معتز عزایزه، عکاس خبری غزه، بالاخره اعتراف کرد: «فیلم کتک خوردن گروگان‌های ۷ اکتبر را مخفی کردم»

معتز عزایزه، عکاس خبری سرشناس اهل غزه، بالاخره به چیزی اعتراف کرد که شاید خیلی‌ها انتظارش را نداشتند: او در روز ۷ اکتبر ۲۰۲۳ از صحنه کتک خوردن گروگان‌های اسرائیلی فیلم گرفته، اما عامدانه روی آن سرپوش گذاشته است. این چهره که نامش در فهرست ۱۰۰ فرد تاثیرگذار مجله تایم (TIME100) هم به چشم می‌خورد، در مصاحبه‌ای در سپتامبر ۲۰۲۶ با پادکست عربی‌زبان «تقارب» با جزئیات تعریف کرد که چطور خودروی حامل اسرا را تعقیب کرده و از حملات فیلم گرفته است. اما در نهایت تصمیم می‌گیرد ویدیو را در پستوی گوشی‌اش نگه دارد تا مبادا مقامات اسرائیلی بتوانند مهاجمان را از روی آن شناسایی کنند.[1][2]

این اعتراف، آن هم تقریبا سه سال بعد از حملات اولیه، مثل یک بمب خبری عمل کرد و حالا نگاه‌ها به آرشیو تصویری این جنگ با تردیدهای تازه‌ای همراه شده است. عزایزه که پیش از خروجش به مقصد قطر در اوایل سال ۲۰۲۴، با ثبت ویرانی‌های غزه میلیون‌ها دنبال‌کننده در شبکه‌های اجتماعی برای خودش دست‌وپا کرده بود، در این مصاحبه روزی را توصیف می‌کند که در همان ساعات اولیه درگیری، با یکی از خودروهای گردان‌های القسام روبه‌رو می‌شود.[1][4]

او به احمد بیقاوی، میزبان پادکست، می‌گوید: «مردم پیاده شدند، تماشا کردند، آن‌ها را کتک زدند و ضربه زدند، و من هم دنبالشان رفتم و فیلم گرفتم.» با این حال، او ادعا می‌کند که تصمیم برای بایکوت کردن این ویدیو، یک انتخاب حساب‌شده برای حفظ جان سوژه‌هایش بوده است. به قول خودش: «نمی‌خواستم زندگی آدم‌هایی که توی فیلم بودند را نابود کنم.»[1][2]

عزایزه در ادامه توضیح می‌دهد که انتشار نسخه بدون سانسور این تصاویر، می‌توانست مثل یک لقمه آماده اطلاعاتی برای ارتش اسرائیل باشد. او در طول این برنامه گفت: «فهمیدم که اسرائیل از این ویدیوها استفاده می‌کند تا تک‌تک آدم‌هایی که آنجا بودند را شناسایی و حذف کند. نمی‌خواستم به خاطر چند تا لایک و بازدید بیشتر در اینترنت، حتی به طور غیرمستقیم، مسئول مرگ آن آدم‌ها باشم.»[1][3]

اما ماجرا فقط به ویدیوی ۷ اکتبر ختم نمی‌شود. حضور عزایزه در این پادکست، پرده از محدودیت‌های شدید عملیاتی و خطرات جانی وحشتناکی برداشت که روزنامه‌نگاران در داخل غزه با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنند. او از یک سیستم سانسور سفت‌وسخت حرف زد؛ جایی که پوشش رسانه‌های محلی زیر ذره‌بین مقامات حاکم قرار دارد و مو به مو کنترل می‌شود.[1][2]

طبق روایت او، تمام اهالی رسانه در غزه مجبورند از یک کانال ارتباطی واحد در واتس‌اپ که تحت کنترل حماس است، عبور کنند. عزایزه اشاره کرد که اگر خبرنگاری جرئت کند محتوایی انتقادی علیه این گروه منتشر کند یا پایش را از خطوط قرمز و روایت‌های تاییدشده فراتر بگذارد، به طور معمول با فشار، تهدید و حتی تنبیه بدنی روبه‌رو می‌شود.[2][4]

این افشاگری، موجی از انتقادات تند و تیز را درباره شرافت حرفه‌ای و البته دقت اطلاعاتی که از این منطقه جنگی مخابره می‌شود، به راه انداخته است. حالا هیئت‌های تحریریه و نهادهای ناظر بر رسانه‌ها یک سوال اساسی می‌پرسند: آیا پنهان کردن مدارک مستند از آزار گروگان‌ها به بهانه محافظت از مهاجمان، با استانداردهای اخلاقی همان سازمان‌های خبری بین‌المللی که کارهای عزایزه را در بوق و کرنا کردند، همخوانی دارد؟[3][5]

منتقدان می‌گویند راه‌های جایگزین زیادی در روزنامه‌نگاری وجود داشت؛ کارهایی مثل تار کردن صورت مهاجمان، توصیف متنی اتفاقاتی که به چشم دیده بود، یا حتی تحویل دادن فیلم خام به بازرسان مستقل بین‌المللی. این روش‌ها می‌توانستند واقعیت تلخ وضعیت گروگان‌ها را ثبت کنند، بدون اینکه لزوما تبدیل به یک لیست ترور برای ارتش شوند.[3]

با تمام این حرف‌ها، عزایزه همچنان یکی از شناخته‌شده‌ترین راویان تصویری این جنگ است؛ کسی که نامزدی جایزه صلح نوبل را در کارنامه دارد و آثارش در بزرگترین شبکه‌های جهانی پخش شده است. اما حالا این جنجال، فشار مضاعفی را روی دوش نهادهای غربی که او را به این جایگاه رساندند می‌گذارد تا به توجیهات او برای سانسور این ویدیو واکنش نشان دهند؛ آن هم در روزهایی که بحث بر سر مرزهای اخلاقی روزنامه‌نگاری جنگ، داغ‌تر از همیشه است.[1][3]