عبور شش استان ایران از آستانه هشدار بالای آنفلوآنزا؛ نیمی از مبتلایان کودک هستند

مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت ایران در تازه‌ترین گزارش پاییزی خود، از افزایش نگران‌کننده موارد بستری ناشی از عفونت‌های تنفسی حاد خبر داده است. بر اساس داده‌های نظام مراقبت دیده‌وری در هفته منتهی به اول آبان ۱۴۰۵، سهم بستری‌شدگان مبتلا به این عفونت‌های شدید به ۱۰.۹ درصد رسیده است. این شاخص در هفته پیش از آن ۹.۵ درصد بود که نشان‌دهنده شیب صعودی مراجعه به بیمارستان‌هاست.[1][3]

در مقابل افزایش موارد بستری، آمار مراجعان سرپایی با علائم شبه‌آنفلوآنزا روند کاهشی خفیفی را تجربه کرده است. سهم این گروه از بیماران از ۱۰.۷ درصد در اواخر مهرماه، به ۸.۶ درصد در هفته اول آبان کاهش یافته است. با این حال، کارشناسان بهداشتی معتقدند که کاهش مراجعات سرپایی در کنار افزایش بستری‌ها، می‌تواند نشان‌دهنده بروز علائم شدیدتر در مبتلایان جدید باشد.[1][3]

بررسی‌های دقیق استانی نشان می‌دهد که شش استان کشور به طور رسمی از آستانه هشدار بالای شیوع آنفلوآنزا عبور کرده‌اند. استان بوشهر با ثبت ۳۶.۱ درصد تست مثبت، در صدر این فهرست قرار دارد و پس از آن استان کردستان با ۲۴.۲ درصد، بیشترین میزان درگیری را تجربه می‌کند. این ارقام نشان‌دهنده چرخش گسترده ویروس در مناطق جنوب و غرب کشور است.[1][3]

علاوه بر بوشهر و کردستان، چهار استان دیگر نیز وضعیت قرمز تنفسی را گزارش کرده‌اند. استان کرمانشاه با ۱۷.۴ درصد، خوزستان با ۱۷.۱ درصد، فارس با ۱۴.۹ درصد و چهارمحال و بختیاری با ۱۰.۸ درصد تست مثبت، بالاتر از خط هشدار قرار گرفته‌اند. در همین حال، استان‌هایی مانند خراسان جنوبی، کرمان و هرمزگان نیز با عبور از مرز هشدار پایین، در مسیر صعودی قرار دارند.[1][2][3]

یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین یافته‌های گزارش اخیر وزارت بهداشت، سهم بسیار بالای کودکان در موج جدید این بیماری است. طبق داده‌های آزمایشگاهی، ۴۹.۳ درصد از کل موارد مثبت آنفلوآنزا در کشور مربوط به گروه سنی زیر ۱۵ سال است. این آمار نشان می‌دهد که نیمی از بار بیماری در پاییز امسال بر دوش خردسالان و نوجوانان قرار گرفته است.[1][3]

تفکیک سنی مبتلایان خردسال، زوایای دقیق‌تری از سرعت انتقال ویروس در محیط‌های تجمعی را روشن می‌کند. بیشترین میزان ابتلا با ۳۰ درصد، به دانش‌آموزان گروه سنی ۶ تا ۱۵ ساله اختصاص دارد که مستقیما با بازگشایی مدارس مرتبط است. همچنین ۱۳.۸ درصد از مبتلایان را کودکان ۲ تا ۵ ساله مهدکودکی و ۵.۵ درصد را نوزادان زیر دو سال تشکیل می‌دهند.[1][3]

از منظر ویروس‌شناسی، الگوی شیوع آنفلوآنزا در پاییز امسال با سال گذشته تفاوت معناداری پیدا کرده است. بر اساس تحلیل ۶ هزار و ۷۹۸ نمونه تنفسی در آزمایشگاه‌های مولکولی کشور، ۷۳.۵ درصد از موارد مثبت به آنفلوآنزای نوع B تعلق دارد. این در حالی است که در مقطع زمانی مشابه در سال گذشته، آنفلوآنزای نوع A سویه غالب در کشور بود.[1][3]

در کنار جولان آنفلوآنزا، وضعیت شیوع ویروس کرونا نیز همچنان نیازمند توجه جدی است. اگرچه نسبت نمونه‌های مثبت کووید-۱۹ برای دومین هفته متوالی کاهش یافته و به ۱۶.۳ درصد رسیده است، اما این رقم هنوز به طور قابل‌توجهی بالاتر از آستانه هشدار بالا قرار دارد. هم‌زمانی گردش این دو پاتوژن، فشار مضاعفی را بر سیستم ایمنی افراد و کادر درمان وارد می‌کند.[1][2][3]

موج جدید بیماری‌های تنفسی در شرایطی بخش‌های مختلف کشور را درگیر کرده که نگرانی‌ها درباره تامین داروهای اولیه همچنان در برخی مناطق پابرجاست. گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که دسترسی به برخی اقلام دارویی از جمله آنتی‌بیوتیک‌ها و شربت‌های تب‌بر کودکان در برخی داروخانه‌ها با محدودیت‌هایی روبه‌رو است که نیازمند مدیریت دقیق زنجیره تامین است.[1]

تامین واکسن آنفلوآنزا نیز یکی دیگر از دغدغه‌های خانواده‌ها و گروه‌های پرخطر در هفته‌های اخیر بوده است. با وجود توزیع محموله‌های واکسن در شهریور و مهرماه، افزایش ناگهانی تقاضا در پی انتشار اخبار شیوع بیماری، باعث کمیابی مقطعی این محصول در برخی استان‌های درگیر شده است. کارشناسان تاکید دارند که واکسیناسیون گروه‌های حساس باید به سرعت تکمیل شود.[1]

با توجه به هم‌زمانی شیوع آنفلوآنزا و کووید-۱۹، مقامات بهداشتی بر ضرورت بازگشت به پروتکل‌های مراقبتی تاکید کرده‌اند. مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر در اطلاعیه رسمی خود اعلام کرد: «همزمان شدن عبور نسبت نمونه‌های مثبت دو پاتوژن تنفسی از آستانه هشدار بالا، ضرورت تشدید اقدامات پیشگیرانه و مراقبتی را ایجاب می‌کند.» این نهاد استفاده از ماسک را در مراکز درمانی الزامی دانسته است.[1][3]

رعایت بهداشت فردی در محیط‌های آموزشی و وسایل حمل‌ونقل عمومی نیز به عنوان خط مقدم پیشگیری معرفی شده است. شست‌وشوی مداوم دست‌ها، تهویه مناسب کلاس‌های درس و عدم حضور دانش‌آموزان دارای علائم در مدرسه، از مهم‌ترین راهکارهایی است که می‌تواند از گسترش بیشتر ویروس نوع B در میان کودکان و انتقال آن به درون خانواده‌ها جلوگیری کند.[1][2]