واکنش فیفا به جنجال «کابل‌گیت» پس از گل تساوی انگلیس مقابل نروژ در یک‌چهارم نهایی

پیروزی دراماتیک ۲-۱ انگلیس مقابل نروژ در وقت‌های اضافه، جایگاه آن‌ها را در نیمه‌نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ تثبیت کرد، اما بحث‌های پس از بازی کاملاً تحت‌الشعاع یک ناهنجاری تکنولوژیکی عجیب قرار گرفت. این جنجال که توسط هواداران و رسانه‌ها «کابل‌گیت» نامیده شده، حول محور گل حیاتی تساوی جود بلینگام در نیمه اول و نقش غیرمنتظره زیرساخت‌های پخش تلویزیونی سقفی استادیوم می‌چرخد. در حالی که گرد و غبار ناشی از این برخورد سخت یک‌چهارم نهایی فرو می‌نشیند، فیفا خود را در حال رسیدگی به سناریویی بی‌سابقه می‌بیند که در آن کابل دوربین تلویزیونی ممکن است مستقیماً مسیر یک مسابقه حذفی جام جهانی را تغییر داده باشد و بحث‌های شدیدی را در مورد تلاقی ورزش و فناوری پخش برانگیخته است.[1][3]

این حادثه در عمق وقت‌های تلف شده نیمه اول رخ داد، در حالی که نروژ با اختلاف اندکی پیش بود و به دنبال حفظ برتری تا رختکن بود. اوریان هاسکجولد نیلاند، دروازه‌بان نروژ، یک ضربه دروازه معمولی و بلند را به سمت راست زمین فرستاد تا فشار را کاهش دهد. با این حال، همانطور که توپ به اوج پرواز خود رسید، بازپخش‌های تلویزیونی و فیدهای صوتی تقویت‌شده نشان می‌دهند که توپ به یکی از کابل‌های پرفشار پشتیبان سیستم اسپایدرکم (Spidercam) استادیوم برخورد کرده است. این انحراف نامحسوس در هوا ناگهان شتاب رو به جلوی توپ را از بین برد و باعث شد توپ به شدت و به طور غیرمنتظره‌ای درست در نیمه حمله، جلوی پای الیوت اندرسون از تیم انگلیس فرود آید.[1][2]

اندرسون با استفاده از این از دست رفتن غیرمنتظره توپ، بلافاصله به جلو حرکت کرد و از خط دفاعی آشفته نروژ که برای یک دفع توپ عمیق و سنتی جلو کشیده بود، بهره برد. چند ثانیه بعد، توپ به جود بلینگام پاس داده شد و او با یک ضربه دقیق، نتیجه را ۱-۱ مساوی کرد. این توالی آنقدر سریع اتفاق افتاد که نه داور داخل زمین و نه بازیکنان بلافاصله متوجه دخالت هوایی نشدند. تنها در طول استراحت بین دو نیمه بود که پخش‌کنندگان، بازپخش‌ها را از زوایای مختلف نشان دادند و ماهیت واقعی از دست رفتن توپ برای مخاطبان تلویزیونی جهانی آشکار شد.[1][4]

استاله سولباکن، سرمربی نروژ، در کنفرانس مطبوعاتی پس از بازی به وضوح خشمگین بود و به طور مشهوری اعلام کرد که کابل‌های تلویزیونی شایسته یک «پاس گل» رسمی برای گل انگلیس هستند. تیم نروژ استدلال کرد که این دخالت اساساً روند بازی را تغییر داده و یک دفع توپ ایمن را به یک ضدحمله ویرانگر تبدیل کرده است. سولباکن از برگزارکنندگان تورنمنت خواستار شفاف‌سازی شد و پرسید که چگونه چنین دخالت خارجی آشکاری می‌تواند توسط تیم داوری و دستگاه گسترده بازبینی ویدئویی مستقر در استادیوم نادیده گرفته شود، به ویژه در مسابقه‌ای با چنین اهمیت بالایی.[2]

این جنجال به بخش خاص و کم‌استفاده‌ای از قوانین بازی در مورد «عوامل خارجی» بستگی دارد. طبق کتاب قوانین هیئت بین‌المللی فوتبال (IFAB)، اگر توپ به یک شیء خارجی – از جمله زیرساخت‌های استادیوم مانند کابل دوربین، پهپاد یا یک بادکنک سرگردان – برخورد کند و در زمین بازی باقی بماند، داور موظف است بازی را متوقف کرده و آن را با یک دراپ بال (توپ رها شده) از سر بگیرد. از آنجایی که داوران داخل زمین متوجه برخورد نامحسوس در هوا نشدند، بازی ادامه یافت و مستقیماً منجر به گل تساوی سرنوشت‌ساز شد.[1]

سوال طبیعی بلافاصله متوجه سیستم کمک داور ویدئویی (VAR) شد. چرا اتاق VAR دخالت نکرد؟ پاسخ در پروتکل‌های سختگیرانه‌ای است که استفاده از VAR را کنترل می‌کنند. بازبینی ویدئویی محدود به چهار موقعیت خاص تغییردهنده بازی است: گل‌ها، تصمیمات پنالتی، کارت‌های قرمز مستقیم و اشتباه در تشخیص هویت. در حالی که VAR «فاز مالکیت حمله» (APP) منتهی به گل را بررسی می‌کند، این سیستم عموماً مجاز نیست بازی را به دلیل دخالت «عامل خارجی» که دیده نشده، به عقب برگرداند، مگر اینکه این دخالت در جریان آماده‌سازی فوری و مستقیم حمله رخ داده باشد. ماهیت ذهنی زمان شروع APP باعث شد که اتاق VAR نتواند به طور قانونی گل را مردود اعلام کند.[4]

در پاسخ به فشار فزاینده، فیفا و برگزارکنندگان تورنمنت این حادثه و بحث شدیدی را که ایجاد کرده است، تأیید کردند. نهاد حاکم اشاره کرد که تمام تجهیزات پخش سقفی قبل از تورنمنت به شدت آزمایش می‌شوند تا اطمینان حاصل شود که حداقل ارتفاع مجاز سختگیرانه‌ای را بالاتر از سطح بازی حفظ می‌کنند، که دقیقاً برای جلوگیری از این نوع دخالت طراحی شده است. با این حال، آنها تأیید کردند که یک بررسی رسمی در مورد موقعیت دوربین در محل برگزاری خاص در حال انجام است تا اطمینان حاصل شود که هیچ اختلال دیگری در طول مسابقات نیمه‌نهایی و نهایی باقی‌مانده رخ نخواهد داد.[4]

ماجرای «کابل‌گیت» بحث گسترده‌تری را در مورد ردپای فیزیکی پخش ورزشی مدرن دوباره شعله‌ور کرده است. سیستم‌های اسپایدرکم (Spidercam) که از وینچ‌های موتوری و کابل‌های کولار برای «پرواز» دادن دوربین بر فراز زمین استفاده می‌کنند، برای ارائه زوایای تاکتیکی و فراگیری که مخاطبان امروزی طلب می‌کنند، ضروری شده‌اند. با این حال، همانطور که این بازی یک‌چهارم نهایی نشان داد، حضور فیزیکی آن‌ها یک متغیر نادر اما ملموس را به محیط ورزشی وارد می‌کند. در حالی که انگلیس آماده می‌شود تا در یک نیمه‌نهایی بزرگ به مصاف آرژانتین برود، میراث پیروزی آن‌ها بر نروژ برای همیشه با کابل‌هایی که بالای زمین معلق بودند، گره خواهد خورد.[3][4]

برای نروژ، این توضیحات تسلی‌بخش نیست، زیرا آنها در حال بستن چمدان‌ها و بازگشت از تورنمنتی هستند که در آن نویدهای بزرگی نشان دادند. فدراسیون فوتبال نروژ بنا به گزارش‌ها در حال بررسی ارسال یک نامه شکایت رسمی است، نه برای لغو نتیجه، بلکه برای اجبار به شفاف‌سازی دائمی قوانین مربوط به تجهیزات پخش. در نهایت، این حادثه به عنوان یک یادآوری آشکار عمل می‌کند که حتی در عصر آفسایدهای نیمه‌خودکار و داوری دیجیتالی فوق‌تجزیه‌وتحلیل‌شده، واقعیت‌های فیزیکی یک استادیوم همچنان می‌توانند لحظاتی از هرج و مرج غیرقابل پیش‌بینی و خارج از فیلمنامه را ایجاد کنند.