رفتن به محتوای اصلی
گردشگری پایداراتحادیه اروپا· 4 دقیقه مطالعه· در سفر

نقشه راه جدید اتحادیه اروپا برای گردشگری پایدار: هدایت مسافران فراتر از پایتخت‌های شلوغ

کمیسیون اروپا نخستین چارچوب جامع خود را برای کاهش ازدحام فصل اوج سفر به تصویب رساند؛ طرحی که با تمرکز بر سفرهای فصول خلوت و زیرساخت‌های حمل‌ونقل فعال، گردشگران را به‌سوی مناطق بکرتر هدایت می‌کند، هرچند کارشناسان از نبود بودجه اختصاصی تازه در آن انتقاد دارند.

به قلم آرش علوی

این خبر را به اشتراک بگذارید

گوش‌ دهید

کمیسیون اروپا نخستین رویکرد جامع خود را برای مدیریت اقتصاد عظیم گردشگری قاره سبز رسمیت بخشید. «راهبرد گردشگری پایدار اتحادیه اروپا» که این هفته رونمایی شد، در پی حفظ جایگاه این قاره به‌عنوان برترین مقصد سفر جهان، هم‌زمان با مهار فشارهای سنگین ناشی از گردشگری بیش‌ازحد (Overtourism) است.[5]

موتور محرک این سازوکار بر پایه توزیع مکانی و زمانی سفر استوار است. این چارچوب به‌جای اعمال محدودیت صرف روی شمار بازدیدکنندگان در اماکن مشهور، هدایت مسافران به‌سمت مناطق بکر و ترویج سفر در فصول خلوت (Off-season) را پیشنهاد می‌کند؛ جایی که می‌توان شلوغی میدان‌های داغ تابستان را با آرامش جشنواره‌های پاییزی برداشت محصول عوض کرد.[2][5]

آپوستولوس تـزیتـزیکوستاس، کمیسر اروپایی در امور حمل‌ونقل پایدار و گردشگری، پنجم نوامبر رسماً این راهبرد تازه منتشرشده را رونمایی و معرفی کرد.[8]

این مراسم در جریان اجلاس وزرای گردشگری اتحادیه اروپا در شهر مولینگار ایرلند برگزار شد. رسانه‌های محلی نوشتند این شهر با گردهمایی رهبران گردشگری قاره برای برگزاری یک نشست تاریخ‌ساز جهت بررسی ابعاد اجرایی طرح، «در کانون توجه قرار گرفت».[3][8]

تغییر نقشه سفر اروپایی

این سند در شرایطی منتشر می‌شود که اروپا با دو روی یک سکه دست‌به‌گریبان است: گردشگری در عین حال که موتور محرک اقتصادی بی‌بدیلی است، با تمرکز و تراکم بالای مسافران تابستانی در کلان‌شهرها خشم ساکنان محلی را برانگیخته و خدمات شهری را به مرز انفجار رسانده است.[2][9]

کمیسیون برای رفع این تمرکز، تأکید ویژه‌ای روی جابه‌جایی فعال و انتخاب مسیرهای جایگزین گذاشته است. سیاست‌گذاران امیدوارند با توسعه زیرساخت‌های سفرهای آرام و پیوسته، منافع مالی گردشگری را به‌شکل طبیعی به‌سمت جوامع روستایی که کمتر میزبان مهمانان بین‌المللی بوده‌اند سرازیر کنند.[5][6]

تصویرسازی: شبکه‌های حمل‌ونقل فعال مانند یوروولو به‌عنوان ابزاری کلیدی برای پراکنده‌سازی مسافران فراتر از کلان‌شهرها در نظر گرفته شده‌اند.

گردشگری با دوچرخه در مستندات سال ۲۰۲۶ جایگاهی درخشان دارد. این راهبرد به‌صراحت شبکه‌هایی چون «یوروولو» (EuroVelo) را «توانمندساز کلیدی» برای سیاحت پایدار معرفی کرده که پایانه‌های بزرگ حمل‌ونقل را از طریق مسیرهای امن دوچرخه‌سواری به شهرهای آرام‌تر استانی پیوند می‌دهد.[6]

کمیسیون سفر اروپا نیز با استناد به آمارهای اخیر از این تصمیم استقبال کرد و یادآور شد که الگوهای سفر همین حالا هم در حال تغییرند. این نهاد تأکید کرد که تدوین این راهبرد در بستر «افزایش تاب‌آوری و کاهش وابستگی صرف به فصول خاص» صورت پذیرفته است.[4]

واکنش بازار و معمای بودجه

با وجود اجماع کلی بر سر اهداف طرح، شماری از تحلیل‌گران صنعت به محدودیت‌های ساختاری آن اشاره کرده‌اند. این سند بیشتر چتری بر روی برنامه‌های قبلی است تا قانونی نوین و الزام‌آور با اختیارات اجرایی تازه.[9]

بزرگ‌ترین نقد وارده، نبود منابع مالی مشخص و ویژه است. بر اساس ارزیابی‌های فعالان صنعت، این برنامه «فاقد اهداف ملموس و قابل‌اندازه‌گیری برای حمایت از اجراست» و هیچ ردیف بودجه اختصاصی جدیدی برای پشتیبانی از این تمرکززدایی منطقه‌ای در نظر نگرفته است.[9]

بدون سرمایه‌گذاری جدید، شهرداری‌های کوچک کار دشواری برای ساخت خطوط اتصالی حمل‌ونقل و اجرای کمپین‌های بازاریابی جذاب جهت کشاندن گردشگران به خارج از نقاط پرطرفدار خواهند داشت؛ منتقدان باور دارند تحقق اهداف بزرگ، اعتبارات مالی متناسب می‌طلبد.[9]

از سوی دیگر، فعالان هتلداری و پذیرایی نگران ابعاد تجاری ماجرا هستند. انجمن هتل‌ها، رستوران‌ها و کافه‌های اروپا (HOTREC) ضمن اعلام حمایت از پایداری محیطی، به سیاست‌گذاران یادآور شد که ستون فقرات اقتصادی این کسب‌وکارها را فراموش نکنند.[7]

سیاست‌گذاران امیدوارند توازن ورود مسافران را از پایتخت‌های شلوغ به‌سمت مقاصد منطقه‌ای و محلی سوق دهند.

این انجمن خواستار «اقدام فوری برای ارتقای توان رقابتی بنگاه‌های کوچک و متوسط» شد و متذکر شد که این کسب‌وکارها اکثریت قاطع فعالان گردشگری قاره را تشکیل می‌دهند و غالباً با حاشیه سود بسیار باریکی فعالیت می‌کنند.[7]

هرگونه حرکت به‌سمت گردشگری پاک‌تر و پراکنده‌تر باید مطمئن شود که مهمان‌پذیرهای کوچک خانوادگی و غذاخوری‌های بومی، ابزارهای لازم برای رشد و رقابت در کنار هلدینگ‌های بزرگ گردشگری را در اختیار دارند.[7]

مقصدی برای تمام فصول

توزیع زمانی سفر—یعنی ترغیب مسافران به پاییز، زمستان و اوایل بهار—نیازمند تحولی ریشه‌ای در نحوه معرفی مقاصد گردشگری است. این راهبرد از کشورهای عضو می‌خواهد جشنواره‌های بومی، استراحتگاه‌های تندرستی زمستانه و تورهای شکم‌گردی منطقه‌ای را برجسته کنند.[2][4]

یکنواخت کردن جریان ورود مسافران، امنیت شغلی پایدارتری را در طول تمام سال برای شاغلان بخش گردشگری به ارمغان می‌آورد؛ رویکردی که نویدبخش پایان دوران قراردادهای فصلی ناپایدار و فرساینده در مقاصد آفتابی مدیترانه خواهد بود.[4]

تصویرسازی: ترویج سفر در فصول خلوت، ستون فقرات طرح برای ایجاد ثبات شغلی در طول سال برای کارکنان صنعت پذیرایی است.

با پایان اجلاس مولینگار، توپ به زمین کشورهای عضو افتاده است. سازمان‌های گردشگری ملی باید این دستورالعمل‌های بروکسل را به طرح‌های الهام‌بخشی تبدیل کنند که بتواند تصمیم مسافران را در انتخاب مقصد و زمان پروازها در سال ۲۰۲۷ و پس از آن به‌طور ملموس تغییر دهد.[3][4]

هوشمندسازی تجارب سفر نیز یکی دیگر از پایه‌های این برنامه است. با تبادل داده میان مناطق مختلف، پلتفرم‌های محلی می‌توانند ازدحام در نقاط خاص را پیش‌بینی کرده و مسافران را از طریق اپلیکیشن‌های هوشمند به‌سمت مقاصد بکرتر مجاور هدایت نمایند.[2][5]

گام فوری بعدی بر عهده وزرای گردشگری است که تازه از ایرلند بازگشته‌اند؛ تخصیص بودجه‌های سال ۲۰۲۷ به‌روشنی نشان خواهد داد که آیا اعضای اتحادیه واقعاً حاضرند برای ساخت زیرساخت‌های روستایی و بازاریابی فصول خلوت، سرمایه روی میز بگذارند یا خیر.[3][8]

نکات کلیدی

  1. کمیسیون اروپا نخستین راهبرد هماهنگ خود را برای حفظ جایگاه پیشروی گردشگری اروپا و هم‌زمان کاستن از بار سنگین شلوغی‌های تابستانه تصویب کرد.
  2. این چارچوب بر هدایت مسافران به‌سمت روستاهای کمتر شناخته‌شده و ترویج سفر در فصول پاییز، زمستان و بهار تکیه دارد.
  3. جابه‌جایی فعال، به‌ویژه شبکه‌های دوچرخه‌سواری قاره‌ای موسوم به «یوروولو»، ابزار اصلی اتصال خطوط پرتردد به شهرهای کوچک در نظر گرفته شده است.
  4. ناظران صنعت یادآور می‌شوند که این سند در حال حاضر ردیف بودجه اختصاصی تازه یا اهداف الزام‌آور عددی ندارد.

آنچه نمی‌دانیم

  • کشورهای عضو بدون منابع مالی تازه از سوی اتحادیه اروپا، چگونه هزینه توسعه زیرساخت‌های گردشگری روستایی را تأمین خواهند کرد.
  • آیا در مصوبات قانونی سال‌های آتی، معیارهای مشخص و عددیِ الزام‌آوری برای ارزیابی این تمرکززدایی تعیین خواهد شد یا خیر.

روند رویداد

  1. ۱ نوامبر ۲۰۲۶

    وزارت کار، تجارت و اشتغال از معرفی زودهنگام این راهبرد در ایرلند خبر داد.

  2. ۴ نوامبر ۲۰۲۶

    کمیسیون اروپا رسماً چارچوب تقویت جایگاه گردشگری پایدار اروپا را به تصویب رساند.

  3. ۵ نوامبر ۲۰۲۶

    کمیسر آپوستولوس تزیتزیکوستاس این راهبرد را در اجلاس وزرای گردشگری در مولینگار ارائه کرد.

کمیسیون اروپا 40%حامیان حمل‌ونقل فعال 25%صنعت پذیرایی و هتلداری 20%تحلیل‌گران گردشگری 15%
کمیسیون اروپا
بر حفظ رهبری جهانی اروپا در گردشگری از طریق پراکنده‌سازی جغرافیایی و زمانی مسافران و کاهش پیامدهای تراکم بیش‌ازحد تمرکز دارد.
حامیان حمل‌ونقل فعال
این راهبرد را فرصتی طلایی برای محوریت بخشیدن به دوچرخه‌سواری و سفرهای آهسته در برنامه‌ریزی زیرساختی قاره می‌دانند.
صنعت پذیرایی و هتلداری
پایداری اقتصادی بنگاه‌های کوچک و متوسط را در مسیر گذار به الگوهای جدید گردشگری در اولویت قرار می‌دهد.
تحلیل‌گران گردشگری
از فقدان اهداف کمی قابل‌سنجش و نبود خطوط مالی اختصاصی برای ضمانت اجرای عملیاتی این اهداف انتقاد می‌کنند.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • ساکنان بومی شهرهایی که با بحران حضور بیش‌ازحد گردشگر (Overtourism) مواجهند
  • مدیران و شهرداری‌های مناطق روستایی که مسئول توسعه زیرساخت‌های جدید شده‌اند

منابع

پوشش منابع

9 منبع

4 دیدگاه شناسایی‌شده

کمیسیون اروپا 40%حامیان حمل‌ونقل فعال 25%صنعت پذیرایی و هتلداری 20%تحلیل‌گران گردشگری 15%
  1. [1]Travel Tomorrowکمیسیون اروپا

    EU puts tourism at the heart of its policy agenda with first common strategy

    مطالعه در Travel Tomorrow →
  2. [2]EUbusinessکمیسیون اروپا

    EU looks to strengthen Europe's position as world's leading tourism destination

    مطالعه در EUbusiness →
  3. [3]Westmeath Examiner

    Mullingar takes centre stage as European tourism leaders gather for landmark summit

    مطالعه در Westmeath Examiner →
  4. [4]European Travel Commission

    EU Sustainable Tourism Strategy adopted against background of increasing resilience and reducing seasonality

    مطالعه در European Travel Commission →
  5. [5]European Commissionکمیسیون اروپا

    Commission strengthens Europe's position as the world's leading tourism destination

    مطالعه در European Commission →
  6. [6]EuroVeloحامیان حمل‌ونقل فعال

    EU Sustainable Tourism Strategy recognises active mobility as key enabler and includes references to cycling tourism and EuroVelo

    مطالعه در EuroVelo →
  7. [7]Hotel News Resourceصنعت پذیرایی و هتلداری

    HOTREC Supports EU Sustainable Tourism Strategy, Calls for Action on SME Competitiveness

    مطالعه در Hotel News Resource →
  8. [8]Department of Enterprise, Trade and Employment

    European Commissioner for Sustainable Transport and Tourism, Apostolos Tzitzikostas, will present the newly published EU Sustainable Tourism Strategy at an EU Tourism Ministers' Summit in Mullingar tomorrow, 5 November

    مطالعه در Department of Enterprise, Trade and Employment →
  9. [9]Skiftتحلیل‌گران گردشگری

    EU’s Sustainable Tourism Plan Aims to Spread Visitors Out — With No Funding or Targets

    مطالعه در Skift →
گوش‌ دهید

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار سفر با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.