رفتن به محتوای اصلی

روند کامل رویداد

جنگل‌زدایی در آمازون برزیل

حدود ۲۰ نفر از بومیان دست‌نخورده و منزوی قبیله آوا در اقدامی کم‌سابقه برای دریافت غذا به پایگاهی دولتی نزدیک شدند؛ مدافعان حقوق بومیان هشدار می‌دهند قطع غیرقانونی درختان و نابودی جنگل‌ها، قلمرو این…

تحریریه کوهستان· به‌روزرسانی

«جنگل‌زدایی در آمازون برزیل» را در اپ کوهستان دنبال کنید تا از خبرهای تازه‌اش باخبر شوید. دریافت اپ

قلمرو بومی آراریبویا در قلب جنگل‌های بارانی آمازون برزیل، مأمن بومیان منزوی قبیله آواست.از گزارش: خروج دراماتیک قبیله منزوی آوا از جنگل‌های آمازون برزیل در پی بحران گرسنگی و تخریب زیستگاه

این خبر را به اشتراک بگذارید

تازه‌ترین گزارش

خروج دراماتیک قبیله منزوی آوا از جنگل‌های آمازون برزیل در پی بحران گرسنگی و تخریب زیستگاه

حدود ۲۰ نفر از بومیان دست‌نخورده و منزوی قبیله آوا در اقدامی کم‌سابقه برای دریافت غذا به پایگاهی دولتی نزدیک شدند؛ مدافعان حقوق بومیان هشدار می‌دهند قطع غیرقانونی درختان و نابودی جنگل‌ها، قلمرو این شکارچی-گردآورندگان را ویران کرده و آنها را مجبور به خروج از انزوا ساخته است.

  • حدود ۲۰ نفر از اعضای قبیله منزوی آوا از جنگل‌های آمازون بیرون آمدند تا از جامعه همسایه خود تقاضای غذا کنند.
  • این رویارویی نادر در قلمرو بومی آراریبویا در برزیل، جایی که مردم گوآژاژارا پایگاهی دولتی را می‌گردانند، رخ داده است.
  • مدافعان حقوق بومیان هشدار می‌دهند قاچاق چوب و دامپروری بی‌رویه زیستگاه بازمانده آواها را به سرعت نابود می‌کند.
  • مقامات برزیلی برای مصون نگه داشتن قبیله از ابتلا به بیماری‌های ناقل خارجی، طرح واکنش اضطراری برقرار کرده‌اند.

گروهی از شکارچی-گردآورندگان منزوی قبیله آوا در آمازون برزیل از دل جنگل‌های بارانی بیرون آمدند تا از دنیای بیرون تقاضای کمک کنند؛ نشانه‌ای تلخ و کم‌سابقه از گسستن انزوای خودخواسته‌شان از سر ناچاری. روز ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶، نزدیک به ۲۰ مرد، زن و کودک خود را به پایگاهی دولتی در ایالت مارانیائو در شمال شرقی برزیل رساندند.[1][3]

افراد قبیله آوا در حالی که تیروکمان‌های سنتی و تیرهای بلندشان را در دست داشتند، به حاشیه قلمرو بومی آراریبویا رسیدند. آنها با اعضای قبیله گوآژاژارا — گروه بومی بزرگ‌تری که این ایستگاه محلی را همراه با آژانس امور بومیان برزیل (فونای) اداره می‌کنند — روبه‌رو شدند.[3][4]

این برخورد نادر چند ساعت طول کشید، هرچند زبان دو جامعه کاملاً متفاوت بود و ارتباط کلامی به‌سادگی ممکن نبود. بومیان آوا قبل از اینکه دوباره در میان شاخ‌وبرگ‌های انبوه جنگل ناپدید شوند، مقداری سیب‌زمینی شیرین طلب کردند و اهالی روستا نیز آن را در اختیارشان گذاشتند.[1][3]

اگرچه این تماس با آرامش به پایان رسید، فعالان حقوق بومیان این اقدام را نه یک پیوند دوستانه، بلکه خروجی اضطراری از سر درماندگی ناشی از ویرانی محیط‌زیست می‌دانند. آواها سراپا به جنگل وابسته‌اند و حیاتشان به شکار گراز وحشی و میمون و چیدن میوه‌ها و عسل طبیعی پیوند خورده است.[3]

دست‌اندازی به منطقه حفاظت‌شده

کارولین پیرس، مدیر سازمان بقای بین‌الملل (Survival International) می‌گوید: «این نشانه‌ای بسیار نگران‌کننده است از اینکه تجاوز مداوم به جنگل‌های قبایل دست‌نخورده، بومیانی را که تا دیروز خودکفا بودند در معرض خطری جدی و مرگبار قرار داده است.» او تأکید دارد متجاوزان این قبیله را به درون جزیره‌ای کوچک و هر روز کوچک‌تر از جنگل می‌رانند.[1]

قاچاقچیان الوار، گاوداران و شکارچیان غیرقانونی در سال‌های اخیر به‌شدت به محدوده آراریبویا دست‌اندازی کرده‌اند. داده‌های سازمان بقای بین‌الملل نشان می‌دهد پیش از این، مهاجمان بیش از ۳۴ درصد یکی از مناطق حفاظت‌شده قانونی قبیله آوا را پاک‌تراشی کرده‌اند؛ اقدامی که بقای سنتی آنها را تحت فشاری مهلک قرار داده است.[3]

داده‌های ماهواره‌ای حاکی از آن است که چوب‌بری غیرقانونی و دامداری تجاری به‌شدت در حال پیشروی به درون منطقه حفاظت‌شده قانونی قبیله آوا هستند.

قلمرو بومی آراریبویا مساحت گسترده‌ای دارد، اما تصاویر ماهواره‌ای فاش می‌کنند که این منطقه به‌سرعت در حال تبدیل شدن به جزیره‌ای سرسبز در محاصره زمین‌های بایر و تخریب‌شده است. ارزیابی‌های فراگیرتر بر این است که از دهه ۱۹۷۰ تاکنون، نزدیک به ۲۰ درصد از کل حوضه آمازون با خاک یکسان شده است.[3]

مردم گوآژاژارا برای دفاع از این سرزمین مشترک در برابر هجوم سوداگران، یک گروه گشت داوطلب موسوم به «نگهبانان جنگل» تشکیل داده‌اند. تاکنون چندین تن از اعضای این گروه در جریان درگیری‌های خونین با چوب‌بُران و گاوداران مسلح به سلاح‌های گرم سنگین کشته شده‌اند.[2][3]

اولیمپیو سانتوس گوآژاژارا، سخنگوی این جامعه همسایه، خروج قبیله آوا را هشداری تیره نسبت به امکان تداوم انزوای مسالمت‌آمیز آنها می‌داند. او در گفتگو با شبکه تلویزیونی گلوبو برزیل اذعان کرد: «تمام تلاش ما این بود که هیچ‌گونه برخوردی با آنها نداشته باشیم.»[3]

سانتوس گوآژاژارا در ادامه افزود: «متأسفانه آنها امروز حس کردند چاره‌ای جز خروج و برقراری تماس ندارند.» بومیان گوآژاژارا تصاویری ویدیویی از این رویارویی ثبت کرده‌اند که اعضای آوا را نیمه‌پنهان در میان بوته‌ها، با گردنبندهای بومی و در وضعیتی با نشانه‌های مشهود سوءتغذیه شدید نشان می‌دهد.[3][4]

خطرات بهداشتی رویارویی با جهان بیرون

شرایط بدنی این جمع، به‌ویژه کودکان و سالخوردگان، فوراً ناقوس خطر را برای ناظران محلی به صدا درآورد. اتحادیه کواپیما (Coapima)، به نمایندگی از گروه‌های بومی مارانیائو، خاطرنشان کرد که تماس‌های ناگهانی، قبایل منزوی را با مخاطرات بهداشتی فوق‌العاده وحشتناکی روبه‌رو می‌کند.[4]

جوامع دست‌نخورده فاقد هرگونه پادتن و سازوکار دفاعی بیولوژیکی در برابر بیماری‌های همه‌گیر اما ساده دنیای مدرن مثل آنفلوآنزا یا سرخک هستند. حتی برخوردی گذرا با بیگانگان می‌تواند اپیدمی‌های هولناکی راه بیندازد که در گذشته بارها قبایل بومی حوزه آمازون را تا مرز نابودی برده است.[2][4]

به‌دنبال واقعه ۱۶ نوامبر، آژانس فونای طرح اضطراری ویژه‌ای را برای پایش اوضاع به اجرا درآورده است. تیم‌های فنی این سازمان با بررسی داده‌های مرتبط با سلامت این گروه، ورود هر شخص بیگانه‌ای را به نواحی همجوار به کلی ممنوع کرده‌اند.[3]

دولت برزیل از اواخر دهه ۱۹۸۰ خط‌مشی سخت‌گیرانه‌ای موسوم به «عدم تماس» را در قبال قبایل منزوی در پیش گرفته است؛ سازوکاری که به بومیان فرصت می‌دهد از هیاهوی جامعه مدرن دور بمانند، هرچند اجرای این قوانین در برابر زمین‌خواران و قاچاقچیان حریص معمولاً لنگ می‌زند.[3]

حیات قبیله آوا کاملاً به جنگل وابسته است؛ آنان روزگار را با شکار جانوران وحشی و چیدن میوه‌های جنگلی می‌گذرانند.

جمعیتی در سراشیبی ناپدید شدن

پیوند قبیله آوا با جنگل‌های برزیل سده‌ها قدمت دارد، اما تاریخ آنان با آوارگی مداوم ورق خورده است. در قرن نوزدهم نخستین یورش‌های مهاجران اروپایی آغاز شد و آواها برای فرار از بردگی و اسارت، راهی جز روآوردن به زندگی کاملاً کوچ‌نشینی در قلب جنگل ندیدند.

در میانه دهه ۱۹۸۰، سرانجام برزیل مناطقی مشخص را برای استقرار آواها در نظر گرفت، اما سال‌ها طول کشید تا مرزهای این مناطق رسماً تثبیت شود. طی این دهه‌ها، اصطکاک خونین با کشاورزان و چوب‌بُران بی‌رحمانه جمعیت آنها را کاهش داد.

امروزه قبیله آوا یکی از آسیب‌پذیرترین و در معرض‌خطرترین جوامع بومی در سراسر جهان شناخته می‌شود. برآوردهای پیشین نشان می‌دهد جمعیت کل آوا حدود ۴۵۰ نفر است که از این میان، تنها نزدیک به ۱۰۰ نفر در گروه‌های کوچک و کاملاً منزوی و کوچنده زندگی می‌کنند.[3]

با پیشروی توسعه صنعتی و ماشین‌آلات مدرن به عمق دست‌نخورده‌ترین مناطق زمین، شمار جوامع بی‌ارتباط با جهان بیرونی روزبه‌روز تحلیل می‌رود. سازمان بقای بین‌الملل ۱۹۶ قبیله منزوی را در ۱۰ کشور شناسایی کرده که بیش از ۹۰ درصدشان در پهنه بارانی آمازون مسکن گزیده‌اند.[4]

نگهبانان جنگل از سازمان بقای بین‌الملل خواستند ویدیوی ضبط‌شده از آواها را منتشر کند تا فوریت حیاتی حفاظت از این اراضی در کانون توجه جهان قرار گیرد. آنها معتقدند بحران اقلیمی، آتش‌سوزی‌های مهارنشده و تصاحب خاک، بوم‌سازگانی را که بقای آواها مستقیماً به آن گره خورده ویران کرده است.[4]

کنون فعالان حقوق بومیان خواستار مداخله مستقیم و فوری دولت فدرال برای پاکسازی قلمرو آراریبویا از متجاوزان غیرقانونی هستند. آنها اصرار دارند که برزیل باید منابع کافی را برای اجرای قانون و حفاظت از حق قبیله آوا برای ماندن در انزوای امن تأمین کند.[1]

در حال حاضر، آن ۲۰ نفر با خوراک سیب‌زمینی شیرین‌شان به دل درختان بازگشته و دوباره ناپدید شده‌اند و گوآژاژاراها را در لبه جنگل به دیده‌بانی گذاشته‌اند. با این حال، هفته‌های پیش رو روشن خواهد کرد که آیا این رویارویی کوتاه چندساعته، سوغاتی ویرانگری از عوامل بیماری‌زا به این شکارچیان بی‌دفاع رسانده است یا خیر.[3][4]

منابع

  1. [1]The Guardian — Isolated Brazilian tribe emerges amid alarm over threats to group's way of life مطالعه در The Guardian →
  2. [2]Al Jazeera — Rare images of Indigenous group in Amazon highlight threats, advocates say مطالعه در Al Jazeera →
  3. [3]Smithsonian Magazine — An Isolated Group of Amazonian Hunter-Gatherers Made a Rare Request for Help From Outsiders, Raising Concerns About Forest Degradation مطالعه در Smithsonian Magazine →
  4. [4]Euronews — Video shows isolated Awá Indigenous people make contact with government team in Brazil مطالعه در Euronews →

نمودارها، نقشه‌ها و تصاویر

کاهش پاکسازی از سال ۲۰۲۳ تاکنون از انتشار بیش از ۲٫۲ میلیارد تن معادل دی‌اکسید کربن جلوگیری کرده است.از گزارش: کاهش شدید جنگل‌زدایی آمازون برزیل به پایین‌ترین سطح در یک دهه ·
ظرفیت بازسازی شده اجرای قانون به مأموران فدرال اجازه داده است تا از داده‌های ماهواره‌ای برای رهگیری عملیات قطع غیرقانونی درختان در زمان تقریباً واقعی استفاده کنند.از گزارش: کاهش شدید جنگل‌زدایی آمازون برزیل به پایین‌ترین سطح در یک دهه ·

آبان ۱۴۰۵

  1. خروج دراماتیک قبیله منزوی آوا از جنگل‌های آمازون برزیل در پی بحران گرسنگی و تخریب زیستگاه

مرداد ۱۴۰۵

  1. کاهش شدید جنگل‌زدایی آمازون برزیل به پایین‌ترین سطح در یک دهه

روند رویداد تا امروز

در ۱۰ اوت ۲۰۲۶، داده‌های ماهواره‌ای مربوط به ۱۲ ماه منتهی به جولای ۲۰۲۶ نشان داد که هشدارهای جنگل‌زدایی در آمازون برزیل نسبت به سال گذشته ۳۶ درصد کاهش یافته است.

در این بازه زمانی، مجموعاً ۲٬۸۷۴ کیلومتر مربع از جنگل‌ها پاکسازی شد. این میزان، پایین‌ترین سطح ثبت شده از زمان آغاز به کار سری فعلی ماهواره‌های DETER در سال ۲۰۱۵ به شمار می‌رود.

هشدارهای ماهواره‌ای DETER کاهش چشمگیری در پاکسازی جنگل‌ها طی سه سال گذشته را نشان می‌دهد.از گزارش: کاهش شدید جنگل‌زدایی آمازون برزیل به پایین‌ترین سطح در یک دهه ·

این کاهش به اجرای مجدد قوانین فدرال نسبت داده می‌شود. در این راستا، سازمان محیط زیستی IBAMA با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای بلادرنگ، عملیات‌های غیرقانونی در منطقه را مورد حمله قرار داد.

روند کاهش پاکسازی جنگل‌ها از سال ۲۰۲۳ تاکنون، از انتشار تخمینی ۲٫۲ میلیارد تن معادل دی‌اکسید کربن جلوگیری کرده است. با این وجود، تخریب جنگل ناشی از خشکسالی و آتش‌سوزی همچنان به عنوان یک تهدید جدی و رو به رشد برای این زیست‌بوم باقی مانده است.

برزیل به یک رویکرد ماهواره‌ای دوگانه متکی است: DETER برای واکنش تاکتیکی سریع، و PRODES برای ممیزی سالانه با وضوح بالا.از گزارش: کاهش شدید جنگل‌زدایی آمازون برزیل به پایین‌ترین سطح در یک دهه ·