وزارت بازرگانی آمریکا ممنوعیت صادرات تراشه‌های هوش مصنوعی را کاهش داد؛ فروش Nvidia H200 و AMD MI325X به چین مجاز شد

در یک تنظیم مجدد گسترده در سیاست جهانی فناوری، اداره صنعت و امنیت (BIS) وزارت بازرگانی ایالات متحده روز شنبه اعلام کرد که صادرات شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی نسل فعلی به چین را مجاز خواهد کرد. این حکم به طور خاص فروش تراشه‌های H200 انویدیا و MI325X ای‌ام‌دی را برای نهادهای تجاری تأیید شده آزاد می‌کند و ممنوعیت کاملی را که تقریباً چهار سال روابط فناوری ایالات متحده و چین را تعریف کرده بود، از بین می‌برد.[1][3]

H200 و MI325X اسب‌های بارکش فعلی زیرساخت هوش مصنوعی جهانی هستند. این پردازنده‌ها که مجهز به حافظه پیشرفته با پهنای باند بالا (HBM3e) هستند، موتورهای بنیادی مورد نیاز برای آموزش و اجرای کارآمد مدل‌های عظیم پیشرو محسوب می‌شوند. با حذف این تراشه‌ها از فهرست نهادهای محدود شده، واشنگتن عملاً در حال عادی‌سازی الزامات سخت‌افزاری پایه برای توسعه جهانی هوش مصنوعی است.

مکانیسم این تغییر سیاست، ایالات متحده را از یک «آستانه چگالی عملکرد» سخت‌گیرانه – که تراشه‌ها را صرفاً بر اساس سرعت پردازش و پهنای باند اتصال داخلی‌شان ممنوع می‌کرد – به سمت یک مدل تله‌متری «کاربر نهایی تأیید شده» (VEU) سوق می‌دهد. تحت چارچوب جدید، غول‌های فناوری و ارائه‌دهندگان خدمات ابری چینی می‌توانند سخت‌افزار را خریداری کنند، مشروط بر اینکه به حسابرسی مستمر و خودکار حجم کاری که روی تراشه‌ها اجرا می‌شود، تن دهند.[3]

منطق اقتصادی پشت این عقب‌نشینی به شدت توسط صنعت نیمه‌رسانای ایالات متحده حمایت شد. مدیران اجرایی سیلیکون ولی دو سال گذشته را صرف استدلال کرده‌اند که کنترل‌های مطلق صادرات، شرکت‌های آمریکایی را از درآمد حیاتی در بزرگترین بازار خارجی‌شان محروم کرده است. آنها هشدار دادند که این سرمایه از دست رفته، به شدت برای تأمین مالی هزینه‌های سرسام‌آور تحقیق و توسعه برای معماری‌های نسل بعدی مانند پلتفرم آتی روبین (Rubin) انویدیا مورد نیاز است.[2][4]

فراتر از ترازنامه‌های شرکت‌ها، این تغییر سیاست منعکس‌کننده یک واقعیت‌سنجی ژئوپلیتیکی آشکار است. ارزیابی‌های اطلاعاتی و تحلیلگران صنعت به طور فزاینده‌ای به این نتیجه رسیدند که کنترل‌های صادرات به طور ناخواسته، حرکت چین به سمت استقلال در حوزه نیمه‌رساناها را تسریع کرده است. ممنوعیت‌ها به جای متوقف کردن پیشرفت هوش مصنوعی چین، سرازیر شدن گسترده سرمایه دولتی به سمت جایگزین‌های داخلی را اجباری کردند.

شواهد این جبران داخلی در اوایل سال جاری زمانی غیرقابل انکار شد که سری Ascend هواوی و گره‌های تولید پیشرفته SMIC بسیار انعطاف‌پذیرتر از آنچه واشنگتن پیش‌بینی می‌کرد، ظاهر شدند. آزمایشگاه‌های چینی با شبکه‌سازی هزاران تراشه داخلی با کارایی کمی پایین‌تر، با موفقیت مدل‌های پیشرفته‌ای را آموزش می‌دادند و یک اکوسیستم سخت‌افزاری موازی ایجاد کردند که تهدید می‌کرد شرکت‌های آمریکایی را برای همیشه از بازار خارج کند.

سیستم تله‌متری VEU جدید طراحی شده است تا بین برتری تجاری و امنیت ملی تعادل برقرار کند. تراشه‌های صادر شده تحت قوانین جدید باید با پلتفرم‌های نظارت ابری تأیید شده‌ای ادغام شوند که امضاهای حجم کاری را در زمان واقعی ثبت می‌کنند. اگر تله‌متری الگوهای محاسباتی مرتبط با کاربردهای نظامی، توسعه تسلیحات یا نظارت گسترده را تشخیص دهد، سخت‌افزار می‌تواند از راه دور محدود یا به صورت رمزنگاری شده از کار انداخته شود.[1][3]

با وجود این تدابیر حفاظتی، مکانیسم اجرایی عدم قطعیت قابل توجهی را به وجود می‌آورد. کارشناسان امنیت سایبری و تحلیلگران امنیت ملی این سؤال را مطرح کرده‌اند که آیا تله‌متری روی تراشه می‌تواند به طور قابل اعتماد در برابر جعل پیچیده توسط دولت‌ها ایمن شود یا خیر. چالش فنی تمایز بین یک ضرب ماتریسی عظیم که برای یک مدل زبان تجاری استفاده می‌شود و ضربی که برای لجستیک نظامی به کار می‌رود، همچنان یک مسئله حل نشده باقی مانده است.

واکنش فوری بازار انفجاری بود. سهام نیمه‌رساناها در سطح جهانی افزایش یافت و انویدیا و ای‌ام‌دی شاهد جهش‌های قابل توجهی قبل از باز شدن بازار بودند. در سراسر بخش فناوری گسترده‌تر، یک نفس راحت محسوس کشیده شد، زیرا زنجیره تأمین جهانی – که به سرعت در حال تجزیه شدن به سیلوهای منطقه‌ای ناکارآمد بود – نشانه‌هایی از تثبیت مجدد را نشان داد.[2][4]

برای تحقیقات جهانی هوش مصنوعی، پیامدها عمیقاً مثبت هستند. طی دو سال گذشته، آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی چین با وجود محدودیت‌های سخت‌افزاری، مشارکت‌کنندگان اصلی در اکوسیستم منبع باز بوده‌اند و مدل‌های منبع باز بسیار توانمندی را منتشر کرده‌اند. با دسترسی مجدد به سخت‌افزار استاندارد و بهینه‌سازی شده برای CUDA، اصطکاک ناشی از پورت کردن مدل‌ها به سیلیکون‌های جایگزین از بین می‌رود، که احتمالاً سرعت پیشرفت‌های جهانی هوش مصنوعی منبع باز را تسریع می‌کند.

این تصمیم همچنین تنش‌های دیپلماتیک با کشورهای متحد را کاهش می‌دهد. کشورهایی مانند ژاپن و هلند، که ماشین‌های لیتوگرافی مورد نیاز برای ساخت این تراشه‌ها را تولید می‌کنند، تحت فشار شدید واشنگتن بودند تا با کنترل‌های صادراتی ایالات متحده هماهنگ شوند. کاهش محدودیت‌های آمریکایی، فضای تنفسی دیپلماتیک و انعطاف‌پذیری اقتصادی مورد نیاز این کشورها را فراهم می‌کند.[3][4]

در نهایت، اقدام وزارت بازرگانی نشان‌دهنده یک چرخش استراتژیک از مهار مطلق به دکترین «سریع‌تر دویدن» است. ایالات متحده با اجازه دادن به فروش تراشه‌های نسل فعلی در حالی که معماری‌های نسل بعدی مانند بلک‌ول (Blackwell) را به شدت محدود نگه می‌دارد، شرط می‌بندد که حفظ یک نسل برتری فناورانه – که با تسلط بر بازار جهانی تأمین مالی می‌شود – استراتژی بلندمدت ایمن‌تری نسبت به تلاش برای منجمد کردن یک علم در حال تحول سریع است.[3]