عضویت یک ایرانی در شورای جهانی گردشگری پایدار (GSTC)؛ گامی رو به جلو برای اکوتوریسم ایران

در دنیای امروز، آینده سفر و طبیعت‌گردی نه در آژانس‌های مسافرتی، بلکه در اتاق‌های فکر نهادهایی مانند شورای جهانی گردشگری پایدار (GSTC) تعیین می‌شود؛ جایی که استانداردهای هتل‌های سبز، مدیریت منابع آب و انرژی، و ظرفیت مقاصد بوم‌گردی تدوین می‌گردد.[2][3]

حضور در این شورا به معنای دسترسی مستقیم به جریان اصلی تصمیم‌گیری‌های زیست‌محیطی در صنعت سفر است. در همین راستا، در اواخر شهریور ۱۴۰۵، محمد جهانشاهی، فعال شناخته‌شده حوزه اکوتوریسم و دبیر کمیته ملی طبیعت‌گردی، به عنوان عضو رسمی این شورای جهانی پذیرفته شد.[1]

شورای جهانی گردشگری پایدار که از سال ۲۰۱۰ میلادی فعالیت خود را در سطح بین‌المللی آغاز کرده، هم‌اکنون ۵۱۸ عضو از میان سازمان‌های تخصصی و متخصصان برجسته دارد. این نهاد ارتباطی تنگاتنگ با سازمان ملل متحد و سازمان جهانی گردشگری (UN Tourism) برقرار کرده است تا صدای واحدی برای حفاظت از مقاصد سفر ایجاد کند.[1][2]

هدف اصلی این شورا، ایجاد یک زبان مشترک جهانی برای تعریف پایداری در سفر و صدور گواهینامه‌های معتبر بین‌المللی برای مقاصد و اقامتگاه‌های دوستدار محیط‌زیست است. این استانداردها در ۴ حوزه اصلی شامل مدیریت پایدار، منافع اجتماعی-اقتصادی جوامع محلی، حفظ میراث فرهنگی و کاهش اثرات مخرب زیست‌محیطی تدوین می‌شوند.[2]

برای بیش از ۳۰۰۰ اقامتگاه بوم‌گردی فعال در ایران، این عضویت فراتر از یک عنوان تشریفاتی است. جهانشاهی که پیش از این در طراحی و اجرای برنامه‌هایی چون «نشان هتل سبز» و توسعه «برق سبز گردشگری» در ایران نقش داشته، این اتفاق را فرصتی برای انتقال تجربه‌های جهانی به داخل کشور می‌داند.[1][3]

جهانشاهی در این باره می‌گوید: «با توجه به اینکه در دنیا مباحثی مثل مدیریت منابع، مدیریت مقصد و پایدارسازی مقاصد گردشگری جزو فاکتورهای اصلی توسعه این صنعت است، بحث گردشگری پایدار در دنیا خیلی جدی‌تر شده است». او تاکید می‌کند که بخش حرفه‌ای گردشگری ایران نیازمند درک عمیق‌تری از این روندهای جهانی است.[1]

با توجه به پیامدهای ملموس تغییرات اقلیمی بر طبیعت ایران و کاهش میانگین بارندگی‌ها در ۲ دهه اخیر، پایدارسازی مقاصد گردشگری دیگر یک انتخاب فانتزی نیست، بلکه شرط بقای کسب‌وکارهای مرتبط با اکوتوریسم است. خشکسالی‌های پی‌درپی و تغییر الگوهای فصلی، فشار مضاعفی بر منابع آب و انرژی در مناطق روستایی و عشایری وارد کرده است.[3]

دسترسی به شبکه متخصصان GSTC، صدها ساعت وبینار آموزشی و ده‌ها منبع تخصصی، می‌تواند به تورلیدرهای ایرانی کمک کند تا خدمات خود را با استانداردهای روز دنیا همگام کنند. این شبکه‌سازی به فعالان داخلی اجازه می‌دهد تا از تجربیات موفق سایر کشورها در زمینه مدیریت پسماند و کاهش ردپای کربن بهره‌مند شوند.[1][2]

گام بعدی برای صنعت طبیعت‌گردی ایران، پیاده‌سازی عملی این استانداردهای جهانی در مقاصد پرتردد است. از کاهش ۳۰ تا ۴۰ درصدی مصرف آب در کمپ‌های کویری تا تامین ۱۰۰ درصدی برق از انرژی خورشیدی در اقامتگاه‌های کوهستانی، اتصال به شبکه‌های بین‌المللی می‌تواند مسیر جذب سرمایه‌گذاری‌های سبز را در سال‌های پیش رو هموارتر کند.[1][3]