مذاکرات مقدماتی اینتل با رقیب سنتی: احتمال برون‌سپاری ساخت تراشه‌های AMD به کارخانه‌های اینتل

اینتل در حال بررسی قراردادی است که زمانی در دنیای فناوری غیرقابل‌تصور به نظر می‌رسید: تولید تراشه برای جدی‌ترین رقیب تاریخی‌اش. این گفتگوهای اولیه میان دو غول پردازنده‌های x86 بر ساخت تراشه‌های سفارشی و خدمات کارخانه‌ای متمرکز است؛ چرخشی کاملاً عمل‌گرایانه برای شرکتی که با چالش‌های ساختاری دست‌وپنجه نرم می‌کند.[1][2]

هسته اصلی این برنامه، نجات کسب‌وکار فوق‌العاده هزینه‌بر ریخته‌گری (Foundry) اینتل است؛ بخشی که برای بقای اقتصادی به حجم تولید عظیمی نیاز دارد. جذب مشتریان نام‌آشنا برای تجهیزات بسته‌بندی و تولید، حالا بر رقابت‌های سنتی بازار پردازنده‌ها ارجحیت یافته و نشان می‌دهد اینتل به‌تنهایی و با خطوط تولید اختصاصی‌اش قادر به پر کردن ظرفیت فب‌های خود نیست.[1][3]

اگرچه برخی تحلیل‌گران با هیجان فراوان این گمانه‌زنی را «ائتلافی تاریخی» خوانده‌اند، واقعیت این است که ماجرا هنوز در حد رایزنی‌های اولیه مانده است. هیچ‌یک از دو طرف قرارداد لازم‌الاجرا، محصول مشترک معین یا سفارش تولید مشخصی را اعلام نکرده‌اند؛ بنابراین هنوز با یک ارزیابی اولیه راهبردی طرفیم، نه نقشه راهی نهایی.[2]

اولویت مطلق کارخانه‌ها

بخش تولید و فب‌ها به مانع اصلی بر سر راه بازسازی همه‌جانبه اینتل بدل شده است. احداث تأسیسات پیشرفته لیتوگرافی ده‌ها میلیارد دلار می‌بلعد و بازگشت این سرمایه کلان مستلزم کارکرد مداوم با ضریب بهره‌برداری حداکثری است.[3][4]

همکاری احتمالی می‌تواند از خدمات بسته‌بندی پیشرفته تا ساخت کامل ویفر متغیر باشد. اینتل به‌ویژه قابلیت‌های ساخت سیلیکون سفارشی خود را معرفی کرده و امیدوار است بخش تراشه‌های نیمه‌سفارشی AMD را که پردازنده‌های کنسول‌های بازی و خودروها را طراحی می‌کند، جلب کند.[1][2]

در دهه‌های ۲۰۰۰ و ۲۰۱۰، رابطه اینتل و AMD میدانی از رقابت نفس‌گیر و با حاصل جمع صفر در بازار پردازنده‌های x86 بود. تولید تراشه با برند AMD در کارخانه‌های اینتل در روزهای اوج این شرکت خط قرمزی قطعی محسوب می‌شد، اما با تفکیک رسمی ساختار بخش طراحی محصول از بازوی ریخته‌گری، این سناریو امروز روی کاغذ شدنی است.[1]

طبق گزارش تامز هاردور، لیپ-بو تن به‌شدت دنبال بازسازی اینتل با «رویکردی مشتری‌محور» است؛ مدلی که در آن مشتریان بیرونی حتی بر گروه‌های داخلی شرکت اولویت دارند. مدیرعامل می‌خواهد بازوی ریخته‌گری اینتل فارغ از نشان تجاری درج‌شده روی ویفر، شریک تولیدی بی‌طرف و مطمئنی تلقی شود.[1][3]

پیشنهاد کلیدی: بسته‌بندی پیشرفته

اگر انتقال کامل تولید ویفر به اینتل برای گام نخست حرکتی بیش از حد بلندپروازانه باشد، فناوری‌های بسته‌بندی پیشرفته (Advanced Packaging) محتمل‌ترین نقطه شروع هستند. تراشه‌های مدرن دیگر یکپارچه ساخته نمی‌شوند، بلکه از تایل‌های مجزای سیلیکونی تشکیل شده‌اند که روی پایه‌ای مشترک سوار می‌شوند؛ حوزه‌ای که توانمندی‌های اینتل در آن جزو برترین‌های صنعت به شمار می‌رود.[1][2]

در حال حاضر، AMD برای تولید و بسته‌بندی چیپ‌هایش به‌شدت به TSMC تایوان وابسته است. با این حال، محدودیت‌های شدید ظرفیت بسته‌بندی پیشرفته برای شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی، فرصتی طلایی پیش روی اینتل گذاشته تا خطوط تولید خود را گزینه‌ای فوری و پرظرفیت معرفی کند.[2][4]

شروع کار با خدمات بسته‌بندی به اینتل اجازه می‌دهد بدون نیاز به بازطراحی و انتقال ریزمعماری‌های اصلی AMD به لیتوگرافی جدید، پیوندی کاری با رقیب بسازد. این رویکرد ماژولار ریسک‌های فنی را برای AMD به حداقل می‌رساند و هم‌زمان درآمد و حجم سفارش برای کارخانه‌های اینتل به همراه دارد.[1]

این راهبرد با روند کلان صنعت برای تنوع‌بخشی به زنجیره تأمین هم‌راستاست. تنش‌های ژئوپلیتیکی و تمرکز سنگین تولید پیشرفته در تایوان، شرکت‌های طراحی تراشه بدون کارخانه (فبلس) را ناچار به یافتن منبع دوم کرده است؛ شرایطی که کارخانه‌های رو به رشد اینتل در آمریکا و اروپا را به گزینه‌ای جذاب بدل می‌کند.[3][4]

عبور از دیوار بی‌اعتمادی تاریخی

اما فراتر از این هم‌افزایی‌های منطقی، موانع بزرگی پیش از ورود حتی یک تراشه به چرخه تولید وجود دارد. بزرگ‌ترین چالش متقاعد کردن AMD است که مطمئن شود اطلاعات محرمانه معماری‌های اختصاصی‌اش در سازوکار ریخته‌گری اینتل محفوظ می‌ماند و به دست تیم‌های طراحی محصول رقیب نمی‌رسد.[2]

علاوه بر این، سوابق تولید اینتل در پنج سال اخیر پر از تأخیر و لغزش در اجرای به‌موقع لیتوگرافی‌ها بوده است. هرچند اینتل مدعی است نود 18A برتری فنی را بازمی‌گرداند، اما مشتریان فبلس معمولاً به‌جای اسلایدهای تبلیغاتی و وعده‌ها، نمونه سیلیکونی واقعی و کارآمد می‌خواهند.[4]

ادبیات تبلیغاتی اینتل درباره «بازپس‌گیری رهبری دنیای تراشه» فی‌نفسه می‌تواند برای مشتریان بیرونی تهدیدکننده باشد. چالش ملموس اینجاست که AMD باور کند اینتل واقعاً به یک ریخته‌گری خدمت‌محور و بی‌طرف متعهد است، نه اینکه قصد داشته باشد با سفارش‌های دیگران، بخش تراشه‌سازی خود را سرپا نگه دارد.[4]

تحلیل‌گران بازار یادآوری می‌کنند بازوی کارخانه‌ای اینتل در سال ۲۰۲۳ متحمل زیان عملیاتی ۷ میلیارد دلاری شد؛ واقعیتی که نیاز به تأیید مشتریان خارجی را مبرم‌تر کرده است. یک قرارداد رسمی با AMD حکم بالاترین مهر تأیید برای ریخته‌گری اینتل را خواهد داشت و سد تردید سایر غول‌های سیلیکون را خواهد شکست.[1][3]

تغییر موازنه در بازار سیلیکون

چنانچه این گفتگوهای اکتشافی به توافقی الزام‌آور ختم شود، آرایش صنعت نیمه‌رسانا دچار دگرگونی بنیادین خواهد شد؛ امری که نشان می‌دهد استراتژی تفکیک سازمانی، کارخانه‌دار را به یک تولیدکننده چندمستأجره معتبر بدل کرده است.[1][2]

از سوی دیگر، دسترسی به ظرفیت مازاد کارخانه‌های اینتل می‌تواند برگ برنده AMD در میدان رقابت مراکز داده باشد. اطمینان از ظرفیت کافی برای تولید و بسته‌بندی، مقیاس‌پذیری شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی AMD را تسهیل کرده و این شرکت را از صف‌های طویل دیگر رقبا رها می‌کند.[2][4]

این گفتگوها همچنین بر واقعیت‌های مالی جدید دنیای نیمه‌رسانا مهر تأیید می‌زنند؛ جایی که هزینه پیشبرد فناوری‌های لبه به قدری نجومی شده که هیچ شرکتی به‌تنهایی تاب تأمین آن را ندارد. هم‌افزایی رقبای خونین دیگر یک انتخاب لوکس نیست، بلکه ضرورتی ساختاری برای بقاست.[1][3]

با تمام این اوصاف، عیار تدبیر لیپ-بو تن با قراردادهای رسمی و ویفرهای بسته‌بندی‌شده سنجیده می‌شود، نه وعده‌ها و جلسات مقدماتی. تا زمانی که اینتل بازدهی تولید رقابتی و نرخ تمام‌شده مناسبی برای طرح‌های AMD به اثبات نرساند، این توافق صرفاً یک فرضیه هیجان‌انگیز روی کاغذ باقی می‌ماند.[2][4]