پلتفرم هوش مصنوعی کاراکتر ای‌آی رسماً اعلام ورشکستگی کرد؛ پیشنهاد ۲۰ میلیون دلاری دیزنی

استارتاپ کاراکتر ای‌آی (Character.AI) که روزگاری یکی از درخشان‌ترین نام‌ها در موج شکوفایی هوش مصنوعی مولد بود، در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ رسماً اعلام ورشکستگی کرد. این شرکت با ثبت دادخواست تحت فصل ۱۱ قانون ورشکستگی در دادگاه دلاور، به دنبال فروش دارایی‌های خود است.[1][4]

مدیران این پلتفرم که به دلیل ساخت ربات‌های تعاملی و نقش‌آفرینی شهرت جهانی داشت، چالش‌های شدید حقوقی، نظارتی و عملیاتی را دلیل اصلی این فروپاشی عنوان کرده‌اند. با وجود محبوبیت اولیه، هزینه‌های سرسام‌آور اجرای مدل‌های زبانی بزرگ بسیار بیشتر از درآمدهای شرکت بود.[2][5]

در یک چرخش غیرمنتظره، شرکت والت دیزنی به عنوان خریدار پایه وارد میدان شده است. دیزنی پیشنهادی ۲۰ میلیون دلاری برای دریافت مجوز دائمی و غیرانحصاری بخشی از مالکیت معنوی کاراکتر ای‌آی و همچنین در اختیار گرفتن خدمات انتقال ارائه داده است.[3][6]

کالین آدامز، مدیرعامل کاراکتر ای‌آی، در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد: «پس از بررسی جامع گزینه‌های موجود، هیئت مدیره به این نتیجه رسید که روند فروش تحت نظارت دادگاه، بهترین فرصت را برای به حداکثر رساندن ارزش برای تمام ذی‌نفعان فراهم می‌کند.»[1][2]

ریشه‌های بحران مالی و حقوقی

اسناد ورشکستگی نشان می‌دهد که بدهی‌های تخمینی این استارتاپ رقمی بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون دلار است. این شرکت میلیون‌ها دلار به شرکت‌های بزرگ فناوری و مؤسسات حقوقی بدهکار است که در این میان نام گوگل با طلب ۴.۱ میلیون دلاری به چشم می‌خورد.[3][5]

مشکلات حقوقی کاراکتر ای‌آی در طول سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ به شدت افزایش یافت. این شرکت با چندین شکایت از سوی خانواده‌هایی مواجه شد که ادعا می‌کردند ربات‌های گفتگوگر این پلتفرم در خودکشی و آسیب‌رسانی به نوجوانانشان نقش مستقیم داشته‌اند.[1][2]

علاوه بر این، نهادهای نظارتی ایالتی نیز این پلتفرم را هدف قرار دادند. دادستان‌های کل در ایالت‌هایی مانند کنتاکی و پنسیلوانیا، این هوش مصنوعی را به فعالیت بدون حفاظ‌های ایمنی کافی برای خردسالان و جعل هویت متخصصان دارای مجوز متهم کردند.[2]

حضور دیزنی در این معامله از آن جهت جالب توجه است که این غول سرگرمی پیش‌تر رویکردی خصمانه در قبال این استارتاپ داشت. سال گذشته، دیزنی با ارسال یک اخطاریه رسمی، خواستار حذف ربات‌های تقلیدی از شخصیت‌های دارای حق نشر خود مانند السا و دارث ویدر شده بود.[1][5]

سایه سنگین گوگل بر سرنوشت استارتاپ

ورشکستگی کنونی تا حد زیادی پیامد یک قرارداد عظیم جذب استعداد در آگوست ۲۰۲۴ است. در آن زمان، گوگل با پرداخت حدود ۲.۷ میلیارد دلار برای صدور مجوز مدل‌های کاراکتر ای‌آی، بنیان‌گذاران آن یعنی نوام شظیر و دنیل د فریتاس را دوباره به استخدام خود درآورد.[4][5]

آن قرارداد عملاً هسته اصلی استارتاپ را خالی کرد و تنها یک پوسته شرکتی با هزینه‌های عملیاتی بالا و بدهی‌های حقوقی فزاینده بر جای گذاشت. منتقدان استدلال می‌کنند که این استراتژی خرید استعداد به غول‌های فناوری اجازه داد تا از نظارت‌های ضدانحصار فرار کنند.[5]

دیزنی نیز در ماه‌های اخیر در حال جذب نیروهای باقی‌مانده کاراکتر ای‌آی بوده است. ماه گذشته، این شرکت کاراندیپ آناند، مدیرعامل پیشین کاراکتر ای‌آی را به عنوان مدیر ارشد فناوری جدید خود، به همراه تیمی از مهندسان کلیدی این استارتاپ استخدام کرد.[1][4]

پیشنهاد ۲۰ میلیون دلاری دیزنی، کفی را برای فرآیند مزایده‌ای تعیین می‌کند که تا اواخر نوامبر یا اوایل دسامبر ۲۰۲۶ ادامه خواهد داشت. بر اساس بخش ۳۶۳ قانون ورشکستگی آمریکا، سایر شرکت‌ها همچنان می‌توانند پیشنهادهای بالاتری برای تصاحب این دارایی‌ها ارائه دهند.[3][6]

آینده کاربران و حریم خصوصی داده‌ها

در حال حاضر، کاراکتر ای‌آی به میلیون‌ها کاربر خود اطمینان داده است که پلتفرم همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهد. اشتراک‌های پولی فعال باقی می‌مانند و شرکت اعلام کرده است که روند صورت‌حساب‌ها فعلاً بدون تغییر خواهد بود.[2]

با این وجود، این شرکت هشدار صریحی درباره آینده خود صادر کرده است. اگر مزایده تحت نظارت دادگاه نتواند خریداری پیدا کند که مایل به حفظ و تداوم این خدمات باشد، فعالیت پلتفرم کاراکتر ای‌آی برای همیشه متوقف خواهد شد.[3][6]

مدافعان حریم خصوصی نگرانی‌های جدی درباره سرنوشت داده‌های کاربران در طول این فروش مطرح کرده‌اند. سیاست حفظ حریم خصوصی این شرکت اجازه می‌دهد که متن گفتگوها، ضبط‌های صوتی و داده‌های شخصی در صورت فروش دارایی‌ها به خریدار جدید منتقل شوند.[2][5]

فروپاشی کاراکتر ای‌آی به عنوان یک هشدار جدی برای صنعت هوش مصنوعی مولد عمل می‌کند. این رویداد شکاف عمیق میان تعامل بالای کاربران و واقعیت هزینه‌های گزاف پردازشی و خطرات حقوقی غیرقابل پیش‌بینی را به وضوح نشان می‌دهد.[4][5]

با نزدیک شدن به ضرب‌الاجل مزایده در نوامبر ۲۰۲۶، دنیای فناوری با دقت این پرونده را زیر نظر دارد. نتیجه این دادگاه نه تنها سرنوشت نهایی کاراکتر ای‌آی را رقم می‌زند، بلکه رویه‌ای جدید برای نحوه انحلال استارتاپ‌های بحران‌زده هوش مصنوعی ایجاد خواهد کرد.[1][3]

چالش‌های زیرساختی و هزینه‌های پنهان

مدل‌های زبانی بزرگ که پایه و اساس ربات‌های کاراکتر ای‌آی را تشکیل می‌دهند، نیازمند قدرت پردازشی عظیمی هستند. هر بار که یک کاربر پیامی ارسال می‌کند، سرورهای ابری مجهز به پردازنده‌های گرافیکی گران‌قیمت باید در کسری از ثانیه پاسخی متناسب با شخصیت مجازی تولید کنند.[5]

پیش از اعلام ورشکستگی، این شرکت تلاش کرده بود تا با افزودن ویژگی‌های ایمنی جدید، اعتماد نهادهای نظارتی را جلب کند. از جمله این اقدامات می‌توان به هشدارهای پاپ‌آپ هنگام جستجوی کلمات مرتبط با خودآزاری و محدود کردن دسترسی خردسالان اشاره کرد، اما این تغییرات بسیار دیر انجام شد.[2]

بسیاری از تحلیلگران بازار، پرونده کاراکتر ای‌آی را نخستین دومینوی سقوط در حباب فعلی هوش مصنوعی می‌دانند. استارتاپ‌هایی که بر پایه ارائه خدمات رایگان یا ارزان به مصرف‌کنندگان نهایی بنا شده‌اند، اکنون با این واقعیت روبرو هستند که بدون پشتوانه مالی غول‌های فناوری امکان بقا ندارند.[4][5]

در نهایت، سرنوشت این پلتفرم نشان می‌دهد که نوآوری فناورانه به تنهایی ضامن موفقیت تجاری نیست. در حالی که کدهای نرم‌افزاری و مدل‌های آموزش‌دیده کاراکتر ای‌آی ممکن است در محصولات آینده دیزنی به حیات خود ادامه دهند، رویای یک پلتفرم مستقل برای این پیشگام هوش مصنوعی به پایان رسیده است.[1][6]