معرفی ارقام جدید برنج مقاوم به خشکی؛ رقم «هستی» ناجی شالیزارهای ایران می‌شود
مؤسسه تحقیقات برنج کشور برای مقابله با بحران کم‌آبی و تغییرات اقلیمی، ارقام جدیدی از جمله برنج «هستی» را معرفی کرد که در برابر تنش‌های خشکی اواخر فصل زراعی مقاومت بالایی دارد.
به قلم نیلوفر احمدی
این خبر را به اشتراک بگذارید
شالیزارهای شمال ایران قرن‌هاست که بر یک قانون نانوشته استوارند: آب فراوان. برای به ثمر نشستن خوشه‌های برنج، زمین باید غرقاب باشد؛ شرطی که با افت ۵۰ درصدی ذخایر برخی سدهای مازندران و کاهش شدید بارش‌ها، دیگر در استان‌های شمالی صدق نمی‌کند. وقتی آب کافی در مخازن نیست، یا باید هزاران هکتار شالیزار را رها کرد و یا بیولوژی خود گیاه را تغییر داد.[3]
مؤسسه تحقیقات برنج کشور مسیر دوم را انتخاب کرده است. علی‌اکبر عبادی، رئیس این مؤسسه، در روز یکشنبه ۵ مهر ۱۴۰۵ (۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶) از معرفی ارقام جدید برنج متحمل به تنش خشکی خبر داد. این ارقام با هدف حفظ پایداری تولید در روزهای سخت کم‌آبی توسعه یافته‌اند تا جایگزین ارقام سنتی در مزارع آسیب‌پذیر شوند.[1][2]
عبادی در تشریح این دستاورد اعلام کرد: «توسعه ارقام سازگار با تغییر اقلیم و متحمل به تنش خشکی، از محورهای اصلی برنامه‌های تحقیقاتی مؤسسه است و ارقام جدید با هدف حفظ پایداری تولید در شرایط کم‌آبی و کاهش خسارت ناشی از تنش‌های محیطی معرفی می‌شوند». این تغییر رویکرد، یک شیفت استراتژیک برای حفظ امنیت غذایی کشور محسوب می‌شود.[1]
ستاره این رونمایی، رقم جدیدی به نام «هستی» است. بیولوژی این گیاه به گونه‌ای مهندسی شده که بتواند در برابر تنش‌های خشکی در اواخر فصل زراعی مقاومت کند. اواخر تابستان دقیقاً زمانی است که شالیزارها برای پر شدن دانه‌ها به آب نیاز دارند، اما رودخانه‌ها به پایین‌ترین سطح خود می‌رسند.[1]
رئیس مؤسسه تحقیقات برنج کشور درباره این رقم خاص تأکید کرد: «این رقم با هدف پایداری تولید در شرایط تنش خشکی در اواخر فصل و برخورداری از ویژگی‌های مطلوب زراعی و کیفی توسعه یافته است». با کشت این رقم، کشاورزان می‌توانند با حداقل آب در ماه‌های مرداد و شهریور، فصل زراعی را با موفقیت به پایان برسانند.[1]
یکی از بزرگترین دغدغه‌های مصرف‌کنندگان ایرانی، از دست رفتن عطر و طعم اصیل برنج در ارقام پرمحصول است. محققان برای رفع این نگرانی، روی کیفیت پخت تمرکز ویژه‌ای داشته‌اند. ارقام جدید علاوه بر عملکرد بالا در واحد سطح، بازارپسندی مطلوبی دارند تا هم کشاورز سود ببرد و هم ذائقه سخت‌پسند ایرانی راضی بماند.[1][2]
در حال حاضر، طرح‌های توسعه ارقام پرمحصول در سطح ۴۰۰۰ هکتار از شالیزارهای مازندران در حال اجراست. اما تولید بذر در آزمایشگاه تنها نیمی از راه است. برای انتقال این دانش به مزارع، مؤسسه تحقیقات برنج برنامه‌هایی برای ایجاد سایت‌های الگویی تدارک دیده است تا محققان به صورت مستقیم در کنار شالیکاران حضور یابند.[1]
در نهایت، بقای صدها هزار هکتار شالیزار در ایران به این نوآوری‌های علمی گره خورده است. با ورود ارقام مقاوم به خشکی مانند «هستی» به چرخه کشاورزی کشور در پاییز ۱۴۰۵، شالیکاران می‌توانند با وجود آسمان بخیل، همچنان خوشه‌های طلایی برنج را برداشت کنند و عطر برنج ایرانی را در آشپزخانه‌ها زنده نگه دارند.[3]
بررسی عمیق دیدگاه‌ها
دیدگاه محققان کشاورزی
تغییر بیولوژی گیاه به عنوان تنها راهکار عملی برای مقابله با بحران آب.
پژوهشگران مؤسسه تحقیقات برنج بر این باورند که با توجه به کاهش مداوم سطح آب سدها و تغییرات شدید اقلیمی، پافشاری بر روش‌های سنتی غرقابی دیگر منطقی نیست. آن‌ها مهندسی ژنتیک و اصلاح بذر را راهکاری می‌دانند که می‌تواند بدون کاهش سطح زیر کشت، نیاز آبی گیاه را به شکل چشمگیری کاهش دهد. معرفی رقم «هستی» نتیجه سال‌ها تلاش برای تطبیق بیولوژی برنج با واقعیت‌های جدید اقلیمی ایران است.
دغدغه کشاورزان و بازار
نگرانی از افت کیفیت و از دست رفتن بازارپسندی ارقام جدید.
برای شالیکاران گیلان و مازندران، برنج تنها یک محصول کشاورزی نیست، بلکه هویت اقتصادی آن‌هاست. تجربه گذشته در معرفی ارقام پرمحصول نشان داده که اگر برنج جدید عطر و طعم ارقام محلی مانند طارم و هاشمی را نداشته باشد، در بازار با افت قیمت مواجه می‌شود. به همین دلیل، تأکید بر حفظ کیفیت پخت در ارقام جدید، پاسخی مستقیم به این نگرانی تاریخی کشاورزان و مصرف‌کنندگان ایرانی است.
نکات کلیدی
- مؤسسه تحقیقات برنج کشور از معرفی ارقام جدید برنج متحمل به تنش خشکی خبر داد.
- رقم جدید «هستی» به طور خاص برای مقاومت در برابر کم‌آبی در اواخر فصل زراعی توسعه یافته است.
- این ارقام علاوه بر تاب‌آوری اقلیمی، کیفیت پخت و بازارپسندی برنج‌های محلی را حفظ کرده‌اند.
- محققان برای آموزش روش‌های نوین کشت، به صورت مستقیم در مزارع الگویی حضور خواهند یافت.
- محققان کشاورزی
- معتقدند توسعه ارقام مقاوم به خشکی تنها راه نجات شالیزارهای شمال کشور در برابر تغییرات اقلیمی است.
- سیاست‌گذاران امنیت غذایی
- بر حفظ پایداری تولید داخلی برای کاهش وابستگی به واردات برنج تأکید دارند.
- کشاورزان و مصرف‌کنندگان
- دغدغه حفظ کیفیت، عطر و طعم برنج ایرانی را در کنار افزایش مقاومت گیاه دارند.
دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده
- فعالان محیط زیست
- توزیع‌کنندگان عمده بازار برنج
منابع
پوشش منابع
3 منبع
3 دیدگاه شناسایی‌شده
- [1]خبرگزاری مهرکشاورزان و مصرف‌کنندگان
ارقام جدید برنج معرفی شد
مطالعه در خبرگزاری مهر → - [2]ایرناسیاست‌گذاران امنیت غذایی
معرفی ارقام جدید برنج برای سازگاری با تغییر اقلیم
مطالعه در ایرنا → - [3]تیم سردبیری کوهستانمحققان کشاورزی
تحلیل تیم سردبیری کوهستان
مطالعه در تیم سردبیری کوهستان →
بیشتر در سبک زندگی
مشاهده همه →شیمی سبزیجات
مهندسی زیستی در سبزی‌های ایرانی: بررسی رفتار ترمودینامیکی شنبلیله، گشنیز، جعفری و شوید در فرآیند خشک شدن
3 منبع
شیمی مواد غذایی
کالبدشکافی علمی سبزیجات خشک: چرا آفتاب تابستان عطر گشنیز و شنبلیله را می‌کشد؟
6 منبع
بیوشیمی مواد غذایی
کالبدشکافی غشای محافظ آجیل: چگونه پوست نازک پسته و گردو، سد دفاعی چربی‌ها در برابر اکسیداسیون است؟
5 منبع
شیمی سبزیجات
مهندسی بافت و اسانس در آشپزخانه: چگونه انتخاب بین انجماد و خشک کردن، سرنوشت ویتامین‌ها و عطر سبزیجات ایرانی را رقم می‌زند؟
5 منبع
نظرات
هر زاویه. هر روز.
اخبار سبک زندگی با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.