نتایج یک‌ساله درمان با سلول‌های CAR-T: بهبود پایدار حرکتی در بیماران مبتلا به سندرم شخص سفت

سال‌هاست که در دنیای عصب‌شناسی این باور وجود دارد که اختلالات حرکتی خودایمنی شدید مانند سندرم شخص سفت (SPS)، بیماری‌هایی پیش‌رونده هستند که برای کند کردن روند افت بیمار، به مصرف مادام‌العمر و روزانه داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی نیاز دارند. اما داده‌های یک‌ساله کارآزمایی بالینی که روز پنجشنبه منتشر شد، این سقف بهبودی را مستقیماً به چالش می‌کشد. نتایج شرکت Kyverna Therapeutics نشان می‌دهد که تنها یک بار تزریق یک سلول‌درمانی مهندسی‌شده به نام miv-cel، توانسته است بهبود حرکتی پایدار و بدون نیازی به دارو را تا ۱۲ ماه کامل پس از درمان به همراه داشته باشد.[1][2]

این داده‌های جدید، نقطه عطف مهمی در استفاده از درمان با سلول‌های T دارای گیرنده آنتی‌ژن کایمریک (CAR-T) در خارج از حوزه سرطان‌شناسی محسوب می‌شود. سلول‌های T اصلاح‌شده در miv-cel که در ابتدا برای شکار سرطان‌های خون ساخته شده بودند، حالا طوری برنامه‌ریزی شده‌اند که سلول‌های B خودواکنش‌گر را - که مسئول حمله به سیستم عصبی در بیماران مبتلا به SPS و میاستنی گراویس منتشر (gMG) هستند - پیدا کرده و از بین ببرند.[1][4]

در پایان سال اول، بیمارانی که این درمان را دریافت کرده بودند، توانستند بهبودهای عملکردی قابل‌توجه خود را حفظ کنند. برای افراد مبتلا به SPS - وضعیتی که با اسپاسم‌های عضلانی ناتوان‌کننده و خشکی پیش‌رونده عضلات شناخته می‌شود و اغلب بیماران را ویلچرنشین می‌کند - این درمان توانست توانایی راه‌رفتن را برگرداند و خشکی بدن را به‌شدت کاهش دهد. نکته بسیار مهم این است که این بهبودی‌ها بدون نیاز به مصرف مجدد داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی که پیش‌تر استفاده می‌کردند، پایدار ماند.[2][4]

این پاسخ پایدار و بدون نیاز به دارو نشان می‌دهد که این روش درمانی احتمالاً به‌جای سرکوب موقت سیستم ایمنی، آن را به‌طور مؤثری بازنشانی (ریست) می‌کند. داروی miv-cel با پاکسازی سلول‌های B خاصی که آنتی‌بادی‌های خودی تولید می‌کنند، به بدن اجازه می‌دهد تا دوباره مجموعه‌ای از سلول‌های B سالم و غیرواکنش‌گر را بسازد. داده‌های ۱۲ ماهه تأیید می‌کند که این جمعیت ایمنی تازه‌تولیدشده، دوباره به سیستم عصبی بیماران حمله نکرده است.[1][5]

ماندگاری این بهبودهای حرکتی در زمان بسیار حساسی برای چشم‌انداز کلی درمان‌های CAR-T در بیماری‌های خودایمنی به دست آمده است. اگرچه این حوزه در دو سال گذشته هیجان زیادی ایجاد کرده، اما اخیراً چند درمان مشابه با موانع ایمنی مواجه شده‌اند که باعث شده نهادهای نظارتی بررسی‌های دقیق‌تری روی مسمومیت‌های عصبی شدید و خطر تئوریک بروز سرطان‌های ثانویه داشته باشند.[3]

در چنین شرایطی، شرکت Kyverna مشخصات ایمنی مطلوبی را برای miv-cel در مقطع ۱۲ ماهه گزارش کرده است. این شرکت خاطرنشان کرد که بیماران به‌خوبی این درمان را تحمل کرده‌اند و از زمان دوره حاد اولیه پس از تزریق، هیچ نشانه ایمنی جدید یا عارضه جانبی تأخیری مشاهده نشده است. اگرچه در به‌روزرسانی‌های منتشرشده از این کارآزمایی، نظر مستقیم یا نقل‌قولی از محققان اصلی وجود نداشت، اما این داده‌های ایمنی معیار بسیار مهمی برای پیشبرد این درمان به‌سوی تأیید نهایی نهادهای نظارتی به شمار می‌رود.[1][3]

برای بیمارانی که با از دست دادن توانایی حرکتی ناشی از بیماری‌های خودایمنی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، این نتایج تغییر ملموسی در پیش‌بینی بلندمدت بیماری‌شان ارائه می‌دهد. البته باید واقع‌بین باشیم؛ miv-cel هنوز در مرحله کارآزمایی بالینی است و برای تجویز عمومی در دسترس نیست، اما داده‌های مربوط به پایداری یک‌ساله آن، شواهد محکمی ارائه می‌دهد که شاید روزی یک مداخله سلولی واحد بتواند جایگزین مدیریت روزانه علائم بیماری شود.[2][4]

بیمارانی که در حال حاضر به مصرف مداوم داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی وابسته‌اند، باید حتماً به رژیم‌های درمانی تجویزشده خود ادامه دهند، چرا که این درمان هنوز در حال طی کردن مراحل بالینی است. با این حال، این کارآزمایی همچنان شرکت‌کنندگان را زیر نظر خواهد داشت تا مشخص شود آیا این بازنشانی سیستم ایمنی در مقاطع دو و سه‌ساله نیز دوام می‌آورد یا خیر. هم‌زمان، محققان در حال گسترش برنامه miv-cel هستند تا اثربخشی آن را در سایر بیماری‌های خودایمنی شدید نیز ارزیابی کنند.[1][5]