دیدار عراقچی و عبدالعاطی در بغداد؛ توافق ایران و مصر بر سر کاهش تنش‌های منطقه‌ای

در حالی که نگرانی‌ها از گسترش درگیری‌ها در خاورمیانه و تهدید امنیت آبراه‌های بین‌المللی به بالاترین حد خود رسیده است، دیپلماسی منطقه‌ای شاهد تحرکات تازه‌ای است. قاهره بر لزوم توقف فوری حملات به کشورهای حاشیه خلیج فارس و تضمین جریان آزاد تجارت تاکید دارد، و در مقابل، تهران ریشه ناامنی‌ها را در مداخلات خارجی می‌داند.[1][2]

این تفاوت در زاویه دید، مانع از شکل‌گیری گفت‌وگوهای مستقیم نشده است. روز شنبه، ۲۵ مهر ۱۴۰۵ (۱۷ اکتبر ۲۰۲۶)، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و بدر عبدالعاطی، همتای مصری او، در شهر بغداد به پای میز مذاکره رفتند. این دیدار در حاشیه پنجاه‌ودومین نشست شورای وزیران امور خارجه سازمان همکاری اسلامی انجام شد.[1][3]

نشست اخیر سازمان همکاری اسلامی پس از ۴۵ سال وقفه، بار دیگر به میزبانی پایتخت عراق برگزار می‌شود. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، کاهش تنش‌های نظامی و بازگشت به مسیر دیپلماسی در صدر دستور کار این نشست دوجانبه قرار داشت. وزیر امور خارجه مصر خواستار دستیابی به توافقی برای مهار بحران کنونی شد.[1][2]

امنیت دریانوردی بین‌المللی یکی دیگر از دغدغه‌های اصلی قاهره در این گفت‌وگوها بود. اختلال در زنجیره تامین انرژی و تجارت جهانی، به ویژه در دریای سرخ و تنگه باب‌المندب، اقتصاد کشورهای منطقه را تحت فشار قرار داده است. مقامات مصری بر لزوم حفظ امنیت کشورهای عربی و توقف اقدامات خصمانه علیه عربستان سعودی پافشاری کردند.[2]

در سوی دیگر میز، هیئت دیپلماتیک ایران با رویکردی مبتنی بر کاهش تنش وارد مذاکره شد. هیئت ایرانی اعلام کرد که جمهوری اسلامی برای ارائه کمک به منظور توقف درگیری‌ها میان ریاض و صنعا آمادگی کامل دارد.[1][2]

عباس عراقچی در جریان این مذاکرات با اشاره به وضعیت شبه‌جزیره عربستان گفت: «بحران چندین ساله یمن هیچ‌گونه راه‌حل نظامی ندارد و ما برای ارائه هرگونه کمک به منظور توقف درگیری‌ها میان عربستان سعودی و یمن آمادگی داریم.»[1]

انتخاب بغداد به عنوان محل برگزاری این مذاکرات، نشان‌دهنده نقش فزاینده عراق در تسهیل دیپلماسی منطقه‌ای است. علی فالح الزیدی، نخست‌وزیر عراق، با میزبانی از نمایندگان کشورهای مختلف، تلاش می‌کند تا کشورش را به عنوان پل ارتباطی میان قدرت‌های رقیب در خاورمیانه تثبیت کند.[1][3]

با وجود این تحرکات مثبت دیپلماتیک، چشم‌انداز عملی این توافقات همچنان به اقدامات میدانی بستگی دارد. موفقیت این مذاکرات در گرو آن است که آیا طرف‌های درگیر در یمن و دریای سرخ به طرح‌های پیشنهادی برای آتش‌بس تن خواهند داد، یا چرخه درگیری‌ها بار دیگر مسیر دیپلماسی را مسدود خواهد کرد.[1][2]