استفاده از هوش مصنوعی برای تولید محتوا: درس‌هایی از گاف چت‌جی‌پی‌تی سردار آزمون

در اواخر شهریور ۱۴۰۵ (سپتامبر ۲۰۲۶)، بازگشت سردار آزمون به فهرست ۸ نفره لژیونرهای تیم ملی فوتبال ایران با یک خطای دیجیتال به سوژه رسانه‌ها تبدیل شد. این مهاجم که سابقه حضور در ۲ جام جهانی (۲۰۱۸ و ۲۰۲۲) را دارد، برای ابراز خوشحالی خود متنی احساسی در اینستاگرام منتشر کرد. اما او فراموش کرد خط اول خروجی چت‌جی‌پی‌تی (ChatGPT) را پاک کند: «این یکی رو از زاویه‌ای نوشتم که انگار خودت نشستی و بدون فکر کردن به قشنگی جمله‌ها حرف دلت رو گفتی». این یک جمله، پرده از رویه پنهان تولید محتوای چهره‌های سرشناس برداشت.[1][3]

واکنش‌ها به این گاف به سرعت در شبکه‌های اجتماعی فراگیر شد. رسانه گویا نیوز با انتقاد از این اتفاق نوشت: «سطح هوش فوتبالیست‌ها در همین حد است که حتی برای نوشتن یک کپشن تملق‌آمیز... از هوش مصنوعی کمک می‌گیرند و بعد یادشان می‌رود خط اول پاسخ چت‌جی‌بی‌تی را پاک کنند». این رویداد، فراتر از یک اشتباه ساده، نشان‌دهنده نفوذ عمیق مدل‌های زبانی بزرگ در مدیریت روابط عمومی و ارتباطات شخصی سلبریتی‌ها است.[1]

برای درک این پدیده، باید به مکانیسم عمل ابزارهایی مانند چت‌جی‌پی‌تی که توسط شرکت اوپن‌ای‌آی (OpenAI) در اواخر سال ۲۰۲۲ عرضه شد، نگاه کرد. این مدل‌ها با استفاده از شبکه‌های عصبی و میلیاردها پارامتر (بیش از ۱ تریلیون در نسخه‌های جدیدتر)، کلمه بعدی را بر اساس الگوهای آماری پیش‌بینی می‌کنند. وقتی یک کاربر از ماشین می‌خواهد متنی درباره «دلتنگی برای پیراهن تیم ملی از سال ۲۰۱۴» بنویسد، الگوریتم مفاهیم رایج مانند وطن‌دوستی، عبور از سختی‌ها و احساسات نوستالژیک را ترکیب کرده و یک روایت صیقل‌خورده تحویل می‌دهد.[2][3]

در جریان کار حرفه‌ای مدیریت شبکه‌های اجتماعی، استفاده از هوش مصنوعی مولد به یک استاندارد تبدیل شده است. تیم‌های روابط عمومی که گاهی مدیریت حساب‌هایی با بیش از ۵ میلیون دنبال‌کننده را بر عهده دارند، از این ابزارها برای ایده‌پردازی، تنظیم لحن و تولید پیش‌نویس‌های سریع استفاده می‌کنند. ماشین می‌تواند در کمتر از ۱۰ ثانیه، ۳ نسخه متفاوت از یک بیانیه را با لحن‌های رسمی، صمیمی یا حماسی تولید کند.[3]

با این حال، حلقه مفقوده در گردش کار سردار آزمون، مرحله حیاتی «بازبینی انسانی» بود. خروجی‌های هوش مصنوعی اغلب شامل متادیتا یا جملات توضیحی هستند که ماشین برای تایید دستور کاربر تولید می‌کند. حذف نکردن این توضیحات، خطای رایجی است که پیش از این در مقالات دانشگاهی و ایمیل‌های شرکتی نیز دیده شده بود، اما بروز آن در یک پلتفرم عمومی با مخاطب میلیونی، آسیب‌پذیری این روش را عریان کرد.[3]

این اتفاق یک بحران اصالت در ارتباطات دیجیتال ایجاد می‌کند. طرفداران، چهره‌های ورزشی و هنری را به دلیل احساس نزدیکی و ارتباط مستقیم دنبال می‌کنند. وقتی مشخص می‌شود که یک متن پر از احساس و بغض، در واقع خروجی یک الگوریتم کدنویسی‌شده است، این توهم ارتباط بی‌واسطه شکسته می‌شود. مخاطب امروزی به سرعت تفاوت میان کلام قلبی و متنی که ماشین برای بهینه‌سازی احساسات طراحی کرده است را تشخیص می‌دهد.[1][3]

خطرات حرفه‌ای این رویه تنها به از دست رفتن اعتماد محدود نمی‌شود. مدل‌های زبانی مستعد پدیده‌ای به نام «توهم» هستند و ممکن است اطلاعات نادرست یا لحنی نامناسب با موقعیت را تولید کنند. اتکای کامل به ماشین بدون نظارت دقیق، می‌تواند به بحران‌های روابط عمومی بزرگ‌تری منجر شود که جبران آن‌ها نیازمند صرف هزینه‌ها و زمان طولانی است.[2]

پیامد فوری این رویداد، تغییر احتمالی در نحوه مدیریت حساب‌های کاربری توسط آژانس‌های روابط عمومی است. مرحله نهایی در هر گردش کار دیجیتال دیگر تنها بررسی املایی کلمات نیست، بلکه جستجوی دقیق برای یافتن ردپای مکالمه با ماشین است. تا زمانی که این ابزارها به درک واقعی از احساسات انسانی نرسیده‌اند، چشم انسان و خوانش نهایی او، تنها سد دفاعی در برابر چنین اشتباهاتی باقی خواهد ماند.[3]