامله است.[1][2]
بازار جنوب شرقی آسیا چالشهای ساختاری خود را دارد. هرچند این منطقه یکی از پرشتابترین اقتصادهای دیجیتال جهان را در اختیار دارد، اما سطح سرانه بهکارگیری و پرداخت هزینه برای سرویسهای هوش مصنوعی در آن هنوز فرسنگها با استانداردهای آمریکای شمالی و اروپا فاصله دارد.[3]
در این میان، اکوسیستم گسترده گرَب—شامل خدمات حملونقل، لجستیک و بانکداری دیجیتال در هشت کشور منطقه—حجم عظیمی از دادههای اختصاصی بومی را تولید میکند. پردازش این حجم از داده برای آموزش مدلهایی که زبانهای محلی، الگوهای پیچیده ترافیک و عادات رفتاری بومی را درک کنند، دقیقاً نیازمند همان سختافزارهایی است که این کنسرسیوم وعده ساختش را داده است.[3][4]
در این میان، اکوسیستم گسترده گرَب—شامل خدمات حملونقل، لجستیک و بانکداری دیجیتال در هشت کشور منطقه—حجم عظیمی از دادههای اختصاصی بومی را تولید میکند.
استقرار سختافزارهای پردازشی در داخل خاک مالزی، علاوه بر کاهش زمان تأخیر شبکه، حاکمیت داده را برای مشتریان منطقهای تضمین میکند؛ کشورهایی که تمایل ندارند اطلاعات حساس نهادی خود را از طریق سرورهای واقع در خاک آمریکا یا چین پردازش کنند.
با تمام این اوصاف، تا روزی که نخستین رکهای سرور روشن شوند و اولین مگاواتهای برق به مدار بیایند، هدف پنج گیگاواتی روی کاغذ چیزی فراتر از یک نقشه راه بلندپروازانه برای آینده دیجیتال جنوب شرقی آسیا نخواهد بود.
نکات کلیدی
- گروه سافتبانک، گرَب و شرکت پتروس ۱.۸۵ میلیارد دلار سرمایه اولیه برای ساخت تأسیسات پردازشی هوش مصنوعی در مالزی اختصاص دادند.
- این سرمایهگذاری شامل یک پروژه یک میلیارد دلاری به رهبری سافتبانک در ساراواک و پروژهای ۸۵۰ میلیون دلاری به مدیریت گرَب در شبهجزیره مالزی است.
- تزریق سرمایه یکباره نخواهد بود و متناسب با پیشرفت مراحل فنی و انعقاد قراردادهای قطعی با متقاضیان صورت میگیرد.
- هدفگذاری بلندمدت این کنسرسیوم تأمین دستکم پنج گیگاوات توان پردازشی هوش مصنوعی برای کل بازار جنوب شرقی آسیا است.
آنچه نمیدانیم
- سرعت و زمانبندی دقیق پرداخت مراحل مختلف این سرمایه اولیه، زیرا اقساط مالی به پیششرطهای فاشنشده در قراردادهای آتی مشتریان گره خورده است.
- مختصات دقیق جغرافیایی و فرآیند تملک اراضی برای راهاندازی این مراکز در ساراواک و شبهجزیره مالزی.
- هویت سرمایهگذاران استراتژیک جدیدی که گرَب قصد دارد برای توسعه پروژه ۸۵۰ میلیون دلاری شبهجزیره به همکاری دعوت کند.
روند رویداد
۱۷ مهر ۱۴۰۵
سافتبانک، گرَب و پتروس برای بررسی زمینه ساخت زیرساختهای هوش مصنوعی، تفاهمنامه اولیه همکاری در کوچینگ امضا کردند.
۱۹ آبان ۱۴۰۵
کنسرسیوم با انتشار بیانیهای رسمی، توافقنامههای توسعه مشترک را امضا و تخصیص ۱.۸۵ میلیارد دلار سرمایه اولیه را تأیید کرد.
۲۰ آبان ۱۴۰۵
انور ابراهیم، نخستوزیر مالزی، این قرارداد را تحسین کرد و آن را گامی در چارچوب برنامه اقدام ملی هوش مصنوعی کشور دانست.
- توسعهدهندگان پروژه
- ایجاد زیرساخت بومی هوش مصنوعی برای پاسخ به نیاز فزاینده دیجیتال در جنوب شرقی آسیا و حفظ حاکمیت دادهها در سطح منطقه گامی حیاتی است.
- سیاستگذاران مالزی
- ورود این حجم چشمگیر از سرمایه، نشانهای از ثبات سیاسی کشور است و روند تبدیل مالزی به قطب اصلی فناوری در منطقه را شتاب میبخشد.
- تحلیلگران بازار
- با وجود اهمیت تعهد ۱.۸۵ میلیارد دلاری، تزریق مرحلهای منابع و اتکا به قراردادهای آتی نشان میدهد هدف پنج گیگاواتی هنوز وعدهای مشروط است.
دیدگاههایی که این گزارش پوشش نداده
- دیدگاه فعالان محیطزیست پیرامون پیامدهای مصرف گسترده آب و برق ناشی از تأسیسات پنج گیگاواتی مراکز داده.
- موضع ارائهدهندگان بزرگ خدمات ابری رقیب که در سنگاپور و اندونزی فعالیت دارند.
منابع
[1]SoftBank Groupتوسعهدهندگان پروژهSoftBank Group and Grab Sign Joint Development Agreements to Develop AI Infrastructure in Malaysia
مطالعه در SoftBank Group →
[2]Grabتوسعهدهندگان پروژهSoftBank Group and Grab Sign Joint Development Agreements to Develop AI Infrastructure in Malaysia
مطالعه در Grab →
[3]Forbesتحلیلگران بازارBillionaire Masayoshi Son's SoftBank, Grab Spending $1.85 Billion To Build AI Infrastructure In Malaysia
مطالعه در Forbes →
[4]Business Todayسیاستگذاران مالزیMalaysia's AI Ambitions Get US$1.85 Billion Boost From SoftBank And Grab
مطالعه در Business Today →
بیشتر در فناوری
مشاهده همه →هوافضا آماتور
ادعای ثبت رکورد سرعت ۷۹۰ کیلومتر بر ساعت با پهپاد جت دستساز دانشجوی دانشگاه جورجیا تک
3 منبع
شبکههای نوری
ثبت رکورد ۳.۲ پتابیت بر ثانیه در فیبر نوری توسط پژوهشگران چینی؛ فراتر از مانورهای آزمایشگاهی؟
3 منبع
رایانش کوانتومی
خرید ۲.۳ میلیارد دلاری استارتاپ کلاسیک توسط اینتل؛ خیز غول تراشهسازی برای کنترل نرمافزار کوانتومی
5 منبع
پیشرانش الکتریکی
سازوکار پیشران اثر هال: چگونه میدانهای الکتریکی و مغناطیسی یونهای زنون را تا ۴۰,۰۰۰ متر بر ثانیه شتاب میدهند
7 منبع
نظرات
هر زاویه. هر روز.
اخبار فناوری با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاهها، هر روز و رایگان.





