رونمایی از نقشه گردشگری مترو تهران؛ دسترسی آسان به جاذبه‌های پایتخت

روز سه‌شنبه ۱۷ شهریور ۱۴۰۵، در فرهنگسرای خراسان تهران، از پروژه‌ای رونمایی شد که قرار است چهره زیرزمینی پایتخت را برای همیشه تغییر دهد: نقشه «گردشگری با مترو». این طرح که با همکاری مشترک ستاد گردشگری شهرداری تهران و وزارت میراث فرهنگی به اجرا درآمده، در فاز نخست خود جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی و تفریحی پنهان در اطراف ۲۴ ایستگاه منتخب مترو را در قالب نقشه‌های چاپی و آنلاین در اختیار مسافران قرار می‌دهد.[1][2]

ایده اولیه این طرح حدود دو سال پیش در یکی از نشست‌های تخصصی گردشگری مناطق شهرداری مطرح شد و پس از ماه‌ها مطالعات میدانی گسترده به مرحله اجرا رسید. هدف اصلی این پروژه آن است که مسافران پس از خروج از تاریکی تونل‌های مترو، بتوانند با یک پیاده‌روی کوتاه در شعاع ۵۰۰ متری ایستگاه، به موزه‌ها، خانه‌های تاریخی، اماکن مذهبی و کسب‌وکارهای قدیمی و هویت‌دار پایتخت دسترسی پیدا کنند.[1][2]

امیر قاسمی، رئیس ستاد گردشگری شهرداری تهران، در مراسم رونمایی با اشاره به اهمیت حیاتی این شبکه حمل‌ونقل گفت: «اگر شبکه مترو را از تهران حذف کنیم، تصور اینکه چه اتفاقی برای تردد و زندگی روزمره شهروندان رخ خواهد داد، بسیار دشوار است». او تاکید کرد که طی دهه‌های گذشته، توسعه مترو چشمگیر بوده، اما این ظرفیت عظیم تاکنون صرفاً از منظر جابه‌جایی مسافر دیده شده و پتانسیل گردشگری آن کاملاً مغفول مانده بود.[2]

در چارچوب این طرح نوآورانه، علاوه بر ۲۴ نقشه اختصاصی برای ایستگاه‌های پرجاذبه، یک نقشه جامع گردشگری برای کل شبکه متروی تهران نیز طراحی و نصب شده است. این نقشه‌ها به گونه‌ای تدوین شده‌اند که مسیر حرکت روزمره و شتاب‌زده مسافران را به مسیر کشف و تجربه زیبایی‌های تهران پیوند دهند. به این معنا که هر شهروند یا گردشگر، به محض پیاده شدن در ایستگاه، تصویری روشن و کاربردی از ظرفیت‌های پیرامونی خود دریافت می‌کند.[1]

مصطفی فاطمی، مدیرکل توسعه گردشگری داخلی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، در این آیین بر ضرورت استفاده از زیرساخت‌های موجود شهری برای توسعه گردشگری داخلی تاکید کرد. او بهره‌گیری از شبکه گسترده حمل‌ونقل عمومی را یکی از مهم‌ترین و کارآمدترین ابزارها برای تسهیل دسترسی گردشگران به جاذبه‌های کلان‌شهری مانند تهران دانست؛ شهری که ترافیک سنگین همواره یکی از موانع اصلی گشت‌وگذار در آن محسوب می‌شود.[1]

برای شهروندی که هر روز مسیر تکراری خانه تا محل کار را با عجله طی می‌کند، این نقشه‌های رنگارنگ دعوتی به مکث و تماشا هستند. مسافران اکنون می‌توانند پیش از خروج از ایستگاه‌های تاریخی مانند بهارستان، حسن‌آباد یا تجریش، روی تابلوهای راهنما ببینند که تنها چند صد متر آن‌طرف‌تر، یک عمارت باشکوه قاجاری، یک موزه کمترشناخته‌شده یا یک راسته بازار سنتی با عطر ادویه‌های تازه انتظارشان را می‌کشد.

این پیوند هوشمندانه میان حمل‌ونقل عمومی و گردشگری شهری، علاوه بر معرفی جاذبه‌های پنهان پایتخت، مزایای زیست‌محیطی و ترافیکی قابل‌توجهی نیز به همراه دارد. تشویق شهروندان به استفاده از قطارهای شهری برای دسترسی به مقاصد تفریحی، می‌تواند وابستگی به خودروهای شخصی را در روزهای تعطیل به شدت کاهش داده و فرهنگ پیاده‌روی در بافت‌های تاریخی و کوچه‌پس‌کوچه‌های تهران را ترویج کند.[1]

بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده توسط شرکت بهره‌برداری مترو و ستاد گردشگری، توسعه این طرح در همین نقطه متوقف نخواهد شد. قرار است تعداد ایستگاه‌های برخوردار از نقشه‌های اختصاصی گردشگری تا پایان سال ۱۴۰۵ به ۴۰ ایستگاه افزایش یابد. این گسترش تدریجی، شبکه زیرزمینی تهران را از یک مسیر صرفاً ارتباطی، به یکی از در دسترس‌ترین، ارزان‌ترین و جذاب‌ترین شبکه‌های راهنمای گردشگری شهری تبدیل خواهد کرد.[1][2]